REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kontrola ZUS w firmie w 8 krokach. Jak przebiega, ile trwa, czego może dotyczyć? O czym kontrolowany musi wiedzieć, jakie ma prawa i obowiązki?

Kontrola ZUS w 8 krokach. Jak przebiega, ile trwa, czego może dotyczyć? O czym kontrolowany musi wiedzieć, jakie ma prawa i obowiązki?
Kontrola ZUS w 8 krokach. Jak przebiega, ile trwa, czego może dotyczyć? O czym kontrolowany musi wiedzieć, jakie ma prawa i obowiązki?
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Jak przebiega i czego może dotyczyć kontrola ZUS w firmie? Ile może trwać taka kontrola? Jakie są prawa i obowiązki podmiotu kontrolowanego? Wyjaśnia Edyta Defańska-Czujko, partner w CRIDO.
rozwiń >

Kontrola ZUS - przepisy, podstawa prawna, planowanie

Kontrola ZUS-u odbywa się na podstawie poniższych aktów prawnych:
• Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 z późn. zm.) (dalej: Ustawa o s.u.s.),
• Ustawa z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 221 z późn. zm.) (dalej: Prawo przedsiębiorców), 
• Rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu prowadzenia kontroli płatników składek (Dz. U. z 1998 r. Nr 164, poz. 1165) (dalej: Rozporządzenie).

Zakres zadań ZUS określa art. 68 Ustawy o s.u.s. – zgodnie z pkt 1. ust. 6 tego przepisu, ZUS jest upoważniony do prowadzenia kontroli wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz innych zadań zleconych ZUS.

Na podstawie art. 47 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, planowanie i przeprowadzanie kontroli płatników składek, prowadzone jest po uprzednim dokonaniu weryfikacji prawdopodobieństwa naruszenia prawa w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Analiza prawdopodobieństwa naruszenia prawa obejmuje identyfikację obszarów podmiotowych i przedmiotowych, w których możliwość naruszenia przepisów jest największa. W zakresie oceny ryzyka uwzględnia się również kwestię przedawnienia należności z tytułu składek i innych, zgodnie z Rozporządzeniem.

Autopromocja

Zakres kontroli ZUS

W zakresie kontroli inspektorów ZUS z tytułu wykonywania zadań i obowiązków dotyczących ubezpieczeń społecznych przez płatników składek, znajduje się w szczególności:
• zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych;
• weryfikowanie prawidłowości i rzetelności obliczania, potrącania i opłacania składek oraz innych składek i wpłat, do których pobierania zobowiązany jest ZUS;
• ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i wypłacanie tych świadczeń oraz dokonywanie rozliczeń z tego tytułu;
• weryfikowanie prawidłowości i terminowości opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe;
• wystawianie zaświadczeń lub zgłaszanie danych dla celów ubezpieczeń społecznych;
• dokonywanie oględzin składników majątku płatników składek zalegających z opłatą należności z tytułu składek.

Kontrola ZUS. Krok 1 - Zawiadomienie

ZUS zawiadamia podmiot kontrolowany o zamiarze przeprowadzenia kontroli – kontrola powinna rozpocząć się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.

Ważne

Uwaga! Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli
wymaga ponownego zawiadomienia.

Na wniosek przedsiębiorcy kontrola może być wszczęta przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.
W przypadkach określonych w ustawie nie zawiadamia się o zamiarze wszczęcia kontroli.

Kontrola ZUS. Krok 2 - Doręczenie

Inspektor ZUS przeprowadzający kontrolę ma obowiązek rozpocząć ją od doręczenia płatnikowi składek (lub osobie, która jest upoważniona do reprezentowania płatnika składek) upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.
Kontrolujący powinien również okazać legitymację służbową - warto uważnie przeczytać zakres upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Kontrola nie może wykraczać poza zakres wskazany w upoważnieniu.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Kontrola ZUS. Krok 3 - Obowiązki podmiotu kontrolowanego

Podmiot kontrolowany zobowiązany jest:
- udostępnić wszelkie księgi, dokumenty i inne nośniki informacji związane z zakresem kontroli (które są przechowywane u płatnika oraz u osób trzecich w związku z powierzeniem tym osobom niektórych czynności na podstawie odrębnych umów);
- udostępnić do oględzin składniki majątku, których badanie wchodzi w zakres kontroli - jeżeli zalegają z opłatą należności z tytułu składek;
- sporządzić i wydać kopie dokumentów związanych z zakresem kontroli i określonych przez inspektora kontroli ZUS;
- zapewnić niezbędne warunki do przeprowadzenia czynności kontrolnych - w tym udostępnić środki łączności, z wyjątkiem środków transportowych, oraz inne niezbędne środki techniczne do wykonania czynności kontrolnych, którymi dysponuje płatnik;
- udzielać wyjaśnień kontrolującemu;
- przedstawić tłumaczenie na język polski sporządzonej w języku obcym dokumentacji finansowo-księgowej i osobowej przedłożonej przez płatnika składek.

