Ile ZUS dla przedsiębiorców 2024? Jak ustalić podstawę wymiaru składek?

• Ile wynosi podstawa wymiaru składki ZUS w 2024 roku?
• Ile wynosi maksymalna składka ZUS w 2024 roku?
• Jak obliczyć podstawę do małego ZUS w 2024 roku?
• Ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek ZUS w 2024 roku

Ile wynosi podstawa wymiaru składki ZUS w 2024 roku?

Przeciętne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej w 2024 roku ustalono na poziomie 7824 zł. Zgodnie z przepisami, 60% tej kwoty stanowi podstawę ustalenia składek na ubezpieczenia społeczne dla przedsiębiorców. Oznacza to, że w 2024 r. nie może być ona niższa niż 4694,40 zł.

Składki ZUS w 2024 roku wyniosą łącznie 1600,27 zł.
• Składki emerytalne (19,52% podstawy wymiaru) - 916,35 zł; 
• Składki rentowe (8% podstawy wymiaru) - 375,55 zł;
• Składki chorobowe (2,45% podstawy wymiaru) - 115,01 zł;
• Składki wypadkowe (1,67% podstawy wymiaru) - 78,40 zł;
• Fundusz pracy (2,45% podstawy wymiaru) - 115,01 zł.

Ile wynosi maksymalna składka ZUS w 2024 roku?

W przypadku przedsiębiorców istnieje ograniczenie górnej granicy miesięcznej podstawy składek i nie może ona przekraczać 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. W 2024 r. nie może być ona wyższa niż 19 560 zł. Oznacza to, że maksymalna wysokość składek, jakie mógłby przedsiębiorca odprowadzać do ZUS w 2024 r., wniosłaby 6 668 zł miesięcznie.  

Przypomnieć jednak należy uchwałę Sądu Najwyższego z 29 listopada 2023 r., który stwierdził, że ZUS ma prawo do weryfikacji podstawy wymiaru składek przedsiębiorcy, w sytuacji, gdy ten – będąc w początkowym okresie prowadzenia działalności – zadeklarował podstawę wymiaru, której wysokość nie ma odzwierciedlenia w przychodach. W konsekwencji, pomimo że przepisy pozwalają na zwiększenie podstawy składek, może się okazać, że ZUS nie zgodzi się zadeklarowaną wyższą podstawę. Co istotne, w uchwale nie podano definicji początkującego przedsiębiorcy oraz czy przychody mają się pokrywać z podstawą, czy muszą być o określony procent wyższe od osiąganych przychodów/dochodów, czy adekwatne do składek. To wszystko daje ZUS-owi duże pole do subiektywnej oceny, a w konsekwencji obniżanie podstaw przedsiębiorcom.

Zobacz: Ulga na start 2024 - ile wynosi składka ZUS?

Jak obliczyć podstawę do małego ZUS w 2024 roku?

Podstawę małego ZUS stanowi minimalne wynagrodzenie, które w 2024 r. będzie podnoszone dwa razy, najpierw 1 stycznia 2024 r. oraz ponownie 1 lipca 2024 r. Przedsiębiorcy rozpoczynający działalność muszą więc liczyć się z dwukrotną podwyżką. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla nich stanowi bowiem 30% minimalnego wynagrodzenia, które od 1 stycznia 2024 r. wyniesie 4242, a od 1 lipca 2024 r. - 4300 zł. Obecnie minimalne wynagrodzenie wynosi 3600 zł, a więc oznacza to, że mały ZUS wzrośnie o 20% w 2024 r.

Podstawy małego ZUS wyniosą więc odpowiednio 1272,60 zł i 1290 zł. A składki ZUS za pierwsze półrocze 2024 – 402,65 zł, za drugie – 408,16 zł. 

Ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek ZUS w 2024 roku

Z pensji pracownika opłacane są składki ZUS w takim samym procencie, jak w przypadku przedsiębiorców, z tą różnicą, że podstawę składek stanowi wynagrodzenie brutto pracownika oraz ich część pokrywa pracodawca.

W konsekwencji składki ZUS opłacane są od realnych zarobków i część ich kosztów ponosi pracodawca. W przypadku przedsiębiorców podstawa jest zryczałtowana i składki są jedne, niezależnie od tego, czy przedsiębiorca osiąga dochód, czy ponosi stratę. Podstawa składek ZUS w przypadku pracowników ograniczona jest rocznie i nie może być wyższa, niż 30-krotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Ograniczeniu podlegają tylko składki emerytalne i rentowe. Prognozowane wynagrodzenie wynosi 7824 zł, a więc ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w 2024 r. wyniesie 234 720 zł. Co to oznacza? Jeśli pracownik ma pensję brutto przykładowo 23 472 zł miesięcznie, to od listopada 2024 r. nie zapłaci składki emerytalnej (9,76%) oraz rentowej (1,5%). Oszczędność miesięcznie w tym przypadku dla pracownika wyniesie 2 642,95 zł.