Docelowy system opodatkowania VAT w Unii Europejskiej

Przyjęty pakiet środków istotnie zmienia przepisy dotyczące VAT i – zdaniem projektodawców – powinien ułatwić życie przedsiębiorstwom w całej Unii Europejskiej, kładąc kres „przejściowemu” VAT w ramach jednolitego rynku. W październiku ubiegłego roku Komisja zaproponowała główne zasady utworzenia jednolitego unijnego obszaru VAT, co powinno ukrócić szacowane na 50 mld euro nadużycia finansowe, które obecnie obciążają budżety państw członkowskich UE. Komisja ma nadzieję, że dzięki tym technicznym środkom państwa członkowskie rozpoczną dyskusje na temat bardziej ogólnych zasad czy „fundamentów” prostszego i odpornego docelowego unijnego systemu VAT dla handlu wewnątrz UE.

Utworzenie fundamentów docelowego systemu VAT powoduje istotne zmiany dyrektywy w sprawie podatku VAT. Spośród 408 artykułów zawartych w dyrektywie VAT 200 będzie musiało zostać skorygowanych.

W obecnym systemie VAT handel towarami między przedsiębiorstwami jest podzielony na dwie odrębne transakcje: zwolnioną od podatku sprzedaż w państwie członkowskim pochodzenia (Wewnątrzwspólnotową Dostawę Towarów – WDT – w Polsce opodatkowaną 0% stawką VAT) oraz podlegające opodatkowaniu nabycie w państwie członkowskim przeznaczenia (Wewnątrzwspólnotowe Nabycie Towarów – w Polsce WDT opodatkowane zasadniczo stawką 23%). Komisja zapowiada koniec tego sztucznego podziału jednej transakcji handlowej. W zmienionych przepisach dotyczących podatku VAT transgraniczny handel towarami będzie zdefiniowany jako jedna podlegająca opodatkowaniu dostawa, w ramach której towary zostaną opodatkowane w państwie członkowskim, w którym kończy się transport towarów – tak, jak powinno to mieć miejsce. W ten sposób, jak argumentuje Komisja, oszustwa związane z VAT powinny zostać radykalnie obniżone.

Polecamy: VAT 2018. Komentarz

Aby zmiany przepisów dotyczących podatku VAT były jak najmniej uciążliwe dla przedsiębiorstw, przewidziane jest wprowadzenie niezbędnych przepisów dotyczących uruchomienia internetowego portalu („punktu kompleksowej obsługi”) dla wszystkich przedsiębiorstw handlowych typu B2B (tj. handlujących z innymi przedsiębiorstwami), aby mogły one ustalić wartość podatku VAT dla swoich transakcji, zgodnie z propozycjami reform zapowiedzianymi przez Komisję w październiku 2017 r. System ten będzie również dostępny dla przedsiębiorstw spoza UE, które będą chciały prowadzić sprzedaż na rzecz innych przedsiębiorstw z Unii i które w przeciwnym razie musiałyby się rejestrować do celów VAT w każdym państwie członkowskim. Po wejściu w życie nowych przepisów przedsiębiorstwa te będą musiały po prostu wyznaczyć jednego pośrednika w UE, który będzie się w ich imieniu zajmował rozliczeniami VAT.

Proponowane zmiany spowodują wzmocnienie samoregulacyjnego charakteru podatku VAT i zmniejszenie liczby administracyjnych kroków, które muszą podjąć przedsiębiorstwa, chcąc dokonać sprzedaży na rzecz firm w innych państwach członkowskich. W odniesieniu do handlu towarami nie będą już konieczne szczegółowe obowiązki sprawozdawcze związane z przejściowym systemem podatku VAT. Dalsze fakturowanie dotyczące handlu unijnego będzie regulowane przepisami państwa członkowskiego sprzedawcy, co powinno być mniej uciążliwe.

To sprzedawca będzie pobierać podatek VAT należny z tytułu sprzedaży towarów odbiorcy w innym państwie UE według stawki obowiązującej w państwie członkowskim przeznaczenia. Tylko w przypadku gdy nabywca towarów będzie podatnikiem certyfikowanym (tj. rzetelnym podatnikiem, uznanym za takiego przez organy podatkowe), będzie on podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT.

Wspólny podatek od wartości dodanej (VAT) pełni na europejskim jednolitym rynku ważną rolę. Zastąpił on podatki obrotowe, które zakłócały konkurencję i utrudniały swobodny przepływ towarów, a następnie został zmodyfikowany tak, aby umożliwić zniesienie kontroli i formalności związanych z przemieszczaniem towarów między państwami członkowskimi. Podatek VAT jest ważnym i rosnącym źródłem dochodów państw członkowskich UE, przynoszącym ponad 1 bln euro dochodu w 2015 r., co odpowiada 7 % unijnego PKB. Jeden z zasobów własnych UE również jest oparty na podatku VAT. Jako podatek konsumpcyjny VAT jest jedną z najbardziej sprzyjających wzrostowi gospodarczemu form opodatkowania.

Autor: Joanna Rudzka, Doradca Podatkowy