REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kontrola ZUS w firmie w 8 krokach. Jak przebiega, ile trwa, czego może dotyczyć? O czym kontrolowany musi wiedzieć, jakie ma prawa i obowiązki?

Kontrola ZUS w 8 krokach. Jak przebiega, ile trwa, czego może dotyczyć? O czym kontrolowany musi wiedzieć, jakie ma prawa i obowiązki?
Kontrola ZUS w 8 krokach. Jak przebiega, ile trwa, czego może dotyczyć? O czym kontrolowany musi wiedzieć, jakie ma prawa i obowiązki?
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Jak przebiega i czego może dotyczyć kontrola ZUS w firmie? Ile może trwać taka kontrola? Jakie są prawa i obowiązki podmiotu kontrolowanego? Wyjaśnia Edyta Defańska-Czujko, partner w CRIDO.
rozwiń >

Kontrola ZUS - przepisy, podstawa prawna, planowanie

Kontrola ZUS-u odbywa się na podstawie poniższych aktów prawnych:
• Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 z późn. zm.) (dalej: Ustawa o s.u.s.),
• Ustawa z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 221 z późn. zm.) (dalej: Prawo przedsiębiorców), 
• Rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu prowadzenia kontroli płatników składek (Dz. U. z 1998 r. Nr 164, poz. 1165) (dalej: Rozporządzenie).

Zakres zadań ZUS określa art. 68 Ustawy o s.u.s. – zgodnie z pkt 1. ust. 6 tego przepisu, ZUS jest upoważniony do prowadzenia kontroli wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz innych zadań zleconych ZUS.

Na podstawie art. 47 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, planowanie i przeprowadzanie kontroli płatników składek, prowadzone jest po uprzednim dokonaniu weryfikacji prawdopodobieństwa naruszenia prawa w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Analiza prawdopodobieństwa naruszenia prawa obejmuje identyfikację obszarów podmiotowych i przedmiotowych, w których możliwość naruszenia przepisów jest największa. W zakresie oceny ryzyka uwzględnia się również kwestię przedawnienia należności z tytułu składek i innych, zgodnie z Rozporządzeniem.

REKLAMA

Autopromocja

Zakres kontroli ZUS

W zakresie kontroli inspektorów ZUS z tytułu wykonywania zadań i obowiązków dotyczących ubezpieczeń społecznych przez płatników składek, znajduje się w szczególności:
• zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych;
• weryfikowanie prawidłowości i rzetelności obliczania, potrącania i opłacania składek oraz innych składek i wpłat, do których pobierania zobowiązany jest ZUS;
• ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i wypłacanie tych świadczeń oraz dokonywanie rozliczeń z tego tytułu;
• weryfikowanie prawidłowości i terminowości opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe;
• wystawianie zaświadczeń lub zgłaszanie danych dla celów ubezpieczeń społecznych;
• dokonywanie oględzin składników majątku płatników składek zalegających z opłatą należności z tytułu składek.

Kontrola ZUS. Krok 1 - Zawiadomienie

ZUS zawiadamia podmiot kontrolowany o zamiarze przeprowadzenia kontroli – kontrola powinna rozpocząć się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.

Ważne

Uwaga! Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli
wymaga ponownego zawiadomienia.

Na wniosek przedsiębiorcy kontrola może być wszczęta przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.
W przypadkach określonych w ustawie nie zawiadamia się o zamiarze wszczęcia kontroli.

