Od kiedy podwyższenie kwoty wolnej od podatku do 60 tys. zł, jakie skutki dla budżetu państwa i JST [Wyjaśnienia Ministerstwa Finansów]

• Podwyższenie kwoty wolnej od podatku do 60 tys. zł - skutki dla budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego
• Kwota wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) w latach 2007-2023
• Kiedy kwota wolna od podatku PIT wzrośnie do 60 tys. złotych?

Podwyższenie kwoty wolnej od podatku do 60 tys. zł - skutki dla budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego

Ministerstwo Finansów szacuje, że podwyższenie kwoty wolnej od podatku z 30 000 zł do 60 000 zł mogłoby w 2024 r. spowodować zmniejszenie obciążeń podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych o ok. 48 mld zł. 

Natomiast odnośnie wpływu takiego podwyższenia kwoty wolnej na dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) to minister Neneman wskazał na regułę zawartą w art. 9b ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2267, z późn.zm.), zgodnie z którą w przypadku gdy łączna kwota rocznych dochodów gmin z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku dochodowego od osób prawnych, prognozowanych na rok budżetowy jest niższa od ustawowo określonej referencyjnej łącznej kwoty rocznych dochodów z tych tytułów oraz różnica między tymi łącznymi kwotami jest większa od wysokości części rozwojowej subwencji ogólnej obliczonej, to wysokość kwoty podstawowej części rozwojowej subwencji ogólnej podlega zwiększeniu.

Z tego powodu - zdaniem MF - podwyższenie kwoty wolnej od podatku PIT może zmniejszyć dochody własne JST, ale jednocześnie wpłynąć na zwiększenie części rozwojowej subwencji ogólnej (czyli na zwiększenie wydatków z budżetu państwa).

Kwota wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) w latach 2007-2023

Kwota wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych to roczna wysokość podstawy opodatkowania wynikająca z kwoty zmniejszającej podatek określonej w skali podatkowej PIT, od której nie jest pobierany podatek dochodowy.

Ta kwota wolna wynosiła w ostatnich latach:
od 2007 r. – 3 013 zł,
od 2008 r. – 2016 r. – 3 089 zł,
od 2017 r. – 6 600 zł, przy czym w odniesieniu do dochodów rocznych przekraczających kwotę 6 600 zł kwota wolna malała, natomiast w przedziale dochodów od 11 000 zł do 85 528 zł była stała i wynosiła 3 089 zł, a dla dochodów powyżej 127 000 zł nie miała ona zastosowania.
od 2018 r. do  2021 r. – 8 000 zł, przy czym w odniesieniu do dochodów rocznych przekraczających kwotę 8 000 zł kwota wolna malała, w przedziale dochodów od 13 000 zł do 85 528 zł była stała i wynosiła 3 089 zł, a dla dochodów powyżej 127 000 zł nie miała ona zastosowania.
od 2022 r. – 30 000 zł.

Ministerstwo Finansów wskazało też, że w tych latach wpływy budżetowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego (JST)) wyniosły w:
- 2007 r. – 61,0 mld zł,
- 2008 r. – 67,2 mld zł,
- 2009 r. – 62,7 mld zł,
- 2010 r. – 62,5 mld zł,
- 2011 r. – 67,5 mld zł,
- 2012 r. – 70,6 mld zł,
- 2013 r. – 73,8 mld zł,
- 2014 r. – 78,1 mld zł,
- 2015 r. – 83,1 mld zł,
- 2016 r. – 89,3 mld zł,
- 2017 r. – 97,6 mld zł,
- 2018 r. – 110,8 mld zł,
- 2019 r. – 122,0 mld zł,
- 2020 r. – 119,2 mld zł,
- 2021 r. – 136,1 mld zł,
- 2022 r. – 136,1 mld zł.
Powyższe wielkości dotyczą zarówno podatku ustalanego przy zastosowaniu skali podatkowej, jak i innych form opodatkowania, w tym zryczałtowanego podatku dochodowego.

Kiedy kwota wolna od podatku PIT wzrośnie do 60 tys. złotych?

Jarosław Neneman w odpowiedzi na inną interpelację poselską potwierdził na początku stycznia 2024 r., że postulat podniesienia kwoty wolnej od podatku do 60 000 zł pozostaje aktualny. Jak wskazał, realizacja tego postulatu będzie poprzedzona stosownymi analizami i w konsekwencji będzie korespondować z wynikami audytu stanu finansów publicznych. Jak wskazał Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów wdrożenie podwyższenia kwoty wolnej od podatku będzie również uwzględniało wyniki analizy dotyczącej wpływu zmiany ten zmiany na systemy IT płatników, w tym w zakresie czasu niezbędnego na ich implementację w systemach informatycznych oraz przetestowanie projektowanych rozwiązań. 
Ponadto - jak zaznaczył Jarosław Neneman - stosowna ustawa zostanie zatem przygotowana z uwzględnieniem dyrektyw dotyczących legislacji zawartych w umowie koalicyjnej. 
Oznacza to, że proces ten będzie uwzględniał: 
- reformę procesu legislacyjnego, otwierając go na szerokie konsultacje społeczne,
- powrót do zasady przewidywalności w systemie podatkowym poprzez ustabilizowanie prawa i przywrócenie dialogu z organizacjami reprezentującymi pracodawców i związki zawodowe.

Póki co nie ma więc, jak widać, żadnych konkretów co do terminu podniesienia kwoty wolnej od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Źródła: 
- Odpowiedź Ministra Finansów z 27 grudnia 2023 r. na interpelację poselską nr 16 (znak sprawy: DD1.054.19.20) - z upoważnienia Ministra Finansów odpowiedzi udzielił Jarosław Neneman Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów.
- Odpowiedź Ministra Finansów z 4 stycznia 2024 r. na interpelację poselską nr 271 (znak sprawy: DD3.054.21.2023) - z upoważnienia Ministra Finansów odpowiedzi udzielił Jarosław Neneman Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów.