Stawka 0% VAT na żywność

Stawka 0% VAT na żywność - porozumienie ECOFIN

Polska wielokrotnie podczas grup roboczych wnioskowała o możliwość szerszego stosowania stawek obniżonych i stawek 0%, w tym także na żywność. W obecnym stanie prawnym nie było to możliwe. Również odpowiedzi Komisji Europejskiej (KE) na formalne wnioski derogacyjne dotyczące wprowadzenia stawki 0 % zawsze były negatywne.

W czwartek 7 grudnia 2021 r. minister finansów Tadeusz Kościński w piśmie do komisarza ds. gospodarki ponownie zaapelował o możliwość tymczasowego zastosowania 0% VAT na żywność w Polsce. To kontynuacja naszych działań i zapowiedź kolejnych, w tym złożenia formalnego pisma, które wczoraj zostało przekazane Komisji Europejskiej. Na dzisiejszym spotkaniu ECOFIN ministrowie finansów osiągnęli porozumienie co do tekstu nowelizacji dyrektywy VAT.

– W ostatnim czasie podejmowane były wielokrotne próby uzyskania zgody na szersze zastosowanie przez Polskę obniżonych stawek VAT. Rozmowy na ten temat toczyły się przede wszystkim na posiedzeniach unijnej grupy roboczej ds. reformy stawek VAT. Za każdym razem odpowiedzi były takie same. Wskazywano, że jedynym sposobem na szersze niż dotychczas stosowanie obniżonych stawek, jest jak najszybsze zamknięcie prac nad zmianami w dyrektywie VAT. Polska bierze w nich aktywny udział. Pierwszym krokiem do zmiany dyrektywy jest osiągnięcie porozumienia co do jej tekstu. Dziś to się udało podczas spotkania ECOFIN – informuje minister finansów Tadeusz Kościński.

Czy Komisja Europejska wyrazi zgodę na stawkę 0% przed formalną zmianą dyrektywy?

– Z dużym zadowoleniem przyjmujemy osiągnięcie dzisiejszego porozumienia. Natomiast nie chcemy czekać na formalne przyjęcie dyrektywy przez Radę, co nastąpi już w 2022 r. Możliwość stosowania zerowej stawki VAT na żywność jest szczególnie ważna teraz, gdy w Europie mamy nasilone m.in. zjawiska inflacyjne. Dlatego cały czas podejmujemy starania o to, by Komisja nie zakwestionowała naszych działań w tym kierunku i dlatego w piśmie do komisarza Gentiloniego ponownie zaapelowałem o możliwość wprowadzenia przez Polskę zerowej stawki VAT na żywność na 6 miesięcy, licząc na przychylność KE – dodaje szef MF.

Wśród wskazanych w piśmie produktów do tymczasowego objęcie stawką 0% VAT są m.in. mięso i ryby oraz przetwory z nich, produkty mleczarskie, warzywa i owoce i przetwory z nich, zboża, produkty przemysłu młynarskiego, przetwory ze zbóż i wyroby piekarnicze, tłuszcze i oleje, niektóre napoje (np. zawierające co najmniej 20% soku owocowego lub warzywnego, napoje mleczne i tzw. mleka roślinne).

Stawki VAT - prace na forum UE

Za każdym razem, gdy Polska wnioskowała o możliwość szerszego stosowania stawek obniżonych, w tym 0% VAT (m.in. na książki oraz transport przede wszystkim kolejowy), odpowiedzi KE były negatywne. Polska była także zmuszona w związku z tym do podwyższenia stawki VAT na ubrania i buty dziecięce kilka lat temu po wyroku TSUE. W opinii Komisji jakiekolwiek obniżenie stawek VAT, nawet tymczasowe, będzie możliwe dopiero po zakończeniu prac nad projektem dyrektywy VAT, a każde takie działanie państw członkowskich spotka się z rozpoczęciem postępowania naruszeniowego.

Prace nad reformą dyrektywy toczą się od prawie 4 lat. Polska jest w nie mocno zaangażowana i od samego początku zabiegała o jak najszybsze wypracowanie porozumienia. Stoimy bowiem na stanowisku, że przepisy dotyczące stawek VAT wymagają pilnej nowelizacji w taki sposób, aby zapewnić większą elastyczność i równy dostęp wszystkim państwom członkowskim do obniżonych stawek VAT. Pozwoli to na lepsze wsparcie ważnych sektorów polityki społeczno-gospodarczej oraz na skuteczniejszą i bardziej adekwatną odpowiedź na rozmaite sytuacje kryzysowe. Konsekwentne i bardzo aktywne starania przedstawicieli Polski na różnych szczeblach zaowocowały osiągnięciem porozumienia na dzisiejszym posiedzeniu Rady ECOFIN.

Po osiągnięciu porozumienia co do tekstu dyrektywy VAT, kolejnym krokiem jest opinia Parlamentu Europejskiego, a następnie formalne przyjęcie dyrektywy przez Radę UE. Przewidujemy, że ostateczne rozstrzygnięcia zapadną w pierwszej połowie 2022 r.

Czym jest Rada ECOFIN?

ECOFIN, to angielski skrót oznaczający Radę do spraw ekonomicznych i finansowych (ang. Economic and Financial Affairs Council, ECOFIN).

Rada ECOFIN jest jedną z 10 formacji Rady UE, jednocześnie jedną z jej 3 najstarszych konfiguracji (obok Rady do spraw rolnictwa i rybołówstwa oraz Rady do spraw ogólnych). Członkami Rady ECOFIN są ministrowie gospodarki i finansów ze wszystkich państw członkowskich. W Polsce ministrem właściwym do udziału i prezentowania wiążącego stanowiska na posiedzeniach jest minister finansów.

Rada ECOFIN odpowiada za kwestie związane z koordynacją polityk gospodarczych państw członkowskich UE. Zajmuje się monitorowaniem polityk budżetowych i finansów publicznych tych państw, w tym podejmuje decyzje w ramach procedury nadmiernego deficytu. Rada ECOFIN zapewnia także prawidłowe funkcjonowanie unii gospodarczej i walutowej oraz przyjmuje stosowne środki w odniesieniu do wspólnej waluty jaką jest euro. W tym ostatnim zakresie prawo głosu przysługuje jedynie państwom strefy euro. Rada ECOFIN posiada również kompetencje w zakresie usług finansowych i podatków oraz budżetu UE.

Rada ECOFIN podejmuje decyzje głównie większością kwalifikowaną, po konsultacji lub w ramach współdecydowania z Parlamentem Europejskim. Wyjątek stanowią kwestie dotyczące podatków, gdzie decyzje Rady ECOFIN zapadają jednomyślnie.

Posiedzenia Rady ECOFIN odbywają się raz w miesiącu w Brukseli, z wyjątkiem kwietnia, czerwca, września i października. W czerwcu i październiku, zgodnie z zasadami UE, ministrowie obradują w Luksemburgu. Natomiast, zwykle w kwietniu i wrześniu posiedzenia Rady ECOFIN mają charakter nieformalny i są organizowane przez i w państwie sprawującym przewodnictwo w Radzie UE w danym półroczu. W przeddzień posiedzenia Rady ECOFIN odbywają się spotkania ministrów finansów w ramach Eurogrupy – forum dyskusji państw strefy euro.