Kontrola ZUS. Krok 2 - Doręczenie

Inspektor ZUS przeprowadzający kontrolę ma obowiązek rozpocząć ją od doręczenia płatnikowi składek (lub osobie, która jest upoważniona do reprezentowania płatnika składek) upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.
Kontrolujący powinien również okazać legitymację służbową - warto uważnie przeczytać zakres upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Kontrola nie może wykraczać poza zakres wskazany w upoważnieniu.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Kontrola ZUS. Krok 3 - Obowiązki podmiotu kontrolowanego

Podmiot kontrolowany zobowiązany jest:
- udostępnić wszelkie księgi, dokumenty i inne nośniki informacji związane z zakresem kontroli (które są przechowywane u płatnika oraz u osób trzecich w związku z powierzeniem tym osobom niektórych czynności na podstawie odrębnych umów);
- udostępnić do oględzin składniki majątku, których badanie wchodzi w zakres kontroli - jeżeli zalegają z opłatą należności z tytułu składek;
- sporządzić i wydać kopie dokumentów związanych z zakresem kontroli i określonych przez inspektora kontroli ZUS;
- zapewnić niezbędne warunki do przeprowadzenia czynności kontrolnych - w tym udostępnić środki łączności, z wyjątkiem środków transportowych, oraz inne niezbędne środki techniczne do wykonania czynności kontrolnych, którymi dysponuje płatnik;
- udzielać wyjaśnień kontrolującemu;
- przedstawić tłumaczenie na język polski sporządzonej w języku obcym dokumentacji finansowo-księgowej i osobowej przedłożonej przez płatnika składek.

Kontrola ZUS. Krok 4 - Czas trwania kontroli

Czas trwania kontroli płatników składek będących przedsiębiorcami nie może przekraczać limitów określonych w art. 55 Prawa przedsiębiorców, które uzasadnione są wielkością podmiotu kontrolowanego i wynoszą odpowiednio w przypadku:
- mikro przedsiębiorców – 12 dni roboczych;
- małych przedsiębiorców – 18 dni roboczych;
- średnich przedsiębiorców – 24 dni roboczych;
- pozostałych przedsiębiorców – 48 dni roboczych.

Ważne

Uwaga! W uzasadnionych przypadkach kontrola może zostać przedłużona na czas określony, a termin przeprowadzenia zmieniony, o czym zawiadamia się płatnika składek.

Kontrola ZUS. Krok 5 - Przebieg kontroli

Czynności kontrolne wykonuje się w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej. Czynności, o których mowa powyżej, powinny przebiegać w sposób sprawny i możliwie niezakłócający funkcjonowania przedsiębiorcy.

Ważne

Uwaga! W przypadku, gdy przedsiębiorca wskaże na piśmie, że wykonywane czynności zakłócają w sposób istotny działalność gospodarczą przedsiębiorcy, konieczność podjęcia takich czynności uzasadnia się w protokole kontroli.

Kontrola ZUS. Krok 6 - Miejsce przeprowadzenia kontroli

Kontrolę ZUS przeprowadza się w siedzibie przedsiębiorcy lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej oraz w godzinach pracy lub w czasie faktycznego wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę.
Jeżeli może to usprawnić prowadzenie kontroli:
za zgodą przedsiębiorcy:
• kontrola lub poszczególne czynności kontrolne mogą być przeprowadzane również w siedzibie organu kontroli;
• kontrola lub poszczególne czynności kontrolne mogą być wykonane w sposób zdalny za pośrednictwem operatora pocztowego lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej – lub przemawia za tym charakter prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej.
za zgodą przedsiębiorcy lub na wniosek:
• kontrola może odbyć się miejscu przechowywania dokumentacji (w tym ksiąg podatkowych), innym niż siedziba lub
miejsce wykonywania działalności gospodarczej.

Kontrola ZUS. Krok 7 - Protokół

Ustalenia kontroli inspektor ZUS opisuje w protokole, który jest sporządzany w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach,
po jednym dla każdej ze stron. 
Gdy w wyniku kontroli zostaną wykryte nieprawidłowości, płatnik składek jest zobowiązany do złożenia dokumentów korygujących (jeżeli są one wymagane). Termin na dokonanie korekty to 30 dni od daty doręczenia protokołu kontroli lub aneksu do ww. protokołu. 
Jeżeli płatnik złożył zastrzeżenie termin ten jest liczony od dnia, w którym płatnik otrzyma informację o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń.
Gdy płatnik składek nie złoży wymaganych dokumentów, wszczynane jest postępowanie administracyjne w celu
wydania decyzji, od której możliwe jest złożenie odwołania do sądu.

