Jak rozliczyć przekazanie towarów na cele reprezentacji i reklamy

VAT podlegają opodatkowaniu, co do zasady, czynności odpłatne. W pewnych wypadkach z czynnościami odpłatnymi zrównane zostały czynności nieodpłatne, gdy są spełnione następujące warunki (art. 7 ust. 2-3 ustawy):

• przekazane przez podatnika towary należą do jego przedsiębiorstwa,

• towary zostały przekazane na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:

- przekazanie lub zużycie towarów nastapiło na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

- wszelkie inne przekazanie towarów nastąpiło bez wynagrodzenia, w szczególności dotyczy to darowizn,

• podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części,

• przekazywane towary nie stanowią drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek; prezenty o małej wartości ustawa definiuje jako przekazywane przez podatnika jednej osobie towary:

- o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 zł, jeżeli podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych osób;

- których przekazania nie ujęto w ewidencji, jeżeli jednostkowa cena nabycia lub jednostkowy koszt wytworzenia przekazanego towaru nie przekracza 5 zł.

Zasady opodatkowania tych czynności budzą wiele wątpliwości. Organy podatkowe uznają, że jeśli spełnione są warunki wskazane w pkt 1-4, nawet gdy jest to przekazanie na cele związane z przedsiębiorstwem (reprezentacja i reklama), to takie przekazanie podlega opodatkowaniu VAT. Jak czytamy w piśmie Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z 29 czerwca 2005 r. (nr 1471/NUR1/443-332/2/05/IK, publ. http://sip.mf.gov.pl/):
"nieodpłatne przekazanie towarów związane z prowadzonym przez Spółkę przedsiębiorstwem (z wyłączeniem towarów, o których mowa w art. 7 ust. 3-7 ww. ustawy) będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług."

Sytuacja jest jasna w przypadku, gdy nieodpłatnie świadczymy usługi na cele reprezentacji i reklamy - wówczas czynność taka nie będzie podlegała opodatkowaniu. Również organy podatkowe są zgodne w tym przypadku.

Dlatego, aby odpowiedzieć na pytanie: kiedy, przekazując towary na cele reprezentacji i reklamy, należy naliczyć VAT - trzeba ustalić:

• czy przysługiwało nam prawo do odliczenia VAT przy nabyciu towarów i usług przekazanych na cele reprezentacji i reklamy,

• czy są to drukowane materiały reklamowe i informacyjne, prezenty o małej wartości i próbki.

Na początku należy zauważyć, że przepisy posługują się pojęciem „przysługiwało prawo”, co oznacza, że nie ma znaczenia, czy podatnik z tego prawa faktycznie skorzystał, ale czy przepisy mu takie prawo dały. Prawo do odliczenia jest uzależnione przede wszystkim od spełnienia łącznie dwóch warunków:

1. Towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych; w przypadku przekazywanych towarów i usług na cele reprezentacji i reklamy nie ma znaczenia, czy czynności te będą opodatkowane, ale to, czy będą służyć wykonywanej przez podatnika działalności opodatkowanej.

Jednak w praktyce powstaje problem, jak odróżnić wydatki na cele reprezentacji od wydatków na cele reklamy. Szczególny problem powstaje, gdy mamy zdefiniować wydatki na reprezentację. Z powodu braku definicji ustawowej sądy odwołują się do definicji słownikowej. Jak czytamy w wyroku NSA z 27 lipca 2006 r., sygn.akt II FSK 1008/05:
"Należy w tym miejscu przypomnieć, iż zgodnie z definicją zawartą w „Słowniku języka polskiego”, M. Szymczak (red.) PWN, Warszawa 1981, t. II, str. 48 - reprezentacja to okazałość, wystawność w trybie życia związana ze stanowiskiem, pozycją. Przenosząc tę definicję na grunt ustawy podatkowej, należy zatem przyjąć, że: reprezentacja to występowanie w imieniu podatnika (firmy) wiążące się z okazałością i wytwornością w celu wywołania jak najlepszego wrażenia. Reprezentacja to działanie polegające na kontaktach oficjalnych i handlowych z innymi podmiotami gospodarczymi, związane w szczególności z przyjmowaniem i utrzymywaniem delegacji kontrahentów, uczestnictwem w przyjęciach związanych z pobytem tych podmiotów itp. (B. Brzeziński, M. Kalinowski, Podatek dochodowy od osób prawnych, Komentarz. C.H. Beck, Warszawa 1997)."

Również reklama jest definiowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przy użyciu wykładni gramatycznej. NSA w wyroku z 12 czerwca 1997 r., I SA/Ka 192-193/97, wyraził pogląd, że reklama to działanie mające kształtować popyt poprzez poszerzenie wiedzy przyszłych nabywców o towarach w celu zachęcenia ich do nabycia towarów od tego właśnie, a nie innego podmiotu gospodarczego. Reklama musi zawierać elementy wartościujące towar lub zachęcające do jego kupna, a za reklamę należy uznać wszystko, co zawiera informacje, które nie są niezbędne do zawarcia umowy.

Podatnicy mają zatem wybór, to znaczy mogą nie odliczać VAT i nie opodatkowywać przekazania lub odliczyć VAT i opodatkować przekazanie towarów na cele reprezentacji.

 

Zmiana w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uniemożliwiająca zaliczenie do kosztów wydatków na reprezentację spowodowała, że od wydatków na cele reprezentacji nie można odliczyć VAT.

PODSTAWA PRAWNA: