Jakie korzyści niesie zatrudnienie Głuchych pracowników?

• Dlaczego Głuchy, a nie niesłyszący?
• Jak porozumiewać się z Głuchym?
• Jakie są mocne i słabe strony (osób) Głuchych jako pracowników?
• Jakie korzyści niesie zatrudnienie Głuchych pracowników?
• Rozmowa kwalifikacyjna z Głuchym kandydatem – jak się przygotować?
• Jak przygotować stanowisko pracy oraz zespół zatrudniając Głuchego?

Pracodawca, który ma obawy, czy poradzi sobie z komunikacją z Głuchym pracownikiem -  nie ma się czego obawiać. Podobnie, jak w przypadku osób zatrudnianych z Ukrainy, Litwy, czy Białorusi, gdzie część wschodnich sąsiadów nie zna polskiego – pracodawcy chętnie przełamują bariery komunikacyjne poprzez szukanie wspólnego języka, tak samo jest z Głuchymi. Należy znaleźć z nimi jedynie wspólny język.

„Głusi potrafią wszystko, tylko nie potrafią słyszeć” – słowa rektora Uniwersytetu Gallaudeta, Thomasa Hopkinsa Gallaudeta, amerykańskiego pioniera edukacji Głuchych.

Dlaczego Głuchy, a nie niesłyszący?

Przez wzgląd na szacunek dla Głuchych. Osoby głuche wolą, aby mówić na nich „g/Głusi”, a nie „niesłyszący”, ponieważ w słowie „niesłyszący” zauważają zwrot „nie”, który wskazuje na jakąś NIEprawidłowość, NIEumiejętność. A Głusi nie chcą być postrzegani jako osoby,  które czegoś nie umieją, tylko za osoby, które coś potrafią i przynależą np. do mniejszości językowo-kulturowej: Głuchych. Użycie słowa “Głuchy” jest ukłonem w stronę osób niesłyszących, świadczy o zaznajomieniu się z ich światem. Duża litera „G” oznacza, że stan głuchoty jest przynależnością kulturową, a nie tylko stanem zdrowia.

Jak porozumiewać się z Głuchym?

Z Głuchym można porozumiewać się za pomocą:

• języka pisanego – np. na kartce, przez e-mail czy SMS. Należy pamiętać, aby przy tej formie komunikacji pisać jasne i konkretne komunikaty. Dobrze też jest upewnić się, czy dana osoba wszystko zrozumiała. Pomocne są tu również formy graficzne.
• języka mówionego – mowa może być tu zniekształcona, co wynika z braku obycia słuchowego.
• języka migowego – ten sposób zapewnia najpełniejszą komunikację. Warto zatrudnić tłumacza Polskiego Języka Migowego (PJM) lub przeszkolić w zakresie komunikacji z Głuchym jednego z pracowników. Na takie działania można uzyskać dofinansowania z powiatu.

Jakie są mocne i słabe strony (osób) Głuchych jako pracowników?

Do słabych stron należą trudności w:

• komunikacji werbalnej,
• myśleniu abstrakcyjnym,
• rozumieniu skomplikowanych tekstów pisanych.

Mocne strony Głuchych pracowników to przede wszystkim:

• bardzo dobry zmysł obserwacji,
• bardzo dobra pamięć wzrokowa i kinestetyczna,
• umiejętność wyłączenia się, skupienia na danym zadaniu (skutkuje to wysoką efektywnością pracy),
• duża motywacja do pracy u osób młodych,
• bardzo duża sprawność w korzystaniu z programów do komunikacji społecznościowej,
• zdolności manualne, wyczucie estetyki,
• uczciwość,
• przywiązanie do miejsca pracy, lojalność, zaangażowanie,
• cierpliwość.

Jakie korzyści niesie zatrudnienie Głuchych pracowników?

Zatrudnienie Głuchego przynosi dla firmy zarówno korzyści finansowe, jak i pozafinansowe.

Wśród świadczeń finansowych związanych z Głuchym pracownikiem możemy wymienić:

1. Obniżenie lub likwidację składki na PFRON – mimo że Głusi nie uznają się za osoby niepełnosprawne, to jednak w ujęciu medycznym mają taki status. Dlatego też zatrudnienie niesłyszącej osoby to należne przywileje z PFRON.
2. Dofinansowanie wynagrodzenia - dofinansowywane jest wynagrodzenie brutto, składki społeczne oraz na Fundusz Pracy i FGŚP. Wielkość dofinansowania zależy od stopnia niepełnosprawności  – jego maksymalna wysokość to 90% kosztów płacy pracownika.
3. Dofinansowanie stanowiska pracy – fundusze są przyznawane po podpisaniu umowy, poniesieniu kosztów, utrzymaniu stanowiska pracy przez 36 miesięcy i złożeniu wniosku o refundację. Maksymalna wielkość pomocy to 15-krotność miesięcznego wynagrodzenia. Refundacja dotyczy udokumentowanych kosztów zakupu, a nie dotyczy wydatków poniesionych przed podpisaniem umowy. Dofinansowanie stanowiska pracy stanowi pomoc de minimis.
4. Zwrot kosztów szkolenia Głuchego pracownika – wysokość refundacji to 60-70% poniesionych kosztów. Refundacja jest przyznawana przez starostę właściwego dla siedziby firmy, po uprzednim złożeniu wniosku o dofinansowanie.
5. Zwrot miesięcznych kosztów zatrudnienia dla pracowników pomagających w komunikacji z Głuchym.

Polecamy: Pracownicze plany kapitałowe. Nowe obowiązki pracodawców i płatników

Z kolei do  walorów pozafinansowych możemy zaliczyć przede wszystkim:

1.  CSR (społeczna odpowiedzialność biznesu) - przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu, zwiększenie wrażliwości pozostałych pracowników.
2. Zarządzanie różnorodnością (diversity management) - zatrudnienie Głuchych wiąże się ze zwiększeniem różnorodności w miejscu pracy. Przede wszystkim jest to związane z wymianą kulturową i zapoznaniem z nową kulturą, mało znaną w świecie słyszących. Jest to także zetknięcie z językiem obcym, jakim jest Polski Język Migowy.
3. Wzrost konkurencyjności firmy - zatrudnienie Głuchych wpływa na pozytywny wizerunek firmy na rynku, a także pozwala dotrzeć do szerszego grona klientów. Głusi szybko przekazują sobie informację o przyjaznych im firmach.

---

Rozmowa kwalifikacyjna z Głuchym kandydatem – jak się przygotować?

Na wstępie należy powiedzieć, że Głuchy nie będzie pisał perfekcyjnie w języku polskim – może to być również widoczne w jego CV. Nie należy jednak odrzucać CV zawierającego kilka błędów językowych.

Przygotowując się do rozmowy kwalifikacyjnej z Głuchym kandydatem warto wiedzieć, że osoby niesłyszące są bardziej bezpośrednie w zadawaniu pytań oraz dość szczegółowo pytają o warunki pracy, takie jak:

• wymiar pracy,
• godziny,
• wynagrodzenie,
• miejsce wykonywania pracy.

Szczegółowe pytania podyktowane są chęcią podjęcia świadomej decyzji o podjęciu zatrudnienia.

Podczas rozmowy nie należy oceniać Głuchych pod względem ich umiejętności mowy. Fakt, czy osoba głucha mówi dobrze, czy źle nie opisuje jej w całości.

Jak przygotować stanowisko pracy oraz zespół zatrudniając Głuchego?

Jeżeli chodzi o przygotowanie stanowiska pracy dla Głuchego pracownika to zasadniczo nie różni się ono od stanowiska dla osoby słyszącej. Warto tu jednak zastosować dobre praktyki, którymi są:

• umiejscowienie stanowiska osoby niesłyszącej w miejscu, z którego będzie miał kontakt wzrokowy ze współpracownikami oraz będzie zwrócony w kierunki drzwi;
• zadbanie o brak rozpraszających dźwięków (np. radio), gdy osoba jest słabosłysząca i korzysta z aparatu słuchowego. Aparat zbiera wszystkie dźwięki z otoczenia w podobnym natężeniu, co powoduje kakofonię dźwięków;
• zamontowanie świetlnych sygnałów alarmowych,
• opis czynności i regulamin w formie graficznej i pisemnej.

Natomiast odpowiednie przygotowanie zespołu na nowego kolegę może pomóc w uniknięciu krępujących sytuacji oraz ułatwi współpracę i wspólne spędzanie czasu w firmie. Przygotowanie zespołu to:

• poinformowanie o Głuchym pracowniku i sposobach komunikacji,
• wyjaśnienie, aby unikać paternalizmu (ciągłego zastępowanie we wszystkich czynnościach) oraz audyzmu (uczucia litości i usilnego namawiania ich do aparatów słuchowych czy implantów) w stosunku do niesłyszącego, ale by traktować go po partnersku,
• dobrze wyznaczyć jedną osobę odpowiedzialną za komunikację z osobą głuchą – tak, aby być pewnym, że zawsze dotrą do niej ważne informacje (np. o ewakuacji),
• dobrze też nauczyć pracowników podstawowych znaków PJM, a przynajmniej jednego z nich wyszkolić w tym języku;

Poszukując nowej osoby, która zasili kadry w firmie, warto pomyśleć również o osobach niesłyszących. Nie bądźmy głusi na Głuchych!

Dorota Łesak - ekspert wFirma.pl