Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Akcje fantomowe jako sposób wynagradzania pracowników

Akcje fantomowe jako sposób wynagradzania pracowników
Akcje fantomowe jako sposób wynagradzania pracowników
Nowe systemy wynagradzania, motywowania oraz budowania lojalności pracowników budzą powszechne zainteresowanie ze strony przedsiębiorców. Jednym z takich instrumentów jest zyskująca na popularności na polskim rynku akcja fantomowa. Jej istotę oraz możliwości zastosowania omawia Paweł Dyrduł, prawnik z kancelarii KG Legal Kiełtyka Gładkowski Sp.p z siedzibą w Krakowie.

Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej

Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ponoszeniem kosztów, z których najpowszechniejszymi są wynagrodzenia pracowników. Mając na uwadze wzrost przedmiotowych kosztów, a także wzrost stawek podatkowych, przedsiębiorcy podejmują różne działania mające na celu zmniejszenie rozmiarów kosztów. Krótko mówiąc, przedsiębiorcy szukają oszczędności w obrębie wynagrodzeń. Jednakże, bojąc się utraty wykwalifikowanej kadry pracowniczej, bądź spadku efektywności ich pracy, zarządy spółek nie decydują się na obniżanie wynagrodzeń. Z pomocą w realizacji ich celów – oszczędności oraz utrzymania pracowników – przychodzi instrument finansowy o nazwie akcja fantomowa.

Nagradzanie pracowników – dawniej

Początkowo instrumentem, który miał na celu motywowanie pracowników, głównie kadry managerskiej, były typowe akcje. Jednakże, jak pokazała praktyka, nagradzanie kadry kierowniczej tego typu instrumentem nie spełniało swej roli. Nowi posiadacze akcji decydowali się na sprzedaż posiadanych papierów wartościowym na rynku wtórnym. Dochodziło wówczas do niekorzystnego z punktu widzenia przedsiębiorstwa rozproszenia akcjonariatu. Stąd, spółki decydują się na porzucanie tego typu systemu motywowania pracowników.

Polecamy: Monitor prawa pracy i ubezpieczeń

Akcja fantomowa jako sposób wynagradzania

Akcje fantomowe jest to sposób wynagradzania i motywowania pracowników. Stosunek prawny pomiędzy spółką a posiadaczem akcji fantomowej rozpoczyna się w momencie zawarcia pomiędzy stronami umowy nienazwanej o przedmiotowy instrument. Akcji fantomowej nie można przyrównać do akcji rozumianej sensu stricte. Akcja fantomowa nie daje jej posiadaczowi żadnych praw udziałowych w stosunku do spółki. Oznacza to, iż beneficjent takiego instrumentu finansowego nie jest postrzegany jako udziałowiec (wspólnik) emitenta oraz nie ma on prawa głosu.

Realizacja prawa posiadacza akcji fantomowej opiera się na otrzymaniu w określonym momencie w przyszłości środków pieniężnych. Stąd, akcję fantomową można zestawić na równi z premią gotówkową, ponieważ beneficjent w obu przypadkach otrzymuje świadczenie w formie gotówkowej. Warto jednak nadmienić, iż otrzymana „premia” na podstawie posiadanych akcji fantomowych jest zazwyczaj znacznie wyższa od tradycyjnej premii gotówkowej. Odroczenie płatności (które może być krótko-, średnio- lub długoterminowe) sprzyja budowaniu systemu lojalnościowego wśród najbardziej pożądanych przez pracodawcę pracowników.

Prawo do otrzymania świadczenia przewidzianego na podstawie posiadania akcji fantomowej jest prawem warunkowym. Oznacza to, iż jego realizacja – a więc otrzymanie świadczenia – może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki. Pierwszą z nich jest upływ terminu na jaki została wyemitowana akcja fantomowa, a drugą jest osiągnięcie pewnej minimalnej, określonej w umowie wartości danego wskaźnika finansowego np. EBITDA. Realizacja to nic innego jak wykup tych akcji przez spółkę – emitenta za cenę, którą osiągnęły w momencie realizacji.

Konstrukcja akcji fantomowej

Konstrukcja akcji fantomowej nie przysparza problemów, aby zakwalifikować ją jako pochodny instrument finansowy. Spełnia ona wszystkie podstawowe kryteria jakie są wymagane do takiej kwalifikacji, a określone są one w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz.U. Nr 149, poz. 1674). Są nimi następujące cechy:

  • wartość zależy od zmiany wartości instrumentu bazowego;
  • nabycie nie powoduje kosztów początkowych lub są one niskie;
  • rozliczenie nastąpi w przyszłości.

Przyczyny emisji akcji fantomowych

Akcje fantomowe z upływem czasu będą się cieszyć coraz większą popularnością wśród przedsiębiorców jako system motywacji i budowania lojalności wśród pracowników – zwłaszcza managerów. Wykorzystywane są one także z wielu innych powodów, to jest:

  • spółka nie może nagrodzić pracowników w sposób konwencjonalny (np. za pomocą akcji sensu stricte) co wynika z ograniczeń wynikających z prawnej formy prowadzenia działalności gospodarczej (akcje fantomowe mogą emitować de facto wszystkie spółki – kapitałowe oraz osobowe);
  • władze spółki mają zamiar podzielenia wartości ekonomicznej kapitału własnego, lecz nie samego kapitału;
  • przedsiębiorstwo chce zapewnić pracownikom dodatkowe możliwości, zachęty do działania;
  • inne plany motywacyjne są zbyt kosztowne.

Serwis Kadry

Zalety akcji fantomowych

Analizując akcje fantomowe od strony ich posiadaczy na pierwszy plan wysuwa się ich zaleta jaką są dodatkowe środki pieniężne otrzymywane od pracodawcy. Jednakże głębsza analiza instrumentu pozwala na przywołanie kolejnej ich zalety. Są nią mianowicie aspekty podatkowe.

Zagłębiając się w tekst ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz uważnie go studiując można dojść do wniosku, iż realizację praw z akcji fantomowych, a więc kolokwialnie mówiąc – otrzymanie premii gotówkowej, należy uznać za przychód pochodzący z kapitałów pieniężnych. Konsekwencją tego będzie opodatkowanie go tylko stawką 19%. Jest to korzystne dla podatników, którzy przekraczają drugi próg podatkowy. Oprócz tego, dochody uzyskane z tytułu realizacji praw z posiadania akcji fantomowej nie podlegają obowiązkowym obciążeniom z tytułu składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.


Zagrożenia jakie niosą ze sobą akcje fantomowe

Akcje fantomowe, oprócz wymienionych powyżej korzyści, niosą ze sobą również zagrożenia. Największym zagrożeniem mogą okazać się – dla spółki – potencjalne problemy związane ze sposobem ujawniania skutków finansowych spowodowanych emisją i realizacją praw z tych instrumentów. Spółka może się również narazić na krytykę ze względu na wypłatę nagród pracownikom w formie gotówkowej.

Może się również zdarzyć, iż rozliczenie kosztów, które wynikają z opłacenia akcji fantomowych, może przewyższyć zyski z tego tytułu. Kierownictwo spółki może również dotknąć obawa, iż pracownicy mogą nie wiedzieć jak korzystać z tego typu systemu motywacyjnego. Brak wiedzy pracowników z zakresu akcji fantomowych może budzić wśród nich obawy czy program motywacyjny jest uczciwy, bo przecież taka akcja nie przenosi na nich praw własności. Hipotetycznie może się również zdarzyć sytuacja, w której spółka pomimo trudności finansowych będzie zobowiązana do wykupu akcji fantomowych gdy upłynie ich termin.

Podsumowanie

Podsumowując, akcje fantomowe są interesującym instrumentem, motywatorem dla pracowników spółki. Niosą one ze sobą wiele korzyści dla obu stron kontraktu. Jednakże nie można zapominać o wadach. Decydując się na ten sposób motywowania pracowników, spółka winna dołożyć wszelkich starań mających na celu redukcję potencjalnych zagrożeń. Dopiero wówczas akcja fantomowa będzie mogła realizować cele, dla których została stworzona i wyemitowana.

Paweł Dyrduł, prawnik (specjalizacja: prawo bankowe, prawo finansowe) z kancelarii KG LEGAL KIEŁTYKA GŁADKOWSKI – SPÓŁKA PARTNERSKA z siedzibą w Krakowie, specjalizującej się w sprawach transgranicznych (cross border) oraz obsłudze firm branży life science i IT, omawia istotę akcji fantomowej, możliwość jej zastosowania jako systemu wynagradzania, motywowania pracowników przez przedsiębiorstwa, a także wady i zalety tego instrumentu finansowego.

Abstract: Notional shares in Poland, Polish corporate law, employees incentives programs in Poland

The article was prepared by KG LEGAL KIEŁTYKA GŁADKOWSKI based in Cracow, Poland, specialising in cross border cases, with its focus on new technologies, IT and life science. It discusses notional shares in Polish system as a method of awarding employees as well as advantages and disadvantages of this financial instrument in Poland.

Reklama
PODATKI 2023
PODATKI 2023

Praktyczny komplet wiedzy dla księgowych i biur rachunkowych dotyczący wszystkich zmian w podatkach w 2023 r. Na pakiet składa się jedenaście publikacji prezentujących kompleksową informację prawną na temat podatków w 2023 r. oraz rozliczenia PIT za 2022 r. Dodatkowym atutem wersji PREMIUM jest webinarium VAT 2023.

Teraz komplet kupisz z rabatem 100 zł i e-bookiem w PREZENCIE!
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek od nieruchomości
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają:
    działki budowlane
    domy jednorodzinne
    garaże
    lasy
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Kiedy dane nabywcy na fakturze można skorygować notą korygującą
    Faktura jest jednym z najpopularniejszych dokumentów stosowanych w obrocie gospodarczym. Nie tylko potwierdza przeprowadzoną pomiędzy sprzedającym a kupującym transakcję (sprzedaż towarów lub usług) ale również umożliwia jej ujęcie w księgach rachunkowych. Prawidłowo wystawiona stanowi podstawę do rozliczenia podatku VAT, w tym odliczenia podatku naliczonego. W artykule odpowiemy na pytanie co zrobić, jeżeli po wystawieniu faktury okaże się, że błędnie zostały w jej treści wykazane dane nabywcy – czy i kiedy taką pomyłkę będzie mógł poprawić sam nabywca.
    KNF: metoda opracowywania WIBOR spełnia warunki wymagane przez unijne rozporządzenie BMR
    Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) odnotowuje w ostatnim czasie w środkach masowego przekazu wypowiedzi, których osią jest kontestowanie i podważanie wiarygodności wskaźnika referencyjnego stopy procentowej WIBOR. Zdaniem UKNF metoda opracowywania WIBOR spełnia warunki wymagane przez unijne rozporządzenie BMR.
    Grupy VAT od 1 stycznia 2023 r. Jak się przygotować?
    Grupa VAT. Od 1 stycznia 2023 r. do ustawy o VAT zostanie wprowadzona nowa kategoria podatników VAT. Grupa VAT oznacza grupę podmiotów powiązanych finansowo, ekonomicznie i organizacyjnie, zarejestrowana jako podatnik VAT.
    Maraton podatkowy 2023 [szkolenie]
    Podatki 2023. Zapraszamy Państwa do udziału w Maratonie podatkowym 2023. To już 4 edycja tego wyjątkowego wydarzenia online przeznaczonego do osób, które zajmują się rozliczeniami podatkowymi, tak w ramach biur rachunkowych, jak i księgowości wewnętrznej podatnika.
    Stopy procentowe NBP 2022. W grudniu nie będzie podwyżki?
    Jeśli wierzyć przewidywaniom rynkowym i komentarzom ekonomistów, to stopy procentowe w Polsce pozostaną na niezmienionym poziomie. Tym samym grudzień będzie trzecim miesiącem z rzędu, w którym RPP nie podniesie stóp procentowych.
    PIT i zryczałtowany podatek dochodowy Polski Ład 2.0 i 2.1 czy prawodawca szykuje kolejne niespodzianki? [szkolenie]
    PIT i zryczałtowany podatek dochodowy Polski Ład 2.0 i 2.1 czy prawodawca szykuje kolejne niespodzianki? [SZKOLENIE ONLINE]
    Paragony z kas fiskalnych - przechowywanie, utylizacja
    Minister Finansów udzielił wyjaśnień odnośnie przechowywania i utylizacji paragonów fiskalnych z kas rejestrujących (kas fiskalnych).
    Podatek od gier – co warto wiedzieć?
    Gra w pokera jest formą rozrywki lub zarobku. W zależności od rodzaju gry przewidziane są różne podatki i stawki. Możliwa jest również odpowiedzialność karnoskarbowa.
    Stawka VAT w różnych rodzajach wynajmu
    Rodzaje najmu: krótkoterminowy, na cele mieszkaniowe, użytkowe oraz zakwaterowania. Dla każdego z nich inaczej wygląda obowiązek w podatku VAT
    Korekta dokumentów rozliczeniowych ZUS (ZUS DRA, ZUS RCA, ZUS RSA) - zmiany 2022
    Od 2022 roku obowiązują nowe terminy, w jakich płatnicy składek mogą przekazywać korekty dokumentów rozliczeniowych (ZUS DRA, ZUS RCA, ZUS RSA). ZUS przypomina o tym za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE) ZUS. Płatnicy składek mogą spodziewać się wiadomości na swoich profilach na PUE ZUS.