Kontrola ZUS. Krok 8 - Zastrzeżenia

Podmiot kontrolowany ma 14 dni, od dnia w którym otrzyma protokół, na złożenie pisemnych zastrzeżeń do jego ustaleń.
Równocześnie należy wskazać także stosowne środki dowodowe. Inspektor ZUS ma obowiązek rozpatrzyć zgłoszone
zastrzeżenia i w razie potrzeby podjąć dodatkowe czynności kontrolne.

ZUS skuteczniej wybiera firmy do kontroli

Jak informuje CRIDO w swoim najnowszym raporcie Kontrole przedsiębiorców prowadzone przez ZUS, ZUS w ostatnich latach, na skutek zmiany przepisów, usprawnił kwestie doboru podmiotów kontrolowanych i tym samym poprawił wyniki finansowe kontroli. Raport CRIDO pokazuje spadek liczby przeprowadzanych przez ZUS kontroli i jednocześnie zwiększenie kwot zakwestionowanych w toku tych kontroli. Wprowadzenie analizy ryzyka podmiotów, które mają podlegać kontroli pozwoliło uzyskać lepsze wyniki finansowe już w roku zmiany przepisów. 
Ponadto z omawianego raportu wynika, że ZUS stara się utrzymać wysokie wskaźniki kontroli w największych przedsiębiorstwach, w których to wykazuje największą efektywność pod względem wykrytych nieprawidłowości.

Podstawa prawna:
• Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 z późn. zm.) (dalej: Ustawa o s.u.s.)
• Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 221 z późn. zm.) (dalej: Prawo
przedsiębiorców)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu prowadzenia kontroli
płatników składek (Dz. U. z 1998 r. Nr 164, poz. 1165) (dalej: Rozporządzenie).

Źródło: Kontrole przedsiębiorców prowadzone przez ZUS - raport CRIDO (styczeń 2024 r.)

Edyta Defańska-Czujko, partner w CRIDO

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Najniższa krajowa 2025 - ile od stycznia? Jakie brutto w umowie, ile netto do wypłaty na rękę? Jakie koszty pracodawcy płacy minimalnej?

W 2025 roku minimalne wynagrodzenie za pracę (zwane też najniższą krajową lub płacą minimalną) ma wynieść 4626 zł brutto. Natomiast minimalna stawka godzinowa dla umów zlecenia i podobnych umów cywilnoprawnych od 1 stycznia 2025 r. wynosić ma 30,20 zł brutto. Takie są propozycje Rady Ministrów przedstawione 13 czerwca 2024 r.

Błędna stawka VAT na paragonie z NIP nabywcy. Jak dokonać korekty i ująć w ewidencji i JPK V7M?

W praktyce zdarza się nie tak rzadko, że wystawiony paragon z NIP nabywcy zawiera błędną stawkę VAT. Czy i jak można skorygować taki paragon z błędną stawką VAT?

Fiskus dowie się, że prowadzisz działalność gospodarczą bez rejestracji. Zmiany od 1 lipca 2024 r. Co wynika z nowych przepisów?

W dniu 5 czerwca 2024 r. Senat przyjął bez poprawek rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw, który implikuje unijną dyrektywę DAC7 uszczelniającą system podatkowy we wszystkich krajach UE. Jeśli Prezydent podpisze ustawę, zacznie ona obowiązywać już od 1 lipca br. Nowe przepisy związane są z wprowadzeniem obowiązku raportowania danych przez platformy sprzedażowe tj. Allegro, OLX czy Booking dotyczących ilości oraz wartości transakcji dokonywanych przez ich użytkowników

Kiedy i w jakich okolicznościach pracodawca ma obowiązek zwiększyć wymiar urlopu wypoczynkowego? Czy każdy pracownik może na to liczyć?

W jakich sytuacjach i terminach pracownik nabywa prawo do zwiększonego wymiaru urlopu wypoczynkowego? Kiedy pracodawca ma obowiązek udzielić dodatkowych dni urlopu? Co wynika z przepisów?

REKLAMA

Zwolnienie z VAT dla małych firm. Minister Finansów szykuje istotne zmiany w ustawie o VAT

Nowelizacja ustawy o VAT ma pozwolić na korzystanie ze zwolnienia podmiotowego w VAT w Polsce przez małe firmy (do 200 tys. zł rocznej wartości sprzedaży) mające siedzibę w innym państwie członkowskim UE. A polskie małe firmy będą mogły również korzystać ze zwolnienia z VAT w innych państwach członkowskich UE. Tak wynika z założeń projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, które zostały opublikowane 12 czerwca 2024 r. w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

Nowa składka zdrowotna komplikuje system. Przedsiębiorcy chcą inaczej

Składak zdrowotna ma być rozliczana inaczej już od początku 2025 roku. Niestety, z pozytywnym odbiorem przedsiębiorców nie spotkały się rządowe zapowiedzi dotyczące osób prowadzących działalność gospodarczą opodatkowaną stawką liniową i ryczałtem. W obu tych przypadkach planowane rozwiązania podnoszą wysokość składki zdrowotnej i komplikują system.

Zmiany w podatku od nieruchomości od 2025 roku. Definicje budynku i budowli, ujednolicenie opodatkowania garaży wielostanowiskowych w budynkach mieszkalnych

W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano 11 czerwca 2024 r. założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku leśnym oraz ustawy o opłacie skarbowej. W zakresie podatku od nieruchomości ten projekt zakłada wprowadzenie definicji budynku i budowli a także ujednolicenie zasad opodatkowania garaży wielostanowiskowych w budynkach mieszkalnych.

Dotacje dla biznesu 2024. Ścieżka SMART: kolejne rundy naborów wniosków dla MŚP oraz dużych przedsiębiorstw

Ścieżka SMART jest jednym z czterech priorytetów w ramach Programu FENG na lata 2021-2027. Wydaje się ona być jedną z najpopularniejszych dotacji oferowanych przez Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki dla MŚP oraz dużych przedsiębiorstw chcących zwiększyć swoją zdolność badawczą oraz innowacyjność. Trzecia runda konkursu zgodnie z aktualnym harmonogramem naborów FENG rozpocznie się 27 czerwca i potrwa do 24 października. 

REKLAMA

Podatek od psa i kota w Polsce – kto musi płacić, a kto jest zwolniony?

W Polsce właściciele psów mogą być zobowiązani do opłacenia podatku od posiadania zwierząt, co jest regulowane przepisami lokalnymi gmin. Opłata ta wynika z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i jest stosowana w celu pokrycia kosztów związanych z utrzymaniem czystości i porządku w miejscach publicznych oraz finansowaniem opieki nad bezdomnymi zwierzętami. Inaczej jest w przypadku kotów.

MF: dwa etapy wdrożenia obowiązkowego KSeF. Będzie kolejna zmiana ustawy o VAT

W dniu 5 czerwca 2024 r. Prezydent RP Andrzej Duda podpisał ustawę przesuwającą termin wdrożenia obowiązkowego KSeF na dzień 1 lutego 2026 r. Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw 10 czerwca br. i wejdzie w życie 1 lipca br. W drugim etapie procesu legislacyjnego Ministerstwo Finansów zaproponuje rozwiązania w zakresie uproszczenia stosowania obligatoryjnego KSeF i etapowego wdrażania tego systemu. Ministerstwo Finansów udostępniło wersję produkcyjną Aplikacji Mobilnej KSeF.

REKLAMA