ZUS informuje: Praca zdalna (telepraca) dla pracodawcy w innym państwie UE a ubezpieczenia społeczne. Wniosek US-36
REKLAMA
REKLAMA
Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że 1 lipca 2023 r. przystąpił do Porozumienia ramowego w sprawie stosowania art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w przypadkach zwyczajowej telepracy transgranicznej. Porozumienie to dotyczy objęcia ubezpieczeniem społecznym państwa, gdzie jest siedziba pracodawcy pracownika wykonującego telepracę z innego państwa członkowskiego UE. Osoby zainteresowane zatrudnione u polskich pracodawców lub sami polscy pracodawcy, aby skorzystać z zapisów porozumienia, powinny wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem US-36.
Czym jest telepraca transgraniczna?
Telepraca transgraniczna dla celów Porozumienia oznacza pracę zdalną (telepracę) wykonywaną z państwa zamieszkania przy zachowaniu połączenia cyfrowego ze środowiskiem pracy pracodawcy, którego siedziba znajduje się w państwie innym niż państwo zamieszkania.
REKLAMA
REKLAMA
Cel Porozumienia
Jak informuje ZUS, po spełnieniu odpowiednich warunków Porozumienie umożliwia zastosowanie wyjątku względem art. 13 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 883/2004, a więc umożliwia objęcie telepracownika systemem zabezpieczenia społecznego państwa, w którym siedzibę ma zatrudniający pracodawca.
Porozumienie umożliwia ustalenie - jako właściwego w zakresie ubezpieczeń społecznych - ustawodawstwa państwa siedziby pracodawcy, pomimo wykonywania w państwie zamieszkania znacznej części pracy.
Kogo dotyczą zapisy Porozumienia
Porozumienie dotyczy pracowników mających pracodawcę lub pracodawców w jednym państwie członkowskim (innym niż ich państwo zamieszkania) i wykonujących część pracy w państwie zamieszkania w formie zwyczajowej telepracy transgranicznej w wymiarze co najmniej 25% ale poniżej 50% całkowitego czasu pracy.
Porozumienie nie obejmuje osób:
- normalnie wykonujących w państwie zamieszkania aktywność inną niż telepraca transgraniczna (np. jednocześnie pracujących tam stacjonarnie), lub
- normalnie wykonujących aktywność w państwie innym niż państwo zamieszkania
i państwo siedziby (tj. gdy zaangażowane jest jeszcze inne państwo), lub - wykonujących działalność na własny rachunek.
Uwaga! Nie wszystkie państwa UE są stronami Porozumienia
Osoba zainteresowana może zostać objęta zakresem porozumienia, jeśli miejsce jej zamieszkania znajduje się w państwie, które również przystąpiło do porozumienia ramowego. Jednocześnie siedziba pracodawcy tej osoby musi znajdować się w jednym z pozostałych państw, które podpisały porozumienie. Nie wszystkie państwa członkowskie UE przystąpiły do tego Porozumienia.
Aktualna lista państw sygnatariuszy jest dostępna na stronie: https://socialsecurity.belgium.be/en/internationally-active/cross-border-telework-eu-eea-and-switzerland
REKLAMA
Wykaz zawiera również informacje, od kiedy porozumienie ws. telepracy obowiązuje dane państwo - co jest istotne dla określenia daty „od” dla indywidualnego porozumienia wyjątkowego w sprawie konkretnej osoby zainteresowanej.
Jak zawnioskować o objęcie zakresem Porozumienia? Wniosek US-36
Osoby zainteresowane zatrudnione u polskich pracodawców lub sami polscy pracodawcy, aby skorzystać z zapisów porozumienia, powinny wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem US-36.
Wniosek można złożyć za pośrednictwem portalu PUE ZUS lub w formie papierowej. Wniosek będzie rozpatrywany przez Oddział ZUS w Kielcach.
Po ustaleniu, że zainteresowany spełnia warunki określone Porozumieniem i otrzymaniu o tym stosownej informacji z Oddziału ZUS w Kielcach, należy wystąpić z wnioskiem o wydanie dokumentu A1, który potwierdza zastosowanie polskiego ustawodawstwa. Wniosek US-34 jest dostępny do wypełnienia za pośrednictwem portalu PUE ZUS. Wniosek będzie obsługiwany przez Oddział ZUS właściwy ze względu na siedzibę pracodawcy.
Jak prawidłowo wypełnić wniosek US-36 i jakie dokumenty załączyć
W bloku dotyczącym powodu złożenia wniosku US-36 zainteresowany powinien zaznaczyć checkbox z powodem „Inny” i następnie jako podstawę wystąpienia z wnioskiem wpisać: „porozumienie ws. telepracy”. W tym samym polu należy podać informację o wymiarze telepracy wykonywanej w państwie zamieszkania oraz ewentualnej innej aktywności wykonywanej w tym państwie.
Do wniosku należy dołączyć umowę, na podstawie której praca jest wykonywana za granicą oraz ewentualnie inne dokumenty mogące potwierdzać wykonywanie pracy w formie telepracy w oświadczonym wymiarze. Ww. informacje mogą być również przekazane w formie załącznika do wniosku US-36.
Wykonywanie telepracy dla zagranicznego pracodawcy - co można zrobić
Osoby zainteresowane, wykonujące telepracę na terenie Polski w związku z zatrudnieniem u zagranicznych pracodawców, mogą wystąpić, o objecie ich zapisami porozumienia - do instytucji zabezpieczenia społecznego w państwie siedziby pracodawcy (o ile to państwo przystąpiło do porozumienia). Z wnioskiem do instytucji zagranicznej może wystąpić również zagraniczny pracodawca.
Przykład:
Karol, obywatel Polski mieszkający w Niemczech, jest zatrudniony u polskiego pracodawcy jako programista. Pracodawca zgodził się, aby Karol wykonywał pracę według schematu: 2 dni telepracy w domu w Niemczech (40%) i 3 dni w tygodniu praca w biurze w Polsce (60%). Taki schemat został ustalony na 20 miesięcy. Karol pracuje na służbowym laptopie, ale podczas telepracy jest bezpośrednio podłączony do środowiska IT klienta swojego pracodawcy. Natomiast do sieci swojego pracodawcy łączy się tylko przez 30 minut rano, zajmując się sprawami kadrowymi i pocztą wewnętrzną. Jego sytuacja może być objęta zapisami porozumienia ws. telepracy, ponieważ:
- praca wykonywana jest na terenie dwóch państw będących sygnatariuszami porozumienia (Polska, Niemcy);
- wymiar czasu pracy wykonywany w formie telepracy wynosi 40% ogólnego czasu pracy, a więc nie przekracza ustalonego zakresu (co najmniej 25%, ale poniżej 50%);
- laptop pracownika jest podłączony do środowiska informatycznego pracodawcy (30 min. rano), a w pozostałym czasie do środowiska IT klienta pracodawcy.
Podstawa prawna:
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE z dnia 30 kwietnia 2004 r., L 166/1).
Źródło: ZUS
REKLAMA
REKLAMA
