Pozbawienie podatników CIT prawa do kontynuacji amortyzacji niekonstytucyjne

Trybunał Konstytucyjny uważa, że podatnik powinien mieć czas na dokończenie przedsięwzięć podjętych na podstawie wcześniejszych regulacji. "Brak stosownej regulacji przejściowej (...) pozbawił podatników, którzy w zaufaniu do dotychczasowych regulacji prawnych korzystali z prawa do odpisów amortyzacyjnych, możliwości ich kontynuowania w odniesieniu do tychże praw" - podkreślił Trybunał.

Wyrok TK z 10 lutego br. kończy sprawę związaną z pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dotyczącym możliwości amortyzacji wartości niematerialnych i prawnych, takich jak prawo użytkowania na udziale w nieruchomości. Sąd ten zajmował się skargą firmy, która korzystała z odpisów amortyzacyjnych związanych z prawem użytkowania na udziale w nieruchomości. W wyniku zmiany przepisów od 2000 r. została jednak tego pozbawiona.

Zaliczanie odsetek do kosztów podatkowych w CIT (cienka kapitalizacja) – zmiany od 2015 roku

TK uznał, że przepis nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych "w zakresie, w jakim od 1 stycznia 2000 r. pozbawił podatników podatku dochodowego od osób prawnych możliwości amortyzacji prawa użytkowania udziału w nieruchomości, wprowadzonego do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych przed 1 stycznia 1999 r., jest niezgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą ochrony interesów w toku".

Sędzia TK Zbigniew Cieślak zauważył, uzasadniając orzeczenie, że co prawda ustawodawca przewidział w nowelizacji okres vacatio legis, który miał dać przedsiębiorcom czas na przystosowanie się do nowej regulacji, to jednak uniemożliwił dokończenie przedsięwzięć rozpoczętych zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili ich inicjowania.

"Ustawodawca, w ocenie Trybunału, powinien w drodze odpowiednich przepisów intertemporalnych uwzględnić sytuację podatników, którzy prowadząc działalność gospodarczą korzystali z prawa odpisów amortyzacyjnych w odniesieniu do prawa użytkowania udziału w nieruchomości oraz innych wartości niematerialnych i prawnych" - powiedział Cieślak.

Polecamy: Przewodnik po zmianach przepisów 2014/2015

Sędzia przypomniał, że TK nie kwestionuje prawa ustawodawcy do stanowienia prawa, które odpowiada określonym założeniom i celom politycznym oraz gospodarczym. "Niemniej jednak ustawodawca powinien kształtować treść prawa podatkowego z poszanowaniem konstytucyjnych standardów demokratycznego państwa prawnego. (...) Do standardów tych należy zasada zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa" - zaznaczył.

Według Trybunału przepisy powinny być tak stanowione, aby podatnik mógł przewidzieć zarówno konsekwencje określonych zachowań na gruncie obowiązującego w danym momencie systemu, jak i oczekiwać, że prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny. "Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa, a także prognozowanie działań własnych" - tłumaczył sędzia.

Zdaniem Trybunału w tej sprawie ustawodawca powinien uwzględnić ochronę interesów będących w toku. "Zmiana prawa dotychczas obowiązującego, która pociąga za sobą niekorzystne skutki dla sytuacji prawnej podmiotów, powinna być więc dokonywana z zastosowaniem techniki przepisów przejściowych" - dodał sędzia.

Mały podatnik PIT i CIT - limity 2015

Zdania odrębne do wyroku zgłosiła sędzia Maria Gintowt-Jankowicz i sędzia Mirosław Granat. (PAP)

mmu/ son/

Podyskutuj o tym na naszym FORUM