Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak ustalać wynagrodzenie za godziny nadliczbowe

Jak ustalać wynagrodzenie za godziny nadliczbowe /fot. Shutterstock
Jak ustalać wynagrodzenie za godziny nadliczbowe /fot. Shutterstock
Czas pracy osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nie powinien przekraczać 8 godzin w ciągu doby i 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy. Dochodzi jednak do sytuacji, w których pracodawcy zlecają pracownikom pracę ponad wymiar. Jak zatem obliczać wynagrodzenie za godziny nadliczbowe?

Czym są nadgodziny?

Art. 151 § 1 Kodeksu pracy definiuje nadgodziny jako pracę wykonywaną ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także pracę wykonywaną ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy. W artykule tym wymieniono dwie sytuacje w jakich pracodawca może zlecić pracownikowi pracę w nadgodzinach. Czyli nadgodziny możliwe są w przypadku:

  • prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;
  • szczególnych potrzeb pracodawcy.

Kodeks pracy reguluje  w art. 151 § 3 limit pracy w godzinach nadliczbowych,które to są uwarunkowane szczególnymi potrzebami pracodawcy. Według powyższego artykułu  nadgodziny nie mogą przekraczać dla poszczególnego pracownika 150 godzin w roku kalendarzowym. Jednak zgodnie z przepisami kodeksu, pracodawca ma możliwość ustalenia innego limitu godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym.

Czas wolny z prace w nadgodzinach

Za pracę w nadgodzinach przysługuje rekompensata, która to może być w formie czasu wolnego. To, w jaki sposób będzie rozliczane wolne za nadgodziny, zależy od tego, kto pierwszy wyjdzie z taką inicjatywą. Jeżeli zrobi to:

  • pracownik wówczas czas wolny będzie udzielony w wymiarze takim samym, ile wynosiły godziny nadliczbowe (1:1);
  • pracodawca wtedy wymiar czasu wolnego powinien być o połowę wyższy niż wymiar nadgodzin (1:1½).

Przykład 1.

Pracownik we wrześniu miał 6 godzin nadliczbowych. Pracodawca pracodawca wyszedł z inicjatywą udzielenia pracownikowi czasu wolnego. Czyli za 6  godzin nadgodzin pracownica otrzyma 9 godzin wolnego (6x1½= 9).

Jak ustalić wynagrodzenie za godziny nadliczbowe?

Jeżeli za nadgodziny nie zostaną rozliczane czasem wolnym wówczas pracodawca może wypłacić pracownikowi odpowiednie wynagrodzenie za czas pracy w godzinach nadliczbowych. Artykuł 151(1) kp reguluje, że za pracę w nadgodzinach oprócz normalnego wynagrodzenia przysługuje dodatek w wysokości:

1. 100% wynagrodzenia za pracę w:

a) godzinach nocnych,

b) niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

c) w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

2. 50% wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym przypadku niż określone w pkt 1.

Czym jest normalne wynagrodzenie za godziny nadliczbowe?

W przepisach nie zostało wyjaśnione pojęcie normalnego wynagrodzenia. Dlatego kwestią tą zajmował się Sąd Najwyższy. Zgodnie z wyrokami z 3 czerwca 1986 r. (I PRN 40/86), z 22 czerwca 2011 r. (II PK 3/11), oraz z 15 lutego 2012 r. (I PK 156/11) normalne wynagrodzenie to takie, które pracownik otrzymuje stale i systematycznie. Na podstawie stanowisk sądu najwyższego normalne wynagrodzenie za godziny nadliczbowe wylicza się z uwzględnieniem takich składników jak:

  • wynagrodzenia zasadniczego, które wynika ze stawki osobistego zaszeregowania zatrudnionego,
  • innych składników wynagrodzenia, posiadających stały charakter. Z reguły przysługują one pracownikowi na podstawie przepisów obowiązujących w danym przedsiębiorstwie, wśród nich może się znaleźć: dodatek stażowy, funkcyjny, premia stała (która nie zależy od wyników pracy), inne stałe dodatki.

Aby obliczyć normalne  wynagrodzenie za godziny nadliczbowe należy:

  • zsumować stałe składniki wynagrodzenia,
  • sumę podzielić przez wymiar czasu pracy obowiązujący w danym miesiącu otrzymamy stawkę za 1 godzinę,
  • stawkę za 1 godzinę należy pomnożyć przez liczbę przepracowanych godzin nadliczbowych.

Przykład 2.

Pan Adam jest zatrudniony na cały etat w podstawowym systemie czasu pracy (od poniedziałku do piątku). Otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 5 000 zł, dodatek stażowy - 500 zł oraz dodatek funkcyjny – 940 zł.  W przedsiębiorstwie jest jednomiesięcznych okres rozliczeniowy.  W październiku 2019 r. z powodu szczególnych przepracował dodatkowo:

  • w niedzielę 27 października  8 godzin,
  • we wtorek 29 października  4 godziny.

Powstałe nadgodziny nadgodziny nie mogły zostać zrekompensowane czasem wolnym.

Wyliczanie normalnego wynagrodzenia za godziny nadliczbowe:

  • 5 000 zł (wynagrodzenie zasadnicze) + 500 zł (dodatek stażowy) + 940 zł (dodatek funkcyjny) = 6 440 zł.
  • 6 440 zł : 184 godzin (nominalny czas pracy w październiku 2019 r.) = 35,00 zł.
  • 35,00 x(8h+4h)=420zł

Normalne wynagrodzenie za godziny nadliczbowe wyniesie 420 zł.

Polecamy: Pracownicze plany kapitałowe. Nowe obowiązki pracodawców i płatników

Obliczanie dodatku za godziny nadliczbowe?

Poza normalnym wynagrodzeniem za godziny nadliczbowe pracownik otrzymuje dodatek za nadgodziny. Aby go obliczyć należy ustalić jego podstawę, która stanowi wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania (określonego stawką miesięczną lub godzinową), a gdy taki składnik nie został wyodrębniony – 60% wynagrodzenia. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 2007 r.(II PZP 4/07, OSNP 2007/21–22/307), przez wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania pracownika do obliczenia dodatku za nadgodziny należy rozumieć wyłącznie wynagrodzenie zasadnicze.

Aby obliczyć dodatku za 1 godzinę, należy określić czy składniki wynagrodzenia są:

  • określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości, wówczas stawkę należy podzielić przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w danym miesiącu,
  • zmienne wtedy dzieli się je przez liczbę godzin przepracowanych przez pracownika w okresie, z którego ustala się to wynagrodzenie.

Podczas obliczania dodatku za 1 godzinę nadliczbową ze stawki osobistego zaszeregowania, za liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu rozumie się nominalny wymiar czasu pracy dla danego miesiąca.

Natomiast ustalając kwotę dodatku ze zmiennego wynagrodzenia obowiązują zasady, takie same jak przy wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Czyli podstawę tego dodatku stanowią zmienne miesięczne składniki wypłacone w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc świadczenia pracy nadliczbowej, a liczba godzin oznacza faktycznie przepracowane godziny w okresie przyjmowanym do ustalenia wynagrodzenia.

Przykład 3.

Pan Adam z przykładu 2 za godziny nadliczbowe ma prawo do dodatku.

  • 5 000 zł (wynagrodzenie zasadnicze-podstawa wyliczenia dodatku) : 184 godzin (nominalny czas pracy w październiku 2019r.) = 24,17 zł.
  • Dodatek w wysokości 100% za 8 godzin przepracowanych w niedzielę: 24,17x8=193,36 zł
  • Dodatek w wysokości 50% przysługuje za 4 godziny 24,17x4x50%=50,27 zł

Dodatki za godziny nadliczbowe wyniosą łącznie: 193,36+50,27=243,63 zł

Za pracę w godzinach nadliczbowych pracownik może otrzymać czas wolny lub jeżeli nie jest to możliwe przysługuje mu za ten czas normalne wynagrodzenie oraz dodatek. Przedsiębiorcy zlecający pracę ponad wymiar powinni pamiętać zasady na jakich podstawie powinno obliczać wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. Postępując według przedstawionych zasad mają pewność, że prawidłowo ustalą kwoty wypłat za nadgodziny.

Katarzyna Dorociak
ekspert wFirma.pl

Katarzyna Dorociak, ekspert wFirma.pl
Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Tylko teraz
wfirma.pl
wFirma.pl jest platformą księgowości on­line udostępniającą, poza księgowością i doradztwem nowoczesne narzędzia informatyczne, niezbędne do zarządzania firmą.
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek od spadków i darowizn
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Podatkowi od spadków i darowizn nie podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
    spadku
    darowizny
    odpłatnego zniesienia współwłasności
    zasiedzenia
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Aplikacja Podatnika KSeF - Ministerstwo Finansów udostępniło wersję produkcyjną
    Ministerstwo Finansów udostępniło 17 maja 2022 r. na podatki.gov.pl wersję produkcyjną Aplikacji Podatnika KSeF. Aplikacja ta umożliwia w szczególności wystawianie i odbieranie faktur z KSeF oraz podgląd faktur.
    Faktoring odwrotny - korzyści, zasady, rozliczenia
    Czym jest faktoring odwrotny (zwany też odwróconym, zakupowym, zamówieniowym, dłużnym, zwrotnym) i kiedy warto z niego skorzystać? Co można sfinansować faktoringiem odwrotnym? Jakie są główne korzyści faktoringu odwróconego?
    ING: prognozy wzrostu PKB bardziej optymistyczne niż publikuje KE
    Nasze prognozy wzrostu gospodarczego na najbliższe lata są nieco bardziej optymistyczne od prognoz Komisji Europejskiej - wskazali analitycy ING Banku Śląskiego, odnosząc się do poniedziałkowej publikacji KE
    Inspekcja Handlowa i straże gminne będą nakładać mandaty za wykroczenia skarbowe
    Inspekcja Handlowa i straże gminne uzyskają uprawnienia do prowadzenia postępowań mandatowych w sprawach o wybrane wykroczenia skarbowe. Tak zakłada projekt nowelizacji Kodeksu karnego skarbowego opublikowany 17 maja 2022 r.
    Wkrótce program „Mieszkanie bez wkładu własnego”
    Program "Mieszkanie bez wkładu własnego" rusza 26 maja tego roku - powiedziała na wtorkowej konferencji prasowej minister rozwoju i technologii Waldemar Buda. Dodał, że jest on skierowany dla osób bez mieszkania i rodzin chcących kupić większe mieszkanie.
    Polski Ład: Wiecej skarg do WSA na indywidualne interpretacje podatkowe. Wzrost na poziomie 34%
    W pierwszych trzech miesiącach 2022 roku do Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w całym kraju wpłynęło o przeszło 34% więcej skarg na indywidualne interpretacje podatkowe niż było to w analogicznym okresie ubiegłego roku. Najwięcej z nich było związanych z podatkiem VAT, a tylko nieznacznie mniej dotyczyło obszaru PIT. Komentujący dane eksperci z branży podatkowej prognozują, że w kolejnych kwartałach tego roku podatnicy zintensyfikują swoje działania, przede wszystkim ze względu na Polski Ład
    Ile zarabiają pracownicy ZUS?
    W odpowiedzi z 16 maja 2022 r. na interpelację poselską, sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Stanisław Szwed (po uzyskaniu stosownych wyjaśnień od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) udzielił informacji w sprawie wynagrodzeń pracowników ZUS. Jakie jest przeciętne wynagrodzenie pracowników ZUS? Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy (ZUZP) pracowników ZUS-u zakłada waloryzację wynagrodzeń "o co najmniej 1% powyżej wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych z roku poprzedniego".
    Kredyty hipoteczne 2022 - zdolność kredytowa, raty, marża w II połowie maja
    W maju 2022 roku przeciętna marża kredytów mieszkaniowych (hipotecznych) osiągnęła poziom najniższy od kilku lat. Mimo to nadal rośnie oprocentowanie kredytów. Czy zdolność kredytowa jeszcze spadnie?
