REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Akcje fantomowe jako sposób wynagradzania pracowników

Akcje fantomowe jako sposób wynagradzania pracowników
Akcje fantomowe jako sposób wynagradzania pracowników

REKLAMA

REKLAMA

Nowe systemy wynagradzania, motywowania oraz budowania lojalności pracowników budzą powszechne zainteresowanie ze strony przedsiębiorców. Jednym z takich instrumentów jest zyskująca na popularności na polskim rynku akcja fantomowa. Jej istotę oraz możliwości zastosowania omawia Paweł Dyrduł, prawnik z kancelarii KG Legal Kiełtyka Gładkowski Sp.p z siedzibą w Krakowie.

Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej

Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ponoszeniem kosztów, z których najpowszechniejszymi są wynagrodzenia pracowników. Mając na uwadze wzrost przedmiotowych kosztów, a także wzrost stawek podatkowych, przedsiębiorcy podejmują różne działania mające na celu zmniejszenie rozmiarów kosztów. Krótko mówiąc, przedsiębiorcy szukają oszczędności w obrębie wynagrodzeń. Jednakże, bojąc się utraty wykwalifikowanej kadry pracowniczej, bądź spadku efektywności ich pracy, zarządy spółek nie decydują się na obniżanie wynagrodzeń. Z pomocą w realizacji ich celów – oszczędności oraz utrzymania pracowników – przychodzi instrument finansowy o nazwie akcja fantomowa.

Autopromocja

Nagradzanie pracowników – dawniej

Początkowo instrumentem, który miał na celu motywowanie pracowników, głównie kadry managerskiej, były typowe akcje. Jednakże, jak pokazała praktyka, nagradzanie kadry kierowniczej tego typu instrumentem nie spełniało swej roli. Nowi posiadacze akcji decydowali się na sprzedaż posiadanych papierów wartościowym na rynku wtórnym. Dochodziło wówczas do niekorzystnego z punktu widzenia przedsiębiorstwa rozproszenia akcjonariatu. Stąd, spółki decydują się na porzucanie tego typu systemu motywowania pracowników.

Polecamy: Monitor prawa pracy i ubezpieczeń

Akcja fantomowa jako sposób wynagradzania

Akcje fantomowe jest to sposób wynagradzania i motywowania pracowników. Stosunek prawny pomiędzy spółką a posiadaczem akcji fantomowej rozpoczyna się w momencie zawarcia pomiędzy stronami umowy nienazwanej o przedmiotowy instrument. Akcji fantomowej nie można przyrównać do akcji rozumianej sensu stricte. Akcja fantomowa nie daje jej posiadaczowi żadnych praw udziałowych w stosunku do spółki. Oznacza to, iż beneficjent takiego instrumentu finansowego nie jest postrzegany jako udziałowiec (wspólnik) emitenta oraz nie ma on prawa głosu.

Realizacja prawa posiadacza akcji fantomowej opiera się na otrzymaniu w określonym momencie w przyszłości środków pieniężnych. Stąd, akcję fantomową można zestawić na równi z premią gotówkową, ponieważ beneficjent w obu przypadkach otrzymuje świadczenie w formie gotówkowej. Warto jednak nadmienić, iż otrzymana „premia” na podstawie posiadanych akcji fantomowych jest zazwyczaj znacznie wyższa od tradycyjnej premii gotówkowej. Odroczenie płatności (które może być krótko-, średnio- lub długoterminowe) sprzyja budowaniu systemu lojalnościowego wśród najbardziej pożądanych przez pracodawcę pracowników.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Prawo do otrzymania świadczenia przewidzianego na podstawie posiadania akcji fantomowej jest prawem warunkowym. Oznacza to, iż jego realizacja – a więc otrzymanie świadczenia – może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki. Pierwszą z nich jest upływ terminu na jaki została wyemitowana akcja fantomowa, a drugą jest osiągnięcie pewnej minimalnej, określonej w umowie wartości danego wskaźnika finansowego np. EBITDA. Realizacja to nic innego jak wykup tych akcji przez spółkę – emitenta za cenę, którą osiągnęły w momencie realizacji.

Konstrukcja akcji fantomowej

Konstrukcja akcji fantomowej nie przysparza problemów, aby zakwalifikować ją jako pochodny instrument finansowy. Spełnia ona wszystkie podstawowe kryteria jakie są wymagane do takiej kwalifikacji, a określone są one w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz.U. Nr 149, poz. 1674). Są nimi następujące cechy:

  • wartość zależy od zmiany wartości instrumentu bazowego;
  • nabycie nie powoduje kosztów początkowych lub są one niskie;
  • rozliczenie nastąpi w przyszłości.

