REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Paulina Piekarska
Radca prawny
 KANCELARIA PRAWNA radca prawny Adam Sobota
Ekspert z zakresu prawa cywilnego i gospodarczego
Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy
Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy
Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Istotą zakazu konkurencji jest powstrzymywanie się przez pracownika od działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy, to znaczy od działalności, która narusza interes pracodawcy. Zakaz taki można ustanowić zarówno w czasie trwania stosunku pracy jak i po jego zakończeniu.

Czym jest działalność konkurencyjna?

W orzecznictwie przyjmuje się, że działalnością konkurencyjną jest aktywność pracownika przejawiająca się w tym samym lub takim samym zakresie przedmiotowym i skierowana do tego samego kręgu odbiorców, pokrywająca się – chociażby częściowo – z zakresem działalności podstawowej lub ubocznej pracodawcy. Zakaz prowadzenia działalności konkurencyjnej może odnosić się zarówno do przedmiotu działalności faktycznie prowadzonej przez pracodawcę, jak i do działalności zaplanowanej.

REKLAMA

Autopromocja

Prowadzenie działalności konkurencyjnej przez pracownika może przybierać formy: świadczenie pracy na rzecz innego podmiotu, prowadzącego działalność konkurencyjną na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej, prowadzenie własnej działalności gospodarczej, posiadanie udziałów lub akcji w spółkach, pełnienie funkcji członków organów osób prawnych, ich likwidatorów, syndyków, kuratorów. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy - nie sposób bowiem wskazać wyczerpująco wszystkich form prowadzenia wobec pracodawcy działalności konkurencyjnej.

Polecamy: Monitor prawa pracy i ubezpieczeń

Serwis Kadry

Jak ustanowić zakaz konkurencji obowiązujący po ustaniu stosunku pracy?

REKLAMA

Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy może zostać zastosowany tylko wobec pracownika, który posiada szczególnie ważne informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Jeśli pracownik nie podsiada takich informacji ani dostępu do nich, klauzula jest niezasadna.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Aby ustanowić zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy, należy wpisać klauzulę określającą ten zakaz do umowy o pracę, lub stworzyć w tym celu odrębną umowę, która powinna być  podpisana albo wraz z umową o pracę, albo w czasie trwania stosunku pracy.

Po ustaniu zatrudnienia, pracodawca ma jeszcze możliwość ustanowienia zakazu konkurencji dla pracownika, jednakże wówczas może z nim zawrzeć jedynie umowę cywilnoprawną, zawierającą podobne założenia jak klauzula.

Umowa o zakazie konkurencji powinna przybrać formę pisemną pod rygorem nieważności. Umowa zawarta bez zachowania pisemnej formy jest bezwzględnie nieważna i nie wywołuje określonych w niej skutków prawnych.

Co istotne, zakres zakazu konkurencji nałożonego na pracownika powinien być określony konkretnie i możliwie precyzyjnie, przez odniesienie go do określonego zbioru produktów lub usług, nie zaś do jakiejkolwiek działalności analogicznej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16.07.2014 r., II PK 266/13).

Należy jednak pamiętać, że w umowie o zakazie konkurencji pracodawca, nie może zabronić pracownikowi wykonywania wszelkiej działalności. Pracodawcy wolno bowiem zakazać pracownikowi tylko takiej aktywności, która jest konkurencyjna w stosunku do jego działalności.

Odszkodowanie

REKLAMA

Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy jest umową wzajemną i odpłatną. W zamian za przestrzeganie przez pracownika ustalonego w umowie zakazu konkurencji pracodawca jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, odszkodowanie należne pracownikowi od pracodawcy nie może być niższe od 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji. Odszkodowanie w takiej wysokości przysługuje pracownikowi przez cały czas trwania umowy i bez względu na to, czy pracodawca poniósł w tym czasie jakąkolwiek szkodę. Podstawą do jego ustalania musi być wynagrodzenie brutto na co wskazuje ugruntowane już w tym zakresie orzecznictwo.

Jeżeli pracodawca nie zawrze w umowie postanowienia dotyczącego obowiązku wypłaty na rzecz pracownika stosownego odszkodowania lub odszkodowanie to ustali na poziomie niższym niż 25%, umowa o zakazie konkurencji jest nadal ważna i wiąże strony. Postanowienia umowy sprzeczne z art. 1012 § 3 k.p. zostają zastąpione przez ten przepis. Ustalony zakaz konkurencji w dalszym ciągu więc obowiązuje, a pracownik uzyskuje roszczenie wobec pracodawcy o wypłatę odszkodowania w wysokości minimalnej wskazanej w ustawie, tj. w wysokości co najmniej 25% wynagrodzenia otrzymywanego przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji.

Czas trwania zakazu konkurencji

Zgodnie z regulacjami kodeksu pracy, zakaz konkurencji obejmujący okres po ustaniu zatrudnienia, przestaje obowiązywać przed upływem terminu, na jaki została zawarta umowa, w razie ustania przyczyn uzasadniających taki zakaz lub niewywiązywania się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania. Jednakże w orzecznictwie SN przyjmuje się jednolicie, że ustanie przyczyn uzasadniających zakaz konkurencji nie powoduje rozwiązania umowy o zakazie konkurencji. Pociąga za sobą jedynie ten skutek, że pracownik zostaje zwolniony z zakazu. Wystąpienie okoliczności uzasadniających wygaśnięcie zakazu konkurencji nie stanowi zatem podstawy prawnej do zwolnienia się pracodawcy z obowiązku wypłaty byłemu pracownikowi odszkodowania.

Powyższe odnosi się jednak do ustania zakazu konkurencji na podstawie przepisów KP, a więc wówczas, gdy zawarta umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy nie zawiera postanowień umożliwiających jej wcześniejsze ustanie lub rozwiązanie. Powyższe nie znajduje więc zastosowania  w sytuacji, kiedy ustanie umowy (czy zakazu) jest uregulowane w umowie o zakazie konkurencji, w której strony przewidują możliwość wystąpienia takiego skutku w następstwie jednostronnych czynności pracodawcy: odstąpienia od umowy, jej wypowiedzenia, czy też spełnienia się warunku rozwiązującego(np. wyr. SN: z 2.9.2009 r., II PK 206/08, MoPr 2010, Nr 4, s. 198; z 7.6.2011 r., II PK 322/10, Legalis; z 16.6.2011 r., III BP 2/11, OSNP 2012, Nr 13–14, poz. 174).

Czas trwania umowy

Jakkolwiek ustawodawca nie ograniczył czasu jej trwania, to umowa o zakaz konkurencji po ustaniu zatrudnienia jest umową terminową i brak terminu końcowego umowy o zakazie konkurencji skutkuje, zgodnie z art. 58 k.c., jej nieważnością. Praktyka wskazuje jednak, że umowy takie są zawierane na okres do roku, licząc od zakończenia stosunku pracy.

Ustawa przewiduje jednak przypadku, w których umowa o zakazie konkurencji przestaje obowiązywać:

  1. z upływem czasu, na jaki została zawarta,
  2. na mocy porozumienia stron,
  3. z chwilą śmierci pracownika,

Nadto jeżeli strony tak postanowią, umowa o zakazie konkurencji może przestać obowiązywać również na skutek:

  1. jej rozwiązania w drodze wypowiedzenia,
  2. skorzystania z umownego prawa odstąpienia od niej,
  3. spełnienia się warunku rozwiązującego.

We wcześniejszym orzecznictwie panowało przekonanie co do dopuszczalności wcześniejszego zakończenia obowiązywania umowy o zakazie konkurencji w zakresie zobowiązania pracodawcy do wypłaty pracownikowi odszkodowania. Obecnie jednak, za utrwalony można już uznać pogląd, zgodnie z którym, zobowiązanie wzajemne wynikające z takiej umowy może ustać nie tylko na skutek upływu czasu, na jaki została ona zawarta, lecz także na podstawie wskazanych powyżej okoliczności. (wyr. SN: z 28.3.2002 r., I PKN 6/01, OSNP 2004 Nr 5, poz. 84; z 12.2.2004 r., I PK 398/03, OSNP 2005, Nr 1, poz. 5; z 26.2.2003 r., I PK 16/02, OSNP 2004, Nr 14, poz. 239).