    Składka zdrowotna osób powołanych do pełnienia funkcji (np. prokurentów, członków zarządu) – zmiany od 1 lipca 2022 r.
    Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o PIT oraz niektórych innych ustaw (tzw. Polski Ład 2.0), który został 11 maja uchwalony przez Sejm i trafił do prac legislacyjnych w Senacie przewiduje istotne zmiany w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jakie zmiany w zakresie składki zdrowotnej osób powołanych do pełnienia funkcji (np. członków zarządów spółek, prokurentów) wprowadzi ta nowelizacja?
    WIRD zamiast WIBOR-u. O ile spadnie oprocentowanie kredytów?
    18 maja 2022 r. GPW Benchmark (spółka należąca do Giełdy Papierów Wartościowych) ma przedstawić szczegóły dotyczące Warszawskiego Indeksu Rynku Depozytowego (WIRD), który zamiast WIBOR–u będzie podstawą do wyliczania rat kredytów. W rozmowie z Dziennikiem Gazetą Prawną szef warszawskiej giełdy Marek Dietl ujawnia, że nowy wskaźnik może być niższy od stosowanych teraz aż o 1,5–2 pkt proc. (WIBOR 3-miesięczny wynosi 6,4 proc.).
    NBP: w kwietniu inflacja bazowa wyniosła 7,7 proc.
    W kwietniu inflacja bazowa, liczona po wyłączeniu cen żywności i energii wyniosła 7,7 proc. r/r – podał NBP w poniedziałkowym komunikacie
    Kiedy kasa online powinna być połączona z Internetem, gdy usługa jest wykonywana w domu klienta?
    Świadczę usługi informatyczne oraz serwisowe sprzętu komputerowego (drukarki, laptopy, skanery, komputery stacjonarne, składanie komputerów). Wykonuję je głównie na rzecz osób prywatnych. W związku z tym, że usługi świadczę przeważnie stacjonarnie w domu klienta, posiadam przenośną kasę online. Klienci nie odwiedzają mnie w mojej siedzibie (brak stałych godzin pracy). Pierwszy kontakt odbywa się na telefon lub e-mail, a zapłata po wykonaniu usługi. Czy w sytuacji gdy nie mam żadnego zlecenia (bywa tak nawet kilka dni), kasę online muszę mieć cały czas włączoną i połączoną z Internetem?
    Obowiązkowe eFaktury od 2023 roku – na co należy się przygotować?
    Komisja Europejska wyraziła Polsce zgodę na obowiązkowe powszechne stosowanie Krajowego Systemu eFaktur (KSeF). W konsekwencji, zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Finansów, czeka nas rewolucja w fakturowaniu polegająca na zastąpieniu dotychczasowych papierowych faktur eFakturami, czyli fakturami ustrukturyzowanymi.
    Pełne odliczenie VAT od samochodów. Zapisy regulaminu użytkowania pojazdów w firmie
    Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym 21 października 2021 r. wyroku (sygn. akt I FSK 1695/21) uznał, że podatnik, który w regulaminie określił zasady korzystania z pojazdów do celów służbowych wraz z karami za ich nieprzestrzeganie, wykluczającymi ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, oraz zapewnił kontrolę przestrzegania tych zasad, może odliczać pełny VAT od wydatków samochodowych. Niestety, odmienne stanowisko prezentują organy podatkowe. Ich zdaniem określenie kar za nieprzestrzeganie zasad użytkowania pojazdu oznacza, że podatnik przewiduje możliwość złamania zasad. Dlatego nie może odliczać pełnego VAT.
    Komisja Europejska podwyższa prognozy dla inflacji w Polsce w 2022 r. i 2023 r.
    Komisja Europejska prognozuje, że inflacja w Polsce w 2022 r. wyniesie 11,6 proc., a w 2023 r. spadnie do 7,3 proc. Wcześniejsze, lutowe prognozy mówiły odpowiednio o 6,8 proc. i 3,8 proc.
    Komisja Europejska obniżyła prognozę wzrostu PKB Polski w 2022 r. i 2023 r.
    Komisja Europejska obniżyła w poniedziałek prognozę wzrostu PKB Polski w 2022 r. z 5,5 proc. do 3,7 proc. Jeszcze w lutym prognozowała, że w 2023 r. polski PKB wzrośnie o 4,2 proc. Obecne szacunki KE to 3 proc. Jak wskazuje, głównym powodem jest inwazja Rosji na Ukrainę.
    Program wsparcia kredytobiorców - w poniedziałek Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów zajmie się projektem
    W poniedziałek Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów a następnie Stały Komitet RM będą omawiały uwagi zgłoszone podczas konsultacji do programu wsparcia kredytobiorców; we wtorek projektem zajmie się Rada Ministrów - powiedział PAP rzecznik rządu Piotr Müller.
    Grupa VAT od 2023 roku? Podatek naliczony w grupie VAT – problemy sporne
    Przepisy dotyczące grupy VAT, które miały wejść w życie z dniem 1 lipca 2022 r. będą najprawdopodobniej obowiązywać dopiero od początku 2023 roku. Projekt „nowelizacji nowelizacji”, w tej sprawie został uchwalony przez Sejm i czeka uchwały Senatu. Profesor Witold Modzelewski wskazuje na najważniejsze problemy jakie mogą się pojawić podczas funkcjonowania grup VAT, w tym zwłaszcza na kwestię prawo do odliczenia podatku naliczonego.
    Jak sprawdzić czy akcyza za samochód została zapłacona?
    Znając numer VIN pojazdu, można na PUESC (Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych Krajowej Administracji Skarbowej) sprawdzić, czy zostały dopełnione: (1) formalności podatkowe w zakresie akcyzy – jeżeli samochód został przywieziony do kraju z innego państwa Unii Europejskiej lub zakupiony na terytorium kraju; (2) formalności celne oraz podatkowe w zakresie podatku VAT i akcyzy – jeżeli samochód został przywieziony do kraju spoza Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy. Usługa ta jest bezpłatna.
    Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania - 137 postępowań, 49 decyzji wymiarowych od 2016 roku
    „Według danych na koniec I kw. 2022 r. Szef KAS wszczął od początku działania tej procedury, czyli od 15 lipca 2016 r., 137 postępowań przeciwko unikaniu opodatkowania w pierwszej instancji, z czego w I kwartale 2022 r. – 18 postępowań. W pierwszej instancji sfinalizowanych zostało już 49 postępowań, w tym 29 zakończyło się już również rozstrzygnięciem drugiej instancji” – powiedział PAP zastępca dyrektora Departamentu Kluczowych Podmiotów w MF Dariusz Zasada.
    PIE: wojna i susza w Europie oznaczają jeszcze wyższą inflację
    W następstwie rosyjskiej agresji i suszy w Europie ceny żywności po wakacjach mogą być wyższe o prawie 20 proc. względem ubiegłego roku; wzrost cen żywności będzie dalej przyspieszać inflację – podano w piątkowym komentarzu Polskiego Instytutu Ekonomicznego
    Wakacje kredytowe raz na kwartał - żaden bank nie odmówi
    Rozwiązanie, które proponujemy, gwarantuje, że żaden bank nie odmówi kredytobiorcy wakacji kredytowych raz na kwartał do końca 2023 r., bank nie naliczy też za wakacje żadnej opłaty - podkreślił w opublikowanym w piątek 13 maja 2022 r. podcaście premier Mateusz Morawiecki.
    Nowe terminy składania zeznań rocznych w 2023 r. po Polskim Ładzie
    W 2023 r. zeznania PIT-28 oraz PIT-28S za 2022 r. można będzie złożyć najpóźniej 2 maja 2023 r. (30 kwietnia 2023 r. przypada w niedzielę). Zeznań tych nie będzie się już składało w terminie do końca lutego 2023 r.
    ING: inflacja może osiągnąć 15% w 2022 r.
    Dane GUS wskazują na rosnące ryzyko nakręcania pętli inflacyjnej i odkotwiczenia oczekiwań inflacyjnych. W 4 kwartale br. inflacja może wzrosnąć w okolice 15 proc. rdr. Dwucyfrowy wzrost cen także w 2023 to prawdopodobny scenariusz - przekazało w piątek ING.
    Nowe rodzaje obligacji skarbowych w oparciu o stopy procentowe NBP
    Są pierwsze oznaki stabilizacji na polskim rynku - ocenił w piątek prezes Polskiego Funduszu Rozwoju Paweł Borys. Na horyzoncie nowe rodzaje obligacji skarbowych