Uchylenie przepisów covid-owych a legalność pobytu cudzoziemców w Polsce w 2023 roku. Co się zmieni 24 sierpnia? Wyjaśnia Urząd do Spraw Cudzoziemców

Legalność pobytu cudzoziemców w Polsce w 2023 roku a uchylane przepisy covidowe

Urząd do Spraw Cudzoziemców wyjaśnia, że cudzoziemcy korzystający z uchylanych rozwiązań prawnych związanych z pandemią COVID-19, powinni zadbać o swój dalszy legalny pobyt w Polsce lub w odpowiednim czasie powrócić do swojego kraju pochodzenia. 

Cudzoziemcy, którzy chcą pozostać w Polsce w okresie od 24 sierpnia 2023 r.,  powinni odpowiednio wcześniej złożyć właściwe wnioski o uzyskanie zezwolenia na pobyt czy też karty pobytu (w zależności od sytuacji formalno-prawnej danego cudzoziemca).

Stan prawny do 24 sierpnia 2023 r.

Póki co, w aktualnym stanie prawnym obowiązuje szereg przepisów tzw. ustawy covidowej, tj ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.). 
Celem tych przepisów jest zabezpieczenie legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Polski w warunkach ograniczeń w życiu społecznym spowodowanych koniecznością przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się pandemii COVID-19. 

Przepisy te przedłużają z mocy prawa:

1. okresy ważności zezwoleń na pobyt czasowy oraz kart pobytu upływające w okresie od 14 marca 2020 r. (w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii) – do 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni;

2. okresy pobytu i okresy ważności wiz krajowych w przypadkach, gdy ostatni dzień okresu pobytu na podstawie takich wiz wypadałby w okresie od dnia 14 marca 2020 r. (w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii) – do 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni;

3. terminy na złożenie wniosków o udzielenie zezwolenia pobytowego, przedłużenie wizy lub przedłużenie pobytu w ramach ruchu bezwizowego, czyli:

a) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy,
b) o udzielenie zezwolenia na pobyt stały,
c) o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE,
d) o przedłużenie wizy krajowej lub wizy Schengen,
e) o przedłużenie okresu pobytu w ramach ruchu bezwizowego
– do 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni;

4. wypadające w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii terminy opuszczenia terytorium Polski, wynikające z art. 299 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach – do upływu 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni;

5. wypadające w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii terminy dobrowolnego powrotu określonych w decyzjach o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu na podstawie art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach – do upływu dnia 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni;

6. wypadające w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii okresy ważności dokumentów wydawanych na czas określony obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej, państw Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz członkom ich rodzin, którzy z nimi przebywają lub do nich dołączają, tj. dokumentów potwierdzających prawo stałego pobytu, kart pobytu członka rodziny obywatela UE oraz kart stałego pobytu członka rodziny obywatela UE – do upływu 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni;

7. wypadające w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii okresy ważności polskich dokumentów tożsamości cudzoziemca – do upływu 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni;

8. wypadające w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii okresów ważności dokumentów „zgoda na pobyt tolerowany” – do upływu 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni;

9. uznanie pobytu cudzoziemców na terytorium Polski za legalny z mocy prawa, w sytuacji gdy w dniu 14 marca 2020 r. przebywali w Polsce na podstawie krótkoterminowych tytułów pobytowych, tj.:

a) w ramach ruchu bezwizowego,
b) na podstawie wiz Schengen, niezależnie od państwa wydającego,
c) na podstawie wiz długoterminowych lub dokumentów pobytowych wydanych przez inne państwa obszaru Schengen,
d) na podstawie wiz długoterminowych lub dokumentów pobytowych wydanych przez państwa członkowskie Unii Europejskiej, które nie są państwami obszaru Schengen (gdy zgodnie z prawem Unii Europejskiej takie wizy lub dokumenty uprawniają do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej),

- od dnia następującego po ostatnim dniu legalnego pobytu wynikającego z tych tytułów do upływu 30. dnia następującego po dniu odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, w zależności od tego, który obowiązywał jako ostatni.

Zmiany od 24 sierpnia 2023 r.

Urząd do Spraw Cudzoziemców informuje, że przepisy ww. ustawy covidowej, przewidujące powyższe rozwiązania zostaną uchylone 24 sierpnia 2023 r. Tym samym wynikający z tych rozwiązań skutek przedłużenia określonych uprawnień, ważności dokumentów czy terminów na dokonanie czynności przez cudzoziemców, zakończy się z upływem ostatniego dnia, w którym będą obowiązywać poszczególne uchylane przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Jednocześnie Urząd do Spraw Cudzoziemców wskazał, że ww. rozwiązania prawne mogą przestać być aktualne wcześniej niż w dniu 24 sierpnia 2023 r. ale tylko w przypadku odpowiednio wczesnego odwołania obowiązującego obecnie na terytorium Polski stanu zagrożenia epidemicznego (i nie zastąpienia go ponownie stanem epidemii). Spowodowałoby to, że rozpoczęłyby swój bieg określone w uchylanych przepisach terminy 30-dniowe, z których upływem następowałby upływ przedłużonych okresów uprawnień, ważności dokumentów czy terminów na dokonanie czynności.