    Wcześniejsi emeryci i pracujący renciści - ile mogą dorobić. Nowe limity od grudnia 2022 r. do lutego 2023 r.
    Osoby, które pobierają świadczenia z ZUS i jednocześnie pracują, ale nie osiągnęły jeszcze powszechnego wieku emerytalnego, mogą dorobić więcej do budżetu domowego. Od grudnia 2022 r. niższy, bezpieczny próg limitu zwiększa się o ponad 227 zł brutto.
    Jak zachować prawo do amortyzacji lokali mieszkalnych po 2022 r.?
    W 2022 r. na mocy art. 71 ustawy zmieniającej Polski Ład, przez ostatni rok, przedsiębiorcy mogą do kosztów uzyskania przychodów zaliczać odpisy amortyzacyjne z tytułu nabycia nieruchomości mieszkalnych. Od 2023 r. będzie obowiązywał bezwzględny zakaz amortyzacji lokali mieszkalnych.
    Kolejne odroczenie podatku minimalnego. “Podatek niechciany”?
    Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 2180), to kolejna próba "naprawy" Polskiego Ładu. Jedna z wprowadzanych zmian dotyczy podatku minimalnego. Co to oznacza dla podatników? Odroczenie poboru podatku o kolejny rok (do końca 2023 roku), powoduje, że faktyczna zapłata podatku będzie wymagana w marcu 2025 roku. Warto zauważyć, że samo odroczenie terminu, to nie jedyne zmiany jakie przyniosła nowelizacja.
    Jednoosobowa działalność gospodarcza a transakcje ze spółką w ujęciu podatkowym Cz. I
    Przedmiotem poniższych rozważań będą skutki podatkowe sytuacji, gdy ta sama osoba fizyczna równocześnie jednoosobowo prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą a zarazem jest wspólnikiem spółki cywilnej lub jawnej albo udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i jako przedsiębiorca dokonuje z tą spółką transakcji, w szczególności świadczy na rzecz tej spółki usługi lud dokonuje dostawy (sprzedaży) towaru.
    1,5% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego od 2023 roku
    Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych w rozliczeniu za rok podatkowy mogą złożyć wniosek o przekazanie na rzecz wybranej organizacji pożytku publicznego (OPP) określonej kwoty podatku należnego wynikającego z zeznania podatkowego. Wniosek o przekazanie % podatku na rzecz wybranej organizacji pożytku publicznego jest dobrowolny. W 2023 roku, w rozliczeniach rocznych dochodów uzyskanych w 2022 roku można będzie zadysponować większym (1,5%) niż dotąd (1%) procentem swojego podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego.
    Obowiązkowa e-faktura w Polsce - od kiedy, projekt nowelizacji
    1 grudnia 2022 r. został opublikowany projekt nowelizacji ustawy o VAT (i niektórych innych ustaw), która ma wdrożyć obowiązkowy, powszechny system e-fakturowania w Polsce. Ministerstwo Finansów w grudniu br. rozpoczęło konsultacje publiczne tego projektu. To drugi etap wdrażania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) w Polsce. Od 1 stycznia 2022 r. przedsiębiorcy mogą dobrowolnie korzystać z KSeF przygotowując się do systemu, który będzie obowiązkowy od 2024 r. Dzięki uzyskaniu zgody UE Polska, obok Włoch i Francji, została upoważniona do wprowadzenia obowiązkowej e-faktury w relacjach B2B. Ministerstwo Finansów wskazuje, że e-faktura to szereg korzyści podatkowych i biznesowych.
    Działy specjalne produkcji rolnej 2023 - ile wyniosą normy szacunkowe dochodu rocznego? [Tabela]
    Minister Finansów wydał rozporządzenie w sprawie norm szacunkowych dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej, które mają obowiązywać w 2023 roku. Normy te będą wyższe o ok. 6% od obowiązujących w 2022 roku. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 roku. Jakie normy szacunkowe będą dotyczyć w 2023 roku podatników uprawiających rośliny w szklarniach i tunelach foliowych, hodowców drobiu, zwierząt futerkowych, zwierząt laboratoryjnych, dżdżownic i innych zwierząt (jak np. krowy, cielęta, bydło, tuczniki i prosięta, owce, konie, psy rasowe, koty rasowe) hodowanych poza gospodarstwem rolnym?