Przyczyny emisji akcji fantomowych

Akcje fantomowe z upływem czasu będą się cieszyć coraz większą popularnością wśród przedsiębiorców jako system motywacji i budowania lojalności wśród pracowników – zwłaszcza managerów. Wykorzystywane są one także z wielu innych powodów, to jest:

  • spółka nie może nagrodzić pracowników w sposób konwencjonalny (np. za pomocą akcji sensu stricte) co wynika z ograniczeń wynikających z prawnej formy prowadzenia działalności gospodarczej (akcje fantomowe mogą emitować de facto wszystkie spółki – kapitałowe oraz osobowe);
  • władze spółki mają zamiar podzielenia wartości ekonomicznej kapitału własnego, lecz nie samego kapitału;
  • przedsiębiorstwo chce zapewnić pracownikom dodatkowe możliwości, zachęty do działania;
  • inne plany motywacyjne są zbyt kosztowne.

Serwis Kadry

Zalety akcji fantomowych

Analizując akcje fantomowe od strony ich posiadaczy na pierwszy plan wysuwa się ich zaleta jaką są dodatkowe środki pieniężne otrzymywane od pracodawcy. Jednakże głębsza analiza instrumentu pozwala na przywołanie kolejnej ich zalety. Są nią mianowicie aspekty podatkowe.

Zagłębiając się w tekst ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz uważnie go studiując można dojść do wniosku, iż realizację praw z akcji fantomowych, a więc kolokwialnie mówiąc – otrzymanie premii gotówkowej, należy uznać za przychód pochodzący z kapitałów pieniężnych. Konsekwencją tego będzie opodatkowanie go tylko stawką 19%. Jest to korzystne dla podatników, którzy przekraczają drugi próg podatkowy. Oprócz tego, dochody uzyskane z tytułu realizacji praw z posiadania akcji fantomowej nie podlegają obowiązkowym obciążeniom z tytułu składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.


Zagrożenia jakie niosą ze sobą akcje fantomowe

Akcje fantomowe, oprócz wymienionych powyżej korzyści, niosą ze sobą również zagrożenia. Największym zagrożeniem mogą okazać się – dla spółki – potencjalne problemy związane ze sposobem ujawniania skutków finansowych spowodowanych emisją i realizacją praw z tych instrumentów. Spółka może się również narazić na krytykę ze względu na wypłatę nagród pracownikom w formie gotówkowej.

Może się również zdarzyć, iż rozliczenie kosztów, które wynikają z opłacenia akcji fantomowych, może przewyższyć zyski z tego tytułu. Kierownictwo spółki może również dotknąć obawa, iż pracownicy mogą nie wiedzieć jak korzystać z tego typu systemu motywacyjnego. Brak wiedzy pracowników z zakresu akcji fantomowych może budzić wśród nich obawy czy program motywacyjny jest uczciwy, bo przecież taka akcja nie przenosi na nich praw własności. Hipotetycznie może się również zdarzyć sytuacja, w której spółka pomimo trudności finansowych będzie zobowiązana do wykupu akcji fantomowych gdy upłynie ich termin.

Podsumowanie

Podsumowując, akcje fantomowe są interesującym instrumentem, motywatorem dla pracowników spółki. Niosą one ze sobą wiele korzyści dla obu stron kontraktu. Jednakże nie można zapominać o wadach. Decydując się na ten sposób motywowania pracowników, spółka winna dołożyć wszelkich starań mających na celu redukcję potencjalnych zagrożeń. Dopiero wówczas akcja fantomowa będzie mogła realizować cele, dla których została stworzona i wyemitowana.

Paweł Dyrduł, prawnik (specjalizacja: prawo bankowe, prawo finansowe) z kancelarii KG LEGAL KIEŁTYKA GŁADKOWSKI – SPÓŁKA PARTNERSKA z siedzibą w Krakowie, specjalizującej się w sprawach transgranicznych (cross border) oraz obsłudze firm branży life science i IT, omawia istotę akcji fantomowej, możliwość jej zastosowania jako systemu wynagradzania, motywowania pracowników przez przedsiębiorstwa, a także wady i zalety tego instrumentu finansowego.

Abstract: Notional shares in Poland, Polish corporate law, employees incentives programs in Poland

The article was prepared by KG LEGAL KIEŁTYKA GŁADKOWSKI based in Cracow, Poland, specialising in cross border cases, with its focus on new technologies, IT and life science. It discusses notional shares in Polish system as a method of awarding employees as well as advantages and disadvantages of this financial instrument in Poland.

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rzut na taśmę rządu: Nowe zwolnienia z PIT za 2023 r. Jeszcze tydzień na złożenie zeznania albo korekty

Skorzystają osoby, które otrzymały możliwość kupna laptopów na preferencyjnych warunkach. Przede wszystkim nauczyciele. Nie muszą płacić podatku od bonu 2500 zł na komputer. Podobnie rodzice uczniów IV klas, którzy otrzymali darmowe komputery dla swoich dzieci. 

Transformacja ESG w polskich firmach. Jak sfinansować?

Większość firm deklaruje, że zrównoważony rozwój jest dla nich ważny a nawet kluczowy. Ale jedynie 65% z nich jest gotowych inwestować w działania z nim związane. Największym wyzwaniem dla firm pozostaje pozyskanie finansowania na inwestycje zrównoważone - określonego przez większość firm jako główne wyzwanie w procesie transformacji ESG. Przedsiębiorstwa w Polsce, pomimo, że korzystają z części dostępnych narzędzi wsparcia, to jednak nie wykorzystują w pełni ich potencjału. Tak wynika z najnowszego raportu Ayming Polska. W związku z wejściem w życie dyrektywy CSRD, autorzy raportu postanowili zapytać organizacje 250+ m.in. o to, jak przygotowują się na zmiany, jakie wyzwania w związku z nimi identyfikują oraz w jaki sposób zamierzają finansować transformację ESG.

Bon energetyczny - czy trzeba będzie zapłacić podatek od jego wartości?

W uwagach do projektu ustawy o bonie energetycznym Ministerstwo Finansów sugeruje, aby beneficjentów bonu energetycznego zwolnić z podatku, inaczej będą musieli zapłacić PIT.

Legalna praca w Niemczech - rozliczenie podatkowe. Średni zwrot podatku z Niemiec to ok. 4 tys. zł. Czy trzeba złożyć PIT-a w Polsce?

Na złożenie deklaracji podatkowej w Polsce został zaledwie tydzień. Termin mija 30 kwietnia 2024 r. Jeśli więc w 2023 roku pracowałeś w Niemczech i wciąż zastanawiasz się czy masz obowiązek złożyć zeznanie podatkowe w Polsce i wykazać dochód zarobiony u naszego zachodniego sąsiada, to ten artykuł jest dla Ciebie. 

Fundacja rodzinna wynajmuje mieszkania - kwestie podatkowe

Fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą jedynie w ustalonym ustawowo zakresie. Na podstawie art. 5 ustawy o fundacjach rodzinnych – fundacja rodzinna może prowadzić działalność z zakresu najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie. Co za tym, idzie może np. wynajmować lokale mieszkalne.

Jak przenieść aktywa telekomunikacyjne? [3 modele] Aspekty prawne i podatkowe

Jednoosobowa działalność gospodarcza pozostaje jedną z najpowszechniejszych form prowadzenia biznesu, a branża przedsiębiorców telekomunikacyjnych nie jest w tym zakresie wyjątkiem. Z czasem ten model może okazać się niewystarczający ze względów biznesowych lub nieefektywny z organizacyjnego, prawnego i podatkowego punktu widzenia. Wielu przedsiębiorców na pewnym etapie zaczyna dostrzegać potrzebę reorganizacji swojego biznesu, dywersyfikacji ryzyka, uporządkowania struktur i realizacji długofalowej polityki zarządzania firmą oraz majątkiem.

Z perspektywy operatorów kluczowym aktywem jest posiadana przez nich sieć. Szczególne znaczenie dla optymalizacji biznesu powinna mieć więc kwestia prawidłowego jej ulokowania. Realia gospodarcze pokazują niesłabnącą popularność spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Ta forma prawna może okazać się korzystnym rozwiązaniem dla identyfikowanych powyżej potrzeb, dlatego niniejsze opracowanie skupi się na analizie wybranych metod wprowadzenia sieci telekomunikacyjnej do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Umowa ubezpieczenia na życie będzie mniej ryzykowna. Zmieni się stopień ochrony ubezpieczonych

Umowa ubezpieczenia na życie. Podniesienie stopnia ochrony ubezpieczonych na życie zakłada projekt rozporządzenia Ministra Finansów ws. szczególnych zasad związanych z lokowaniem przez zakład ubezpieczeń aktywów z umów ubezpieczenia na życie, w których ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający.

Automatyczny zwrot podatku PIT w 2024 roku. Dla nadpłat do 10 tys. zł krócej niż w ciągu 45 dni

Z przepisów wynika zasada, że urzędy skarbowe mają obowiązek zwrócić nadpłatę podatku PIT w ciągu 45 dni od dnia złożenia zeznania podatkowego za pomocą środków komunikacji elektronicznej (np. w usłudze Twój e-PIT) oraz 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego w tradycyjnej, papierowej formie. Ale w Krajowej Administracji Skarbowej funkcjonuje od 2 lat system AUTOZWROT, który pozwala na szybszy zwrot podatku.

Fiskus kontroluje mniej, ale za to skuteczniej. Kto może spodziewać się kontroli?

Ministerstwo Finansów podało, że w 2023 roku wszczęto prawie 29 proc. mniej kontroli podatkowych niż rok wcześniej. Jednak wciąż są one bardzo skuteczne, w 97,6 proc. stwierdzono nieprawidłowości. Czy w tym roku będzie podobnie? Na pewno w związku z tzw. dyrektywą DAC7, fiskus będzie sprawdzać, czy firmy korzystające z internetowych platform sprzedażowych nie uchylają się od płacenia podatków.

Ulga na złe długi w VAT w 2024 r. Czy może z niej skorzystać podatnik stosujący metodę kasową?

Podatnik prowadzi przedsiębiorstwo rzemieślnicze, ma status małego podatnika i rozlicza VAT według metody kasowej. Czy w takiej sytuacji mały podatnik rozliczający VAT metodą kasową może skorzystać z ulgi na złe długi, gdy ma nieopłacone faktury?

REKLAMA