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Każda faktura VAT w 2026 r. obowiązkowo wystawiana aż w sześciu formach. Ryzyko powstania wielu oryginałów tej samej faktury. Czy ktoś się w tym połapie?

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. nowelizująca ustawę o VAT w zakresie obowiązkowego modelu KSeF została już podpisana przez Prezydenta RP i musimy jeszcze poczekać na rozporządzenia wykonawcze, gdzie m.in. uregulowane będą szczegóły informatyczne (kody, certyfikaty). Ale to nie koniec – musi się jeszcze pojawić oprogramowanie interfejsowe, a zwłaszcza jego „specyfikacja”. Ile będziemy na to czekać? Nie wiadomo. Ale czas płynie. Wiemy dziś, że obok dwóch faktur w postaci tradycyjnej (papierowe lub elektroniczne), pojawiają się w tych przepisach aż cztery nowe formy - pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Self-billing w KSeF jako nowe możliwości dla zagranicznych podmiotów

Wprowadzenie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) budzi wiele pytań wśród polskich podatników, ale coraz częściej także wśród podmiotów zagranicznych działających w Polsce i rozliczających tu VAT. Jednym z kluczowych zagadnień – rzadko poruszanych publicznie – jest możliwość wystawiania faktur ustrukturyzowanych w formule self-billingu przez podmioty nieposiadające siedziby w Polsce. Czy KSeF przewiduje taką opcję? Jakie warunki muszą zostać spełnione i z jakimi wyzwaniami trzeba się liczyć?

Certyfikaty KSeF – ostatni dzwonek dla firm! Bez nich fiskus zablokuje faktury

Od listopada 2025 r. przedsiębiorcy będą mogli wnioskować o certyfikaty KSeF. Brak tego dokumentu od 2026 r. może oznaczać paraliż wystawiania faktur. A od 2027 r. system nie uzna już żadnej innej metody logowania.

KSeF nadchodzi! Skarbówka przejmuje faktury – obowiązek już od lutego 2026: Kto jest zobowiązany do korzystania z KSeF, a kto jest wyłączony? Zapoznaj się z podstawowymi informacjami

Od 1 lutego 2026 r. żadna firma nie ucieknie przed KSeF. Wszystkie faktury trafią do centralnego systemu skarbowego, a przedsiębiorcy będą musieli wystawiać je wyłącznie w nowym formacie. Najwięksi podatnicy wejdą w obowiązek pierwsi, a reszta już od kwietnia 2026 r. Sprawdź, kto i kiedy zostanie objęty nowymi rygorami – i jakie wyjątki jeszcze ratują niektórych z obowiązkowego e-fakturowania.

REKLAMA

Nowe prawo ratuje rolników przed komornikiem! Teraz egzekucje długów wstrzymane po złożeniu wniosku do KOWR

Rolnicy w tarapatach finansowych zyskali tarczę ochronną. Dzięki nowelizacji ustawy o restrukturyzacji zadłużenia złożenie wniosku do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wstrzymuje egzekucję komorniczą. Zmiana ma dać czas na rozmowy z wierzycielami, ułatwić restrukturyzację i uchronić tysiące gospodarstw przed nagłą utratą majątku. To krok, który eksperci określają jako bardzo istotny dla bezpieczeństwa produkcji żywności w Polsce.

KSeF 2026: Tryb offline24, offline, awaria i awaria całkowita - co trzeba wiedzieć? MF wyjaśnia

Nowe przepisy dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur, które wejdą w życie od lutego 2026 r., przewidują różne procedury na wypadek problemów technicznych i awarii systemu. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, czym różni się tryb offline24, tryb offline, tryb awaryjny oraz procedura na wypadek awarii całkowitej – a także jakie obowiązki w zakresie wystawiania, przesyłania i udostępniania faktur będą spoczywać na podatnikach w każdej z tych sytuacji.

KSeF 2.0: Wielka rewolucja w fakturowaniu i VAT! Co dokładnie się zmieni i kogo obejmą nowe przepisy?

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu rozliczeń firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

REKLAMA

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

REKLAMA