Kontrola ZUS. Krok 4 - Czas trwania kontroli

Czas trwania kontroli płatników składek będących przedsiębiorcami nie może przekraczać limitów określonych w art. 55 Prawa przedsiębiorców, które uzasadnione są wielkością podmiotu kontrolowanego i wynoszą odpowiednio w przypadku:
- mikro przedsiębiorców – 12 dni roboczych;
- małych przedsiębiorców – 18 dni roboczych;
- średnich przedsiębiorców – 24 dni roboczych;
- pozostałych przedsiębiorców – 48 dni roboczych.

Ważne

Uwaga! W uzasadnionych przypadkach kontrola może zostać przedłużona na czas określony, a termin przeprowadzenia zmieniony, o czym zawiadamia się płatnika składek.

Kontrola ZUS. Krok 5 - Przebieg kontroli

Czynności kontrolne wykonuje się w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej. Czynności, o których mowa powyżej, powinny przebiegać w sposób sprawny i możliwie niezakłócający funkcjonowania przedsiębiorcy.

Ważne

Uwaga! W przypadku, gdy przedsiębiorca wskaże na piśmie, że wykonywane czynności zakłócają w sposób istotny działalność gospodarczą przedsiębiorcy, konieczność podjęcia takich czynności uzasadnia się w protokole kontroli.

Kontrola ZUS. Krok 6 - Miejsce przeprowadzenia kontroli

Kontrolę ZUS przeprowadza się w siedzibie przedsiębiorcy lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej oraz w godzinach pracy lub w czasie faktycznego wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę.
Jeżeli może to usprawnić prowadzenie kontroli:
za zgodą przedsiębiorcy:
• kontrola lub poszczególne czynności kontrolne mogą być przeprowadzane również w siedzibie organu kontroli;
• kontrola lub poszczególne czynności kontrolne mogą być wykonane w sposób zdalny za pośrednictwem operatora pocztowego lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej – lub przemawia za tym charakter prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej.
za zgodą przedsiębiorcy lub na wniosek:
• kontrola może odbyć się miejscu przechowywania dokumentacji (w tym ksiąg podatkowych), innym niż siedziba lub
miejsce wykonywania działalności gospodarczej.

Kontrola ZUS. Krok 7 - Protokół

Ustalenia kontroli inspektor ZUS opisuje w protokole, który jest sporządzany w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach,
po jednym dla każdej ze stron. 
Gdy w wyniku kontroli zostaną wykryte nieprawidłowości, płatnik składek jest zobowiązany do złożenia dokumentów korygujących (jeżeli są one wymagane). Termin na dokonanie korekty to 30 dni od daty doręczenia protokołu kontroli lub aneksu do ww. protokołu. 
Jeżeli płatnik złożył zastrzeżenie termin ten jest liczony od dnia, w którym płatnik otrzyma informację o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń.
Gdy płatnik składek nie złoży wymaganych dokumentów, wszczynane jest postępowanie administracyjne w celu
wydania decyzji, od której możliwe jest złożenie odwołania do sądu.

Kontrola ZUS. Krok 8 - Zastrzeżenia

Podmiot kontrolowany ma 14 dni, od dnia w którym otrzyma protokół, na złożenie pisemnych zastrzeżeń do jego ustaleń.
Równocześnie należy wskazać także stosowne środki dowodowe. Inspektor ZUS ma obowiązek rozpatrzyć zgłoszone
zastrzeżenia i w razie potrzeby podjąć dodatkowe czynności kontrolne.

ZUS skuteczniej wybiera firmy do kontroli

Jak informuje CRIDO w swoim najnowszym raporcie Kontrole przedsiębiorców prowadzone przez ZUS, ZUS w ostatnich latach, na skutek zmiany przepisów, usprawnił kwestie doboru podmiotów kontrolowanych i tym samym poprawił wyniki finansowe kontroli. Raport CRIDO pokazuje spadek liczby przeprowadzanych przez ZUS kontroli i jednocześnie zwiększenie kwot zakwestionowanych w toku tych kontroli. Wprowadzenie analizy ryzyka podmiotów, które mają podlegać kontroli pozwoliło uzyskać lepsze wyniki finansowe już w roku zmiany przepisów. 
Ponadto z omawianego raportu wynika, że ZUS stara się utrzymać wysokie wskaźniki kontroli w największych przedsiębiorstwach, w których to wykazuje największą efektywność pod względem wykrytych nieprawidłowości.

Podstawa prawna:
• Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 z późn. zm.) (dalej: Ustawa o s.u.s.)
• Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 221 z późn. zm.) (dalej: Prawo
przedsiębiorców)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu prowadzenia kontroli
płatników składek (Dz. U. z 1998 r. Nr 164, poz. 1165) (dalej: Rozporządzenie).

