ZUS informuje: Praca zdalna (telepraca) dla pracodawcy w innym państwie UE a ubezpieczenia społeczne. Wniosek US-36

Czym jest telepraca transgraniczna?

Telepraca transgraniczna dla celów Porozumienia oznacza pracę zdalną (telepracę) wykonywaną z państwa zamieszkania przy zachowaniu połączenia cyfrowego ze środowiskiem pracy pracodawcy, którego siedziba znajduje się w państwie innym niż państwo zamieszkania.

Cel Porozumienia

Jak informuje ZUS, po spełnieniu odpowiednich warunków Porozumienie umożliwia zastosowanie wyjątku względem art. 13 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 883/2004,  a więc umożliwia objęcie telepracownika systemem zabezpieczenia społecznego państwa, w którym siedzibę ma zatrudniający pracodawca.
Porozumienie umożliwia ustalenie - jako właściwego w zakresie ubezpieczeń społecznych - ustawodawstwa państwa siedziby pracodawcy, pomimo wykonywania w państwie zamieszkania znacznej części pracy. 

Kogo dotyczą zapisy Porozumienia

Porozumienie dotyczy pracowników mających pracodawcę lub pracodawców w jednym państwie członkowskim (innym niż ich państwo zamieszkania) i wykonujących część pracy w państwie zamieszkania w formie zwyczajowej telepracy transgranicznej w wymiarze co najmniej 25% ale poniżej 50% całkowitego czasu pracy. 

Porozumienie nie obejmuje osób:

• normalnie wykonujących w państwie zamieszkania aktywność inną niż telepraca transgraniczna (np. jednocześnie pracujących tam stacjonarnie), lub
• normalnie wykonujących aktywność w państwie innym niż państwo zamieszkania 
  i państwo siedziby (tj. gdy zaangażowane jest jeszcze inne państwo), lub
• wykonujących działalność na własny rachunek.

Uwaga! Nie wszystkie państwa UE są stronami Porozumienia

Osoba zainteresowana może zostać objęta zakresem porozumienia, jeśli miejsce jej zamieszkania znajduje się w państwie, które również przystąpiło do porozumienia ramowego. Jednocześnie siedziba pracodawcy tej osoby musi znajdować się w jednym z pozostałych państw, które podpisały porozumienie. Nie wszystkie państwa członkowskie UE przystąpiły do tego Porozumienia.

Aktualna lista państw sygnatariuszy jest dostępna na stronie: https://socialsecurity.belgium.be/en/internationally-active/cross-border-telework-eu-eea-and-switzerland

Jak zawnioskować o objęcie zakresem Porozumienia? Wniosek US-36

Osoby zainteresowane zatrudnione u polskich pracodawców lub sami polscy pracodawcy, aby skorzystać z zapisów porozumienia, powinny wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem US-36.

Wniosek można złożyć za pośrednictwem portalu PUE ZUS lub w formie papierowej. Wniosek będzie rozpatrywany przez Oddział ZUS w Kielcach.

Po ustaleniu, że zainteresowany spełnia warunki określone Porozumieniem i otrzymaniu o tym stosownej informacji z Oddziału ZUS w Kielcach, należy wystąpić z wnioskiem o wydanie dokumentu A1, który potwierdza zastosowanie polskiego ustawodawstwa. Wniosek US-34 jest dostępny do wypełnienia za pośrednictwem portalu PUE ZUS. Wniosek będzie obsługiwany przez Oddział ZUS właściwy ze względu na siedzibę pracodawcy.

Jak prawidłowo wypełnić wniosek US-36 i jakie dokumenty załączyć

W bloku dotyczącym powodu złożenia wniosku US-36 zainteresowany powinien zaznaczyć checkbox z powodem „Inny” i następnie jako podstawę wystąpienia z wnioskiem wpisać:  „porozumienie ws. telepracy”. W tym samym polu należy podać informację o wymiarze telepracy wykonywanej w państwie zamieszkania oraz ewentualnej innej aktywności wykonywanej w tym państwie.

Do wniosku należy dołączyć umowę, na podstawie której praca jest wykonywana za granicą oraz ewentualnie inne dokumenty mogące potwierdzać wykonywanie pracy w formie telepracy w oświadczonym wymiarze. Ww. informacje mogą być również przekazane w formie załącznika do wniosku US-36.

Wykonywanie telepracy dla zagranicznego pracodawcy - co można zrobić

Osoby zainteresowane, wykonujące telepracę na terenie Polski w związku z zatrudnieniem u zagranicznych pracodawców, mogą wystąpić, o objecie ich zapisami porozumienia - do instytucji zabezpieczenia społecznego w państwie siedziby pracodawcy (o ile to państwo przystąpiło do porozumienia). Z wnioskiem do instytucji zagranicznej może wystąpić również zagraniczny pracodawca.

Podstawa prawna:
 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE z dnia 30 kwietnia 2004 r., L 166/1).

Źródło: ZUS