    Split payment a upadłość podatnika - TSUE zbada polskie przepisy
    Czy metoda podzielonej płatności nie uprzywilejowuje w Polsce fiskusa względem innych wierzycieli upadłej spółki? Sprawdzi to Trybunał Sprawiedliwości UE. Chodzi o przepisy, które zabraniają naczelnikowi urzędu skarbowego przekazania środków z rachunku VAT do masy upadłości. Eksperci spodziewają się porażki skarbówki, uważają, że przepisy trzeba zmienić. W ubiegłym tygodniu TSUE przyjął tę sprawę do rozpatrzenia i nadał jej sygnaturę (C-709/22). Jest ona konsekwencją pytań prejudycjalnych, które 22 września br. zadał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sygn. akt I SA/Wr 73/22).
    Zerowy VAT na żywność. Do kiedy? Rozporządzenie podpisane!
    0% VAT na żywność. Minister finansów podpisała rozporządzenie przedłużające „zerową” stawkę VAT na żywność do końca czerwca 2023 r.
    KSeF obligatoryjny od 2024. Lepiej wdrożyć jak najszybciej
    KSeF ma być obowiązkowy w Polsce od 1 stycznia 2024 r. Karanie za brak wdrożenia zacznie prawdopodobnie obowiązywać dopiero od drugiego półrocza. Od 2025 roku, zostanie wycofana możliwość wystawiania faktur przy zastosowaniu kas rejestrujących.
    Indeksy WIRON mogą być stosowane jako wskaźniki referencyjne od 2 grudnia 2022 r.
    Indeksy WIRON. W związku z wejściem w życie regulaminów indeksu WIRON i rodziny indeksów składanych WIRON oraz kodeksu postępowania ww. indeksów od 2 grudnia zostaną spełnione warunki do stosowania ich jako wskaźnik referencyjny w umowach, czy instrumentach finansowych - podała GPW Benchmark w komunikacie.
    Dodatek elektryczny (energetyczny) do prądu. Ile mogą otrzymać użytkownicy pomp ciepła? Jak złożyć wniosek?
    Wielofunkcyjność, wygoda, ekologia, a także efektywne i ekonomiczne ogrzewanie mieszkania oraz wody – to tylko niektóre walory cieszących się coraz większym zainteresowaniem pomp ciepła. Rozwiązanie właśnie zyskuje kolejny atut – dodatek elektryczny (zwany też dodatkiem energetycznym) do prądu. Ile użytkownik pompy ciepła może poprzez tę dopłatę zyskać oraz jak wnioskować o pieniądze? Wyjaśniamy.
    Pozew o WIBOR. Przełom? Czy jest szansa na "odwiborowanie" kredytów?
    Według części prawników, niedawne postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach może być przełomowe w kwestii kredytów złotowych. Wprawdzie jeszcze nie przesądza o ostatecznym wyroku, ale kredytobiorca ma płacić raty wyliczone bez WIBOR-u. I tak będzie przynajmniej przez okres trwania procesu. Mówi się również, że ten przypadek będzie wzbudzał spore zainteresowanie stron i może mieć podobny przebieg do typowej sprawy frankowowej. Pojawiają się także opinie, że wiele tego typu umów kredytowych może mieć wady. Jednak zdaniem ekspertów, na lawinę pozwów złotówkowiczów trzeba będzie długo poczekać. Do tego znawcy tematu dodają, że banki mogą zacząć chętniej zawierać ugody, żeby nie powtórzył się taki scenariusz jak z frankowiczami. Oczywiście czas pokaże, jak będzie to wyglądało w praktyce. Jedno jest jednak pewne, że instytucje bankowe muszą przygotować się na podejście do tego tematu, żeby nie powtórzyć błędów z kredytami walutowymi.
    MF: obowiązkowe e-faktury. Wkrótce konsultacje
    W grudniu 2022 r. ruszają konsultacje społeczne, dotyczące wprowadzenia Krajowego Systemu e-Faktur jako rozwiązania obowiązkowego od 2024 r. – poinformowali przedstawiciele Ministerstwa Finansów podczas czwartkowej konferencji prasowej.
    Czy warto brać kredyt hipoteczny na zakup mieszkania pod koniec 2022 roku?
    W dobie galopującej inflacji, wysokich kosztów kredytów oraz niestabilnej sytuacji geopolitycznej wstrzymujemy się z wieloma decyzjami, w tym o zakupie mieszkania. I nie chodzi o to, że nasze potrzeby się zmieniły. Stąd często pojawia się pytanie czy teraz jest dobry czas na zakup nieruchomości i zaciągnięcie kredytu hipotecznego, czy lepiej poczekać? Sprawdzamy!