Źródło: Kontrole przedsiębiorców prowadzone przez ZUS - raport CRIDO (styczeń 2024 r.)

Edyta Defańska-Czujko, partner w CRIDO

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Janaslow
    2024-01-25 15:18:59
    Nie
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Obligacje skarbowe [marzec 2024 r.] - oprocentowanie i oferta obligacji oszczędnościowych (detalicznych)

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 23 lutego 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa, które będą sprzedawane w marcu 2024 roku. Oprocentowanie tych obligacji nie zmieniło się w porównaniu do oferowanych w lutym br. Od 26 lutego br. można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

Podatek od emisji CO2 w produkcji rolnej. Naukowcy obliczyli ile powinien wynosić

W raporcie zamówionym przez rząd Danii eksperci zaproponowali wprowadzenie podatku od emisji CO2 w produkcji rolnej. Opłacie sprzeciwiają się rolnicy, a konsumenci obawiają się wzrostu cen mleka i mięsa.

Składka na ubezpieczenie wypadkowe w 2024 roku - zmiany od 1 kwietnia. Obniżenie stopy procentowej składki dla 32 grup działalności

Opublikowany 23 lutego 2024 r. projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków przewiduje zmianę  kategorii ryzyka dla 32 grup działalności, dzięki czemu nastąpi obniżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Tylko w przypadku jednej grupy działalności nastąpi wzrost kategorii ryzyka i tym samym wzrost stopy procentowej składki wypadkowej. Zmiany będą obowiązywać od składek należnych za kwiecień 2024 r.

Projekt ustawy o kryptoaktywach. Będzie nadzór nad rynkiem i ochrona inwestorów

Projekt ustawy o kryptoaktywach przewiduje wprowadzenie nowych rozwiązań w obszarze sektora rynku kryptoaktywów, mających na celu realizację prawa unijnego, w szczególności w zakresie skutecznego nadzoru nad tym rynkiem i ochrony inwestorów. Ustawa, z pewnymi wyjątkami, ma wejść w życie z dniem 30 czerwca 2024 roku.

Rada Ministrów zajmie się projektem nowelizacji ustawy o rachunkowości

Nowe przepisy mają wprowadzić do polskiego porządku prawnego unijne przepisy, które nakładają na duże firmy obowiązek publikacji danych o zapłaconych podatkach.

MF ujawniło plany dotyczące podatku Belki - nie zostanie zniesiony, a jedynie zmodyfikowany

Nie będzie całkowitego zniesienia podatku Belki, a jedynie modyfikacja obowiązujących przepisów. Tak wynika z wypowiedzi Jarosława Nenemana, wiceministra finansów. Co czeka inwestorów i oszczędzających?

VAT 2024: czy ujemny podatek należny zwiększa podatek naliczony?

Należy wprowadzić przepis prawa o charakterze uściślającym, który w art. 29a ustawy o VAT dotyczącego podstawy opodatkowania, oraz w art. 86 ustawy o VAT wprowadzi uprawnienie do rozliczania w czasie ujemnego podatku należnego oraz nakaz takiego rozliczania ujemnego podatku naliczonego – postuluje prof. dr hab. Witold Modzelewski

Dlaczego gospodarka strefy euro słabnie wobec USA od czasu wprowadzenia waluty euro?

W ciągu 25 lat od wprowadzenia euro przewaga gospodarcza Stanów Zjednoczonych nad strefą euro zwiększyła się niemal trzykrotnie. W 1999 r. roku, kiedy wprowadzono walutę euro, gospodarka USA była o 11% większa niż gospodarka strefy euro pod względem parytetu siły nabywczej. Od tego czasu różnica ta wzrosła do 30% - piszą eksperci Allianz Trade w obszernym opracowaniu Allianz Research: „Europa wydaje się pozostawać w tyle za Stanami Zjednoczonymi na wielu frontach” w lutym 2024 r.

Masz czteroletnie obligacje skarbowe indeksowane inflacją? Opłaca się teraz sprzedać i kupić nowe takie same

Czteroletnie obligacje indeksowane inflacją otrzymają w marcu 2024 r. oprocentowanie niższe niż Ministerstwo Finansów oferuje za nowe papiery tego samego typu. Ze strony inwestorów racjonalnym działaniem byłoby umorzenie starszych serii i zakup nowych papierów. Konwersja może dotyczyć papierów o wartości około…  84 mld zł. Tak radzi w komentarzu z 23 lutego 2024 r. Emil Szweda z Obligacje.pl,

Ile wynosi obecnie stopa bezrobocia? Co pokazują dane GUS?

Stopa bezrobocia wynosząc w końcu stycznia 5,4% była o 0,3 pkt proc. wyższa niż miesiąc wcześniej - tak wynika z danych GUS. Na przełomie lutego i marca stopa bezrobocia może sięgać 5,4% - 5,5% przy liczbie bezrobotnych na poziomie 840 – 850 tys. osób.

REKLAMA