Tarcza antykryzysowa. Jakie wparcie otrzymają samozatrudnieni?

Poprawa płynności finansowej samozatrudnionych

Rozwiązania przedstawione w projekcie ustawy mają przede wszystkim poprawiać sytuację przedsiębiorstw, które przez pandemię koronawirusa narażone są na utratę przychodów i płynności finansowej.

Do najważniejszych rozwiązań proponowanym samozatrudnionym, czyli przedsiębiorcom nie zatrudniającym pracowników należą między innymi:

1. Zwolnienie samozatrudnionych z opłacania składek na ubezpieczenia zdrowotne i społeczne przez okres 3 miesięcy (od 1 marca do 31 maja). Ma być ono dostępne po spełnieniu następujących warunków:

• Przychód przedsiębiorcy w miesiącu, za który składany jest wniosek nie może przekraczać trzykrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto (15 681 zł).
• Działalność gospodarcza musiała być założona przed 1 lutego 2020 r.
• Należy przesłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne należne za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020.
• Złożyć wniosek o umorzenie składek.
• Przedsiębiorca nie może opłacić składek za te miesiące, w przeciwnym przypadku umorzenie nie przysługuje.

2. Świadczenie postojowe dla przedsiębiorcy w wysokości 80% minimalnego wynagrodzenia tj. 2080 zł, z wyłączeniem przedsiębiorców rozliczających się w formie ryczałtu ewidencjonowanego nie będący płatnikami VAT oraz karty podatkowej – ci przedsiębiorcy mogą liczyć na świadczenie postojowe w wysokości 50% minimalnego wynagrodzenia tj. 1300 zł. Świadczenie to Aby móc skorzystać z tego świadczenia należy spełnić następujące warunki:

• Przychód przedsiębiorcy w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku nie może przekraczać trzykrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto (15 681 zł).
• Działalność gospodarcza musiała być założona przed 1 lutego 2020 r.
• Przychód z działalności gospodarczej w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku musi spaść o co najmniej 15% w stosunku do miesiąca poprzedniego.
• Świadczenie będzie przysługiwać również osobie, która zawiesiła działalność gospodarczą po 31 stycznia 2020 r. i przychód z prowadzenia tej działalności, nie był wyższy od 300 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
• Konieczne będzie złożenie wniosku do ZUS o wypłatę świadczenia.

3. Dofinansowanie części kosztów prowadzenia działalności gospodarczej:

• Konieczne jest zmniejszenie sprzedaży towarów lub usług w ujęciu ilościowym lub wartościowym obliczone jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających w okresie po dniu 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku o przyznanie dofinansowania, w porównaniu do łącznych obrotów z analogicznych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych roku poprzedniego; za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalendarzowych, w przypadku gdy dwumiesięczny okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego, to jest w dniu innym niż pierwszy dzień danego miesiąca kalendarzowego.
• Dofinansowanie w przypadku spadku obrotów o:
  •  co najmniej 30% – może być przyznane w wysokości 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia miesięcznie,
  •  co najmniej 50% – może być przyznane w wysokości 70% kwoty minimalnego wynagrodzenia miesięcznie,
  •  co najmniej 80% – może być przyznane w wysokości 90% kwoty minimalnego wynagrodzenia miesięcznie na okres nie dłuższy niż 3 miesiące.

•  Dofinansowanie jest wypłacane w okresach miesięcznych, po złożeniu przez przedsiębiorcę oświadczenia o prowadzeniu działalności w danym miesiącu, za który dofinansowanie jest wypłacane.
• Przedsiębiorca jest obowiązany do prowadzenia działalności gospodarczej przez okres, na który przyznane zostało dofinansowanie oraz po zakończeniu dofinansowania, przez okres równy temu okresowi.
• Przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty prowadzenia działalności gospodarczej zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych

4. Złożenie deklaracji rocznej PIT oraz wpłata należnego podatku po terminie jednak nie później niż do 31 maja 2020 r. traktowane będą równoznacznie ze złożeniem czynnego żalu. W praktyce oznacza to przesunięcie terminu ostatecznego na złożenie deklaracji rocznej PIT za 2019 rok z 30 kwietnia na 31 maja.
5. Umożliwienie podatnikom, którzy ponoszą negatywne konsekwencje ekonomiczne z powodu COVID-19, jednorazowe go odliczenia straty wynoszącej do 5 mln zł poniesionej w 2020 r., od dochodu z działalności, uzyskanego w 2019 r. – gdy w 2020 r. osiągną przychody niższe o co najmniej 50% w porównaniu do 2019 r.
6. Możliwość odstąpienia przez „małych podatników” od opłacania zaliczek w formie uproszczonej opłacanych za miesiące marzec-grudzień 2020 r. Warunkiem jest, aby podatnik ponosił negatywne konsekwencje ekonomiczne z powodu COVID-19 oraz poinformowanie o rezygnacji z uproszczonej formy wpłacania zaliczek w zeznaniu podatkowym składanym za 2020 r.
7. Tymczasowe zawieszenie pobierania opłaty prolongacyjnej od rozłożenia na raty bądź odroczenia należności skarbowych i ZUS-owskich.
8. Wprowadzenie przepisów dających radom gminy możliwość zwolnienia z podatku od nieruchomości za część 2020 roku wskazanym grupom przedsiębiorców, których płynność finansowa uległa pogorszeniu z powodu COVID-19 bądź przedłużenie terminów płatności rat podatku od nieruchomości, płatnych w kwietniu, maju i czerwcu 2020 r. – ale nie dłużej niż do 30 września tego roku.
9. Możliwość dokonania odliczenia od dochodu darowizn przekazanych na przeciwdziałanie COVID-19 – odliczeniu będą podlegały darowizny pieniężne lub rzeczowe, przekazane podmiotom wykonującym działalność leczniczą, Agencji Rezerw Materiałowych oraz Centralnej Bazie Rezerw Sanitarno-Przeciwepidemicznych. Odliczenia zgodnie z projektem ustawy można by dokonać w kwocie stanowiącej:

•  dwukrotność wartości przekazanej darowizny do dnia 30 kwietnia 2020 r.
• 150% wartości darowizny przekazanej w maju 2020 r.
• równowartość darowizny przekazanej od 1 czerwca 2020r. do 30 września 2020 r.

10. W okresach rozliczeniowych przypadających w 2020 r., podatnicy którzy nie uregulowali swojego zobowiązania pieniężnego przez 90 dni po upływie terminu zapłaty, nie są zobowiązani do zwiększenia dochodu o kwotę tego zobowiązania (nie stosuje się tzw. ulgi na złe długi). Aby skorzystać z tego odstępstwa należy spełnić łącznie następujące warunki:

• Podatnik musi ponieść w danym okresie rozliczeniowym negatywne konsekwencje ekonomiczne z powodu COVID-19.
• Uzyskane przez podatnika przychody w danym okresie rozliczeniowym muszą być niższe o co najmniej 50% w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku podatkowego, a w przypadku podatnika, który rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w 2019 r.- w stosunku do uzyskanych w tym roku średnich przychodów. Warunku tego nie stosuję się, gdy:

• Podatnik stosował w 2019 r. formę opodatkowania, w przypadku której nie ustala się przychodów, lub
• Podatnik rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w ostatnim kwartale 2019 r. i nie uzyskał w tym okresie przychodów z działalności gospodarczej, lub
• Podatnik rozpoczął działalność w 2020 r.

11. Wydłużenie terminu na składanie zawiadomienia o zapłacie należności na rachunek niewidniejący na tzw. białej liście VAT. Termin ten na czas obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego bądź stanu epidemii z powodu COVID-19 ma wynosić 14 dni (obecnie są to 3 dni). Złożenie takiego zawiadomienia ma jak obecnie chronić przed negatywnymi konsekwencjami podatkowymi związanymi z wpłatą na rachunek z poza białej listy.
12. Zmianie ulec może też ulga dotycząca kwalifikowanych dochodów z praw własności intelektualnej – Innovation Box. Obecnie podatnicy osiągający takie dochody mogą skorzystać z preferencyjnej stawki opodatkowania 5%, jednak dopiero przy składaniu deklaracji rocznej. W związku z pandemią koronawirusa preferencja miałaby być stosowana już przy obliczaniu zaliczki na podatek.
13. Umożliwienie jednorazowej amortyzacji od wartości początkowej środków trwałych, nabytych celem produkcji towarów związanych z produkcją towarów przeciwdziałającym COVID-19 i wprowadzonych do ewidencji środków trwałych w 2020 r. Chodzi tu  w szczególności o środki trwałe przeznaczone do produkcji towarów takich jak: respiratory, maseczki ochronne, środki antyseptyczne, odzież ochronna, rękawiczki, okulary i gogle.
14. Uproszczenie procedury odraczania i umarzania m.in. przedsiębiorcom czynszów za najem i dzierżawę nieruchomości będących własnością organów publicznych.

Odroczenie terminów realizacji niektórych obowiązków

Projekt ustawy oprócz propozycji, które mają poprawić płynność finansową przedsiębiorstw odczuwających negatywne skutki ekonomiczne w związku z obecnym stanem epidemicznym, przewiduje również rozwiązania wpływające na odroczenie niektórych obowiązków leżących za równo po stronie podatnika jak i urzędów.

Nie wszystkie te rozwiązania jednak wpływają pozytywnie na sytuację przedsiębiorców. Wśród negatywnych zmian można na pewno uwzględnić wydłużenie terminu oczekiwania na wydanie interpretacji indywidualnej z 3 do 6 miesięcy w czasie stanu zagrożenia epidemicznego bądź stanu epidemii. Termin ten może ulec wydłużeniu nie więcej niż o kolejne 3 miesiące poprzez rozporządzenie Ministra Finansów. Takie wydłużenie terminu oczekiwania na interpretację indywidualną zwiększa niepewność przedsiębiorców w już i tak trudnym czasie.

Wątpliwości może też budzić przesunięcie terminu wprowadzenia nowej matrycy stawek VAT o 3 miesiące. Oznacza to, że nowa matryca miała by obowiązywać od 1 lipca 2020 r. Matryca ma wprowadzić przejrzystość i uproszczenie w stosowaniu stawek VAT na produkty podobne do siebie objęte jednak wcześniej innymi stawkami VAT. Wnosi ona też obniżenie stawek na niektóre towary np. produkty dla niemowląt i dzieci, wyroby ciastkarskie.

Przesunięte mają być także terminy składania nowego piku JPK_VAT z deklaracją, dotyczy to jednak tylko dużych przedsiębiorców, na których obowiązek ten miał być nałożony od 1 kwietnia, a będzie prawdopodobnie obowiązywał ich od 1 lipca 2020 r. W tym samym terminie ma zacząć obowiązywać pozostałych przedsiębiorców, co nie uległo zmianie. Zmiana ta jednak nie wpływa znacząco na przedsiębiorców, bardziej potrzebna jest urzędom, których pracę wystarczająco zakłócił już koronawirus.

Powyższe rozwiązania jednak nie są jednak jeszcze dostępne dla przedsiębiorców. Należy pamiętać, że jest to na obecną chwilę tylko projekt ustawy. Będzie on rozpatrywany na zebraniu Senatu i jeśli ten nie wniesie poprawek, to ustawa zostanie przedstawiona Prezydentowi do podpisania. W razie jednak wniesienia poprawek przez Senat projekt ustawy wróci do Sejmu przedłużając czas oczekiwania na ustawę.

Adam Giedrojć
AGbiuro