Współpraca krajów UE w zwalczaniu oszustw w VAT

Polski rząd pozytywnie ocenił wprowadzenie nowego środka współpracy, jakim mają być tzw. wspólne kontrole („joint audits”) oraz programu do analizy sieci transakcji TNA, który ma umożliwić szybsze i pełniejsze wykorzystanie informacji uzyskiwanych w ramach Eurofisc, czyli zdecentralizowanej sieci współpracy w dziedzinie podatku VAT.

W zakresie proponowanych zmian przewiduje się jednocześnie ściślejszą współpracę organów administracji podatkowej z organami ścigania na szczeblu Unii Europejskiej, przede wszystkim poprzez przyznanie Europolowi oraz Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) zautomatyzowanego dostępu do danych sieci Eurofisc. W związku z tym państwa członkowskie będą mogły przekazywać wszelkie informacje na temat przestępstw przeciwko wspólnemu systemowi VAT.

Z punktu widzenia przedsiębiorcy:

Zdaniem Business Centre Club (BCC), wprowadzenie ww. instrumentów wpłynie pozytywnie na zwiększenie efektywności zwalczania oszustw w zakresie podatku VAT, w szczególności popełnianych przez zorganizowane grupy przestępcze. Podkreślić jednak należy, że działania ww. organów powinny być nakierowane w szczególności na takie podmioty gospodarcze, które świadomie uczestniczą w przestępczych procederach.

Ściślejsza współpraca administracji podatkowych z organami, których główną kompetencją jest zwalczanie przestępczości, może powodować niechęć uczciwych przedsiębiorców do rozwijania działalności gospodarczej poprzez dokonywanie transakcji z podmiotami mającymi siedzibę w krajach członkowskich. Może to skutkować zahamowaniem rozwoju międzynarodowych stosunków gospodarczych pomiędzy ww. podmiotami. Niemniej, zdaniem BCC, może mieć to pozytywny wpływ na zachowywanie przez podatników należytej staranności w zakresie doboru kontrahenta w konkretnych transakcjach.

Rząd RP powziął wątpliwości w odniesieniu do instytucji tzw. podatnika certyfikowanego. Ma to być w założeniu podatnik, którego można drogą elektroniczną uznać za rzetelnego podatnika na terytorium Unii Europejskiej. BCC zgadza się, że jest to obecnie pojęcie nieostre, które nie zostało wyjaśnione w projekcie rozporządzenia Rady (UE) zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 904/2010. Nie zostały również wskazane reguły, na podstawie których organy podatkowe poszczególnych państw przyznawałyby taki status podatnika certyfikowanego. Należy jednak podkreślić, że sam pomysł wprowadzenia instytucji, po dopracowaniu jej zakresu, jest pomysłem godnym zaaprobowania. Instytucja ta pozwoli bowiem wprowadzić kilka istotnych domniemań ułatwiających obrót gospodarczy. Na aprobatę zasługuje także wprowadzenie jej na czas określony (nie będzie nadawana dożywotnio).

Polecamy: Pakiet żółtych książek - Podatki 2018

Opinia dotyczy projektu stanowiska Rządu Rzeczpospolitej Polskiej przygotowanego w związku z wnioskiem Komisji Europejskiej dotyczącym rozporządzenia Rady (UE) zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 904/2010 w odniesieniu do środków wzmacniania współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej.

Autorzy:

Krzysztof Komorniczak, ekspert BCC ds. prawa podatkowego

Jacek Matarewicz, ekspert BCC ds. podatku VAT, akcyzy oraz prawa karnoskarbowego