Kategorie

Umowa przedwstępna przed umową o pracę

Agnieszka Kubacka-Hinc
Umowa przedwstępna nie jest uregulowana w Kodeksie Pracy, ale strony przyszłego stosunku pracy mogą ją stosować na podstawie art. 300 Kodeksu pracy. Przepis ten określa, że w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.

O dopuszczalności stosowania umowy przedwstępnej w stosunku do umowy o pracę mówił w wyrokach Sąd Najwyższy, np. w wyroku SN z 17 lipca 2009 r., sygn. IPK 26/09.

Umowę przedwstępną zawiera się najczęściej, gdy zawarcie umowy o pracę z różnych względów nie jest jeszcze możliwe np. w  przypadku gdy istnieje konieczność rozwiązania innej umowy o pracę z kilkumiesięcznym okresem wypowiedzenia. Umowa przedwstępna jest korzystna wówczas dla obu stron-pracownikowi daje pewność zatrudnienia na uzgodnionych warunkach, pracodawcy zabezpieczenie, że specjalista, czy menedżer podejmie u niego pracę.

Forma umowy przedwstępnej

Do zawarcia umowy przedwstępnej konieczne jest zgodne oświadczenie woli stron co do zawarcia umowy o pracę o określonej treści.

Zawarcie umowy przedwstępnej do swej ważności nie wymaga formy pisemnej. Może dojść do jej zawarcia również w formie ustnej, ale zachowanie formy pisemnej jest oczywiście wskazane dla celów dowodowych.

Treść umowy przedwstępnej

Reklama

Dla swej skuteczności umowa przedwstępna powinna natomiast określać istotne postanowienia przyrzeczonej umowy o pracę (zgodnie z art. 389 Kodeksu cywilnego). Nie ustalenie najważniejszych warunków stosunku pracy powoduje, że deklaracje stron nie mają charakteru umowy przedwstępnej oraz, że żadna ze stron nie może dochodzić przed sądem spełnienia ustaleń.

Umowa przedwstępna powinna zawierać więc przyszłe wynagrodzenie pracownika, stanowisko, miejsce pracy oraz rodzaj umowy, czy termin rozpoczęcia pracy. Sąd Najwyższy odniósł się do wymagań, jakie spełniać powinna umowa przedwstępna w wyroku z 10 września 1997 r. I PKN 243/97, w którym stwierdził, że jeśli strony nie zawrą w umowie przedwstępnej istotnych postanowień umowy o pracę, o których mowa w art. 29 par. 1 Kodeksu pracy, a w szczególności nie określą rodzaju pracy, wynagrodzenia i terminu jej rozpoczęcia, to żadna ze stron nie jest uprawniona do dochodzenia zawarcia umowy o pracę.

Ponieważ strony mają prawo do swobodnego kształtowania treści umowy o pracę (z zastrzeżeniem, że jej postanowienia nie mogą być mniej korzystne niż przepisy prawa pracy zgodnie z art. 18 par. 1 Kodeksu pracy), przed  podpisaniem umowy przyrzeczonej strony mogą negocjować warunki umowy przyrzeczonej odmienne od ustalonych w umowie przedwstępnej i zawrzeć w umowie o pracę np. wyższe wynagrodzenie. Natomiast, gdyby umowa o pracę przewidywała dla pracownika mniej korzystne warunki zatrudnienia, pracownik mógłby domagać się zawarcia umowy przyrzeczonej zgodnie z warunkami określonymi w umowie przedwstępnej. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 3 października 1979 I PRN 128/79.

Termin zawarcia umowy przyrzeczonej w umowie przedwstępnej

Najwygodniejsze i budzące najmniej potencjalnych wątpliwości dla stron jest określenie w umowie przedwstępnej terminu zawarcia umowy przyrzeczonej w postaci konkretnej daty.

Jeżeli termin, w ciągu którego ma zostać zawarta umowa przyrzeczona nie został podany w umowie przedwstępnej, to zgodnie z art. 389 par. 2 Kodeksu cywilnego, powinna być ona zawarta w terminie wyznaczonym przez stronę uprawnioną do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej. Natomiast gdy obie strony były uprawnione do wyznaczenia terminu zawarcia umowy, decyduje termin wskazany przez stronę, która pierwsza go podała. Jeżeli jednak w ciągu roku od dnia zawarcia umowy przedwstępnej nie został wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej, po upływie tego terminu nie można żądać jej zawarcia.

Roszczenia pracownika i pracodawcy

Reklama

Odmowa lub uchylanie się jednej ze stron od zawarcia umowy przyrzeczonej może skutkować żądaniem naprawienia szkody przez wypłatę odszkodowania lub żądanie zawarcia umowy przyrzeczonej.  Należy zaznaczyć, że przez uchylanie się od zawarcia umowy rozumie się świadome dopuszczanie się działania lub zaniechania przez stronę, które zmierzają do niezawarcia umowy lub przynajmniej godzenie się przez stronę z takim skutkiem.

Naprawienie szkody, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 6 stycznia 2009 I PK 117/08, polegać  może na domaganiu się od niedoszłego pracodawcy odszkodowania w wysokości wynagrodzenia utraconego przez pracownika w wyniku rozwiązania istniejącego stosunku pracy. Nie obejmuje ono jednak utraconego wynagrodzenia, które przyszły pracownik miał otrzymywać zgodnie z umową przyrzeczoną.

Wysokość odszkodowania nie została określona przez art. 390 par.1 Kodeksu cywilnego. Dlatego też zawarcie zapisu o wysokości kary umownej w przypadku odmowy lub uchylania się od zawarcia umowy przyrzeczonej znacznie ułatwia dochodzenia odszkodowania na drodze sądowej. Sprawy o odszkodowanie wynikające z odmowy zawarcia przyrzeczonej umowy o pracę są sprawami ze stosunku pracy (zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 26 lipca 1974 r. III PZP 22/74), co oznacza, że są rozpatrywane przez sądy pracy.

Roszczenie w postaci  przymusowego zawarcia umowy przyrzeczonej  przed sądem, według opinii ukształtowanej w literaturze prawa pracy, przysługuje jedynie pracownikowi. Pracodawca może domagać się od osoby uchylającej się od zawarcia umowy o pracę tylko odszkodowania.

Przedawnienie roszczeń

Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się zgodnie z art. 390 par. 3 Kodeksu cywilnego z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta. Termin ten jest dwa lata krótszy niż wynikający z art. 291 par. 1 Kodeksu pracy, który przewiduje, że roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Taki termin liczenia przedawnienia roszczeń na podstawie Kodeksu cywilnego a nie Kodeksu pracy wskazał  Sąd Najwyższy w wyroku z 17 lipca 2009 sygn. I PK 26/09, podkreślając, że roszczenia wynikające z umowy przedwstępnej, której przedmiotem miało być zawarcie umowy o pracę, nie są roszczeniami ze stosunku pracy, ze względu na to, że stosunek pracy jeszcze nie istnieje.

Agnieszka Kubacka-Hinc

Menedżer

Departament Outsourcingu Rachunkowości

 

Źródło: Grant Thornton Frąckowiak Sp. z o.o.
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.

    Zwrot VAT niektórym podmiotom - zmiany od 1 lipca 2021 r.

    Zwrot VAT. Ustawodawca przygotował projekt nowego rozporządzenia w zakresie zwrotu VAT niektórym podmiotom. Nowe regulacje zaczną obowiązywać od 1 lipca 2021 r. Co się zmieni?

    Zarobki w Szwecji. Ile można zarobić zbierając jagody?

    Zarobki w Szwecji. Z danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego wynika, że średnia pensja w Szwecji wynosi 35,3 tys. koron brutto (ok. 15 tys. zł). Mediana wynosi 31,7 tys. koron brutto (ok. 14 tys. zł).

    Raportowanie niefinansowe ESG zyskuje na znaczeniu

    Raportowanie niefinansowe ESG (environmental, social i governance). Inwestorzy coraz częściej szukają informacji o wpływie spółek na środowisko i społeczeństwo. Polskie firmy rzadko jednak raportują takie kwestie. Dlaczego warto raportować? Co powinny zawierać raporty ESG?

    Globalna stawka CIT a realna działalność gospodarcza

    Globalna stawka CIT. Polska nie poprze planu wprowadzenia globalnego minimalnego poziomu podatku od przedsiębiorstw, o ile nie będzie klauzuli wyłączającej z niego istotną działalność gospodarczą prowadzoną w kraju - powiedział dziennikowi "Financial Times" minister finansów Tadeusz Kościński.

    ZUS w Polsce vs. ZUS w Anglii

    Ubiegły miesiąc okazał się niezwykle istotny dla polskiej gospodarki. Premier Morawiecki ogłosił główne założenia „Nowego Ładu”, czyli programu ekonomiczno-społecznego, którego założeniem ma być zniwelowanie strat, jakie w naszej gospodarce poczyniła pandemia koronawirusa. Jednakże nie dla wszystkich plan ten okazał się dobrym pomysłem; co więcej, wzbudził wśród pewnej części społeczeństwa spore obawy.

    Nowelizacja ustawy o AML – nowe obowiązki dla rynku walut wirtualnych

    Nowelizacja ustawy o AML. Wirtualne waluty to ekspresowo rozwijająca się branża z dziedziny nowoczesnych technologii. Jednak zarówno wydobycie, sprzedaż, wymiana i spekulacja walutami nie jest zarezerwowana wyłącznie dla przedsiębiorców jako inwestycja czy środek płatniczy. Walutę wirtualną często wykorzystuje się również do realizacji nieuczciwych celów i w ramach działań niezgodnych z prawem. W związku z tym pojawiają się kolejne regulacje prawne – zarówno krajowe, jak i międzynarodowe – dotyczące AML/CFT. 15 maja 2021 weszła w życie nowelizacja ustawy o AML. Co warto o niej wiedzieć?

    Blockchain w księgowości – przyszłość, która już zapukała do drzwi

    Blockchain w księgowości. Wiele wskazuje na to, że rachunkowość oparta o nowe technologie, w tym technologię blockchain to nieodległa przyszłość. Prowadzenie księgowości z wykorzystaniem rejestru rozproszonego i inteligentnych umów może pomóc przedsiębiorcom osiągać większe dochody szybciej i łatwiej. Jednocześnie, wprowadzanie nowych rozwiązań zawsze wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Czy wątpliwości branży księgowej związane z blockchainem są uzasadnione?

    Ulga na ekspansję - kto skorzysta i na jakich zasadach?

    Ulga na ekspansję, która została zaproponowana w ramach Polskiego Ładu, ma objąć przedsiębiorstwa, w tym małe i średnie podmioty, które podejmują ekspansją na rynki zagraniczne. Na jakich warunkach będzie można korzystać z ulgi na ekspansję? Kiedy ulga wejdzie w życie?

    Dodatkowe prace a opodatkowanie VAT kar umownych

    VAT od kar umownych - dodatkowe prace. W trakcie realizacji projektu budowlanego mogą wystąpić nowe okoliczności, takie jak np. problemy z gruntem czy wady dokumentacji projektowej. Może to spowodować konieczność podjęcia dodatkowych prac, a tym samym poniesienia dodatkowych kosztów przez wykonawcę, które powinny obciążać zamawiającego. Strony umowy budowlanej muszą ustalić, czy taka kara umowna podlega, czy nie podlega opodatkowaniu VAT.

    Jak postrzegamy księgowych? Sowa, mrówka czy leniwiec?

    Księgowi są nazywani zaufanymi doradcami i wysokiej klasy specjalistami. Chociaż te określenia brzmią poważnie, po pracy często rozwijają nietypowe zainteresowania, jak sporty ekstremalne, sztuki walki, żeglarstwo bądź śpiew w chórze. Sposób, w jaki ich odbieramy, pokazują też metafory. Księgowego można porównać do wielu zwierząt – mądrej sowy, walecznego tygrysa bądź pracowitej mrówki. Z okazji Dnia Księgowego postanowiliśmy przyjrzeć się wizerunkowi specjalistów od rachunkowości.

    Nowy podatek od elektroniki uderzy w twórców i konsumentów

    Opłata reprograficzna. Nowy podatek od elektroniki uderzy w kieszenie konsumentów i przedsiębiorców, nie pomoże twórcom - stwierdził Związek Cyfrowa Polska, wydając negatywną ocenę do projektu ustawy o uprawnieniach artysty zawodowego w ramach konsultacji społecznych resortu kultury.

    Podatkowa grupa kapitałowa – rozliczenie straty

    Podatkowa grupa kapitałowa. Spośród pięciu spółek tworzących grupę jedna przyniosła stratę, a cztery dochody. Spółka dominująca pomniejszyła o tę stratę podatek dochodowy wykazany i zaliczkowany przez cztery rentowne spółki, zachowując powstałą na plus różnicę zaliczek CIT, a następnie rozdysponowując ją pomiędzy siebie i spółkę przynoszącą straty. Była pewna, że to działanie będzie obojętne podatkowo, ale fiskus stwierdził, że jest to przysporzenie majątku tych spółek i musi zostać opodatkowane jak zwykły przychód. Spór między przedsiębiorcą a Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej rozstrzygnął sąd, stwierdzając, że: „Stanowisko KIS jest nie tylko nieprawidłowe, ale także nielogiczne i sprzeczne wewnętrznie. Jest również wyrazem nadmiernego fiskalizmu państwa”.

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku - jakie korzyści dla firm?

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku. Ministerstwo Finansów proponuje przedsiębiorcom program Podatnik Bezgotówkowy. To propozycja dla tych firm, które większość transakcji płatniczych przeprowadzają w systemie cashless. Uzyskanie takiego statusu „Klienta Premium” będzie możliwe od 2022 roku. Firma, która go uzyska, skorzysta z najszybszego zwrotu VAT w Europie. Pieniądze znajdą się na ich kontach w maksymalnie 15 dni.

    Jaka stawka ryczałtu dla usług gastronomicznych?

    Stawka ryczałtu - usługi gastronomiczne. Czy sprzedaż usług gastronomicznych (przygotowywanie gotowych posiłków na rzecz kontrahentów) można opodatkować na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ze stawką 3%?