Kategorie

Umowa przedwstępna przed umową o pracę

Agnieszka Kubacka-Hinc
Umowa przedwstępna nie jest uregulowana w Kodeksie Pracy, ale strony przyszłego stosunku pracy mogą ją stosować na podstawie art. 300 Kodeksu pracy. Przepis ten określa, że w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.

O dopuszczalności stosowania umowy przedwstępnej w stosunku do umowy o pracę mówił w wyrokach Sąd Najwyższy, np. w wyroku SN z 17 lipca 2009 r., sygn. IPK 26/09.

Umowę przedwstępną zawiera się najczęściej, gdy zawarcie umowy o pracę z różnych względów nie jest jeszcze możliwe np. w  przypadku gdy istnieje konieczność rozwiązania innej umowy o pracę z kilkumiesięcznym okresem wypowiedzenia. Umowa przedwstępna jest korzystna wówczas dla obu stron-pracownikowi daje pewność zatrudnienia na uzgodnionych warunkach, pracodawcy zabezpieczenie, że specjalista, czy menedżer podejmie u niego pracę.

Forma umowy przedwstępnej

Do zawarcia umowy przedwstępnej konieczne jest zgodne oświadczenie woli stron co do zawarcia umowy o pracę o określonej treści.

Zawarcie umowy przedwstępnej do swej ważności nie wymaga formy pisemnej. Może dojść do jej zawarcia również w formie ustnej, ale zachowanie formy pisemnej jest oczywiście wskazane dla celów dowodowych.

Treść umowy przedwstępnej

Dla swej skuteczności umowa przedwstępna powinna natomiast określać istotne postanowienia przyrzeczonej umowy o pracę (zgodnie z art. 389 Kodeksu cywilnego). Nie ustalenie najważniejszych warunków stosunku pracy powoduje, że deklaracje stron nie mają charakteru umowy przedwstępnej oraz, że żadna ze stron nie może dochodzić przed sądem spełnienia ustaleń.

Umowa przedwstępna powinna zawierać więc przyszłe wynagrodzenie pracownika, stanowisko, miejsce pracy oraz rodzaj umowy, czy termin rozpoczęcia pracy. Sąd Najwyższy odniósł się do wymagań, jakie spełniać powinna umowa przedwstępna w wyroku z 10 września 1997 r. I PKN 243/97, w którym stwierdził, że jeśli strony nie zawrą w umowie przedwstępnej istotnych postanowień umowy o pracę, o których mowa w art. 29 par. 1 Kodeksu pracy, a w szczególności nie określą rodzaju pracy, wynagrodzenia i terminu jej rozpoczęcia, to żadna ze stron nie jest uprawniona do dochodzenia zawarcia umowy o pracę.

Ponieważ strony mają prawo do swobodnego kształtowania treści umowy o pracę (z zastrzeżeniem, że jej postanowienia nie mogą być mniej korzystne niż przepisy prawa pracy zgodnie z art. 18 par. 1 Kodeksu pracy), przed  podpisaniem umowy przyrzeczonej strony mogą negocjować warunki umowy przyrzeczonej odmienne od ustalonych w umowie przedwstępnej i zawrzeć w umowie o pracę np. wyższe wynagrodzenie. Natomiast, gdyby umowa o pracę przewidywała dla pracownika mniej korzystne warunki zatrudnienia, pracownik mógłby domagać się zawarcia umowy przyrzeczonej zgodnie z warunkami określonymi w umowie przedwstępnej. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 3 października 1979 I PRN 128/79.

Termin zawarcia umowy przyrzeczonej w umowie przedwstępnej

Najwygodniejsze i budzące najmniej potencjalnych wątpliwości dla stron jest określenie w umowie przedwstępnej terminu zawarcia umowy przyrzeczonej w postaci konkretnej daty.

Jeżeli termin, w ciągu którego ma zostać zawarta umowa przyrzeczona nie został podany w umowie przedwstępnej, to zgodnie z art. 389 par. 2 Kodeksu cywilnego, powinna być ona zawarta w terminie wyznaczonym przez stronę uprawnioną do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej. Natomiast gdy obie strony były uprawnione do wyznaczenia terminu zawarcia umowy, decyduje termin wskazany przez stronę, która pierwsza go podała. Jeżeli jednak w ciągu roku od dnia zawarcia umowy przedwstępnej nie został wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej, po upływie tego terminu nie można żądać jej zawarcia.

Roszczenia pracownika i pracodawcy

Odmowa lub uchylanie się jednej ze stron od zawarcia umowy przyrzeczonej może skutkować żądaniem naprawienia szkody przez wypłatę odszkodowania lub żądanie zawarcia umowy przyrzeczonej.  Należy zaznaczyć, że przez uchylanie się od zawarcia umowy rozumie się świadome dopuszczanie się działania lub zaniechania przez stronę, które zmierzają do niezawarcia umowy lub przynajmniej godzenie się przez stronę z takim skutkiem.

Naprawienie szkody, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 6 stycznia 2009 I PK 117/08, polegać  może na domaganiu się od niedoszłego pracodawcy odszkodowania w wysokości wynagrodzenia utraconego przez pracownika w wyniku rozwiązania istniejącego stosunku pracy. Nie obejmuje ono jednak utraconego wynagrodzenia, które przyszły pracownik miał otrzymywać zgodnie z umową przyrzeczoną.

Wysokość odszkodowania nie została określona przez art. 390 par.1 Kodeksu cywilnego. Dlatego też zawarcie zapisu o wysokości kary umownej w przypadku odmowy lub uchylania się od zawarcia umowy przyrzeczonej znacznie ułatwia dochodzenia odszkodowania na drodze sądowej. Sprawy o odszkodowanie wynikające z odmowy zawarcia przyrzeczonej umowy o pracę są sprawami ze stosunku pracy (zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 26 lipca 1974 r. III PZP 22/74), co oznacza, że są rozpatrywane przez sądy pracy.

Roszczenie w postaci  przymusowego zawarcia umowy przyrzeczonej  przed sądem, według opinii ukształtowanej w literaturze prawa pracy, przysługuje jedynie pracownikowi. Pracodawca może domagać się od osoby uchylającej się od zawarcia umowy o pracę tylko odszkodowania.

Przedawnienie roszczeń

Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się zgodnie z art. 390 par. 3 Kodeksu cywilnego z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta. Termin ten jest dwa lata krótszy niż wynikający z art. 291 par. 1 Kodeksu pracy, który przewiduje, że roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Taki termin liczenia przedawnienia roszczeń na podstawie Kodeksu cywilnego a nie Kodeksu pracy wskazał  Sąd Najwyższy w wyroku z 17 lipca 2009 sygn. I PK 26/09, podkreślając, że roszczenia wynikające z umowy przedwstępnej, której przedmiotem miało być zawarcie umowy o pracę, nie są roszczeniami ze stosunku pracy, ze względu na to, że stosunek pracy jeszcze nie istnieje.

Agnieszka Kubacka-Hinc

Menedżer

Departament Outsourcingu Rachunkowości

 

Poszerzaj swoją wiedzę z naszej publikacji
Zmiany w zasiłkach i ubezpieczeniach ZUS – rewolucja w rozliczeniach
Zmiany w zasiłkach i ubezpieczeniach ZUS – rewolucja w rozliczeniach
Tylko teraz
Źródło: Grant Thornton Frąckowiak Sp. z o.o.
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    22 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wiążące polecenie dotyczące prowadzenia spraw w grupie spółek

    Wiążące polecenie w grupie spółek. Spółka dominująca uczestnicząca w grupie spółek będzie mogła wydawać spółce zależnej wiążące polecenia – nie zawsze jednak spółka zależna będzie nimi związana. Skutki wiążącego polecenia w grupie spółek i okoliczności odmowy jego wykonania wyjaśnia Bartosz Lewandowski – aplikant radcowski z Lubasz i Wspólnicy – Kancelarii Radców Prawnych.

    Będą wyjaśnienia podatkowe do Polskiego Ładu

    Polski Ład. Chcemy opublikować wyjaśnienia podatkowe, dotyczące rozwiązań wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu dla przedsiębiorców, które będą wiążące dla administracji – powiedział wiceminister finansów Jan Sarnowski podczas EKG w Katowicach

    Ekologia coraz ważniejsza w strategiach firm

    Ekologia w strategiach firm. Prawie 57% firm na świecie uważa, że pandemia przyspieszyła realizację celów środowiskowych w firmie. Instytucje finansowe i rosnące oczekiwania społeczne są głównym katalizatorem zmian – wynika z najnowszego raportu ING i EY Biznes dla klimatu. Raport o zmianie priorytetów.

    Gadżety reklamowe a koszty uzyskania przychodów

    Gadżety reklamowe a koszty. Wydatki poniesione na nabycie drobnych gadżetów z logo podatnika, które są rozdawane dobrowolnie i nieodpłatnie, stanowią wydatki reklamowe. Tego rodzaju wydatki, jako spełniające kryteria z art. 15 ust 1 ustawy o CIT, mogą być w całości uznane za koszty uzyskania przychodów. Tak uznał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 17 września 2021 r.

    Kiedy można odliczyć VAT od zakupu artykułów spożywczych?

    Odliczenie VAT od artykułów spożywczych. Podatnicy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nabywają różnego rodzaju artykuły spożywcze wpływające na komfort organizowania spotkań, motywację pracowników czy postrzeganie przedsiębiorcy na rynku. Kiedy możliwe jest odliczenie VAT od tych artykułów?

    Crowdsourcing jako model wsparcia i rozwoju biznesu

    Crowdsourcing można określić jako tzw. mądrość ludu czy wiedzę tłumu. Wbrew pozorom i anglojęzycznej nazwie, zjawisko to miało swoje odzwierciedlenie w życiu społecznym już w XVIII wieku. Wtedy to brytyjski rząd ogłosił konkurs dla obywateli na opracowanie najlepszego sposobu określania dokładnej pozycji statku na morzu. Ustalono nagrodę w wys. 20 tys. funtów, a proporcjonalnie otrzymywał ją każdy, kto miał choćby minimalny udział w rozwiązanie problemu. To jedna z pierwszych sytuacji, w których pojawiła się idea crowdsourcingu. Jak wykorzystać ją we współczesnym biznesie?

    Sprzedaż firmowego laptopa osobie prywatnej a kasa fiskalna

    Sprzedaż firmowego laptopa osobie prywatnej a kasa fiskalna. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, zarejestrowana jako czynny podatnik VAT, zamierza sprzedać firmowy laptop. Czy jeżeli laptop zostanie sprzedany osobie prywatnej, konieczne będzie nabycie przez osobę fizyczną kasy fiskalnej? Dodam, że obecnie osoba ta nie ma kasy fiskalnej.

    Zakup samochodu w innym kraju UE przez podatnika zwolnionego z VAT

    Zakup samochodu a zwolnienie z VAT. Nasz klient, który korzysta ze zwolnienia z VAT ze względu na obrót, chce kupić w Niemczech, na firmę, używany samochód o wartości około 60 000 zł. Czy należy rozliczyć VAT z tego tytułu? Czy nasz klient straci prawo do zastosowania zwolnienia?

    Zakup pieca gazowego w ramach ulgi rehabilitacyjnej

    Ulga rehabilitacyjna. Czy zakup grzewczego pieca gazowego, zapewniającego ciepło w mieszkaniu oraz ciepłą, bieżącą wodę stanowi wydatek ułatwiający wykonywanie czynności życiowych, w związku z niepełnosprawnością związaną z narządami ruchu? Czy kwota tego zakupu podlega odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej?

    Zmiany w VAT - SLIM VAT 2

    Zmiany w VAT. 1 października 2021 r. wchodzi w życie zdecydowana większość przepisów ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo bankowe wprowadzającej tzw. pakiet SLIM VAT 2, która została opublikowana w Dzienniku Ustaw 6 września 2021 r. Część zmian weszła w życie już 7 września br. Co się zmienia w rozliczeniach VAT?

    Polski Ład. Propozycje zmian w VAT

    Polski Ład, wśród licznych zmian przepisów prawa podatkowego, zawiera także nowe propozycje w zakresie ustawy o VAT, które mogą zacząć obowiązywać już od 2022 r. Oto najważniejsze zmiany w VAT w ramach Polskiego Ładu.

    Kościński o Polskim Ładzie: Zostawiamy więcej pieniędzy dla tych co zarabiają mniej

    Polski Ład. Chodzi tu o elementarną sprawiedliwość. Nie może być tak, że pracodawca który zarabia 30 tys. płaci mniejsze podatni niż pracownik co zarabia 3 tys. - mówi w wywiadzie minister finansów Tadeusz Kościński.

    Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy

    Polski Ład a klin podatkowy. Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy i podtrzymać wzrost gospodarczy; myślę, że to, co proponujemy, zda egzamin – powiedział minister finansów Tadeusz Kościński podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach.

    Ryczałt w 2022 r. Co zmieni Polski Ład?

    Ryczałt 2022. W ramach Polskiego Ładu mają zostać ujednolicone zasady opodatkowania przychodów z najmu lub dzierżawy. Ustawodawca planuje także zmiany w stawkach ryczałtu. Jakie nowości mogą się pojawić od przyszłego roku?

    Podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy

    Minimalny podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy, w tym MŚP, spółki Skarbu Państwa, startupy, a nawet mikrofirmy. Nowy podatek doprowadzi do znaczącej podwyżki cen wielu towarów i spowoduje ucieczkę dużych firm do innych krajów UE - ocenia Konfederacja Lewiatan.

    System viaTOLL tylko do 30 września 2021 r.

    System viaTOLL będzie działać wyłącznie do 30 września br. Od 1 października zostanie wyłączony, a jedynym systemem umożliwiającym opłacanie przejazdów ciężkich po drogach płatnych będzie system e-TOLL – powiedziała Magdalena Rzeczkowska, Szefowa Krajowej Administracji Skarbowej.

    Zasady ustalania rezydencji podatkowej

    Rezydencja podatkowa. Jak wyglądają zasady ustalania rezydencji podatkowej na podstawie objaśnień Ministerstw Finansów z 29 kwietnia 2021 r.?

    Sprzedaż nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej a PIT

    Odpłatne zbycie nieruchomości wykorzystywanej na potrzeby związane z działalnością gospodarczą, która nie była środkiem trwałym i nie podlegała ujęciu w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej. Taką interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) został zaprezentowany w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (podjętej w składzie siedmiu sędziów) z 17 lutego 2014 r. (sygn. akt II FPS 8/13). Tak samo uważają organy podatkowe, w tym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

    Minimalne wynagrodzenie otrzymuje 2,2 mln Polaków. Podwyżka już w 2022 r.

    Płaca minimalna w 2022 roku. Rząd podniósł minimalne wynagrodzenie oraz godzinową stawkę minimalną od 2022 roku. Najniższe wynagrodzenie dla zatrudnionych na podstawie umowy o pracę wyniesie brutto 3010 złotych, a stawka godzinowa dla samozatrudnionych i zleceniobiorców – 19,70 złotych brutto. Obecnie w Polsce 2,2 miliona osób otrzymuje płace na poziomie minimalnego wynagrodzenia.

    Minimalny podatek dochodowy od wielkich korporacji, a obciążenie małych i średnich firm

    Minimalny podatek dochodowy. Na wzór rozwiązań stosowanych w USA czy Kanadzie, polski ustawodawca wprowadził w ramach pakietu zmian do ustaw podatkowych tzw. „Polski Ład” minimalny podatek dochodowy. Jako cel wprowadzenia nowego obciążenia Ministerstwo Finansów wskazało konieczność wsparcia gospodarki osłabionej w wyniku pandemii COVID – 19 oraz załatanie luki budżetowej powstałej w podatku dochodowym od osób prawnych.

    Korekta JPK_V7M - błędna nazwa dostawcy

    Korekta JPK_V7M. Podatnik otrzymał fakturę korygującą dotyczącą sprzedaży z czerwca 2021 r. Korekta jest na 0,00 zł i dotyczy wyłącznie zmiany danych sprzedawcy. Firma sprzedawcy się przekształciła, w związku z czym zmieniła się jego nazwa (NIP został ten sam). Czy podatnik powinien korygować JPK za czerwiec 2021 r.?

    Projekt zmian w ustawach podatkowych w ramach Polskiego Ładu

    Polski Ład a podatki. Sejm skierował do komisji projekt zmian w ustawach podatkowych w ramach Polskiego Ładu. Zgłoszony przez Koalicję Obywatelską wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu nie uzyskał większości.

    Komornicze e-licytacje nieruchomości od 19 września 2021 r.

    Komornicze e-licytacje nieruchomości. Od 19 września 2021 r. zaczęły obowiązywać przepisy dotyczące możliwości sprzedaży nieruchomości w drodze komorniczej licytacji elektronicznej. Resort sprawiedliwości ocenia, że zmiana pozwoli na likwidację zmów między licytantami oraz zapewni transparentność i bezpieczeństwo postępowań.

    Windykacja należności na własną rękę, czy przez firmę windykacyjną?

    Windykacja należności. Aż 73 proc. małych i średnich przedsiębiorstw wskazuje, że firmy korzystające z profesjonalnej windykacji są postrzegane jako wiarygodne i odpowiedzialnie traktują zapłatę za swoją pracę – wynika z badania Kaczmarski Inkasso. Mimo to wiele z nich decyduje się na samodzielne dochodzenie należności od kontrahentów. Uważają, że tak będzie taniej i prościej. Jak jest naprawdę?

    Wzrosła liczba faktur przekazywanych do odzyskania

    Faktury przekazywane do odzyskania. O 1/3 zwiększyła się od sierpnia ub. r. do sierpnia 2021 r. liczba faktur przekazywanych przez przedsiębiorców do odzyskania, a średni okres przeterminowania faktur skrócił się w tym czasie od 222 do 180 dni - wynika z danych Kaczmarski Inkasso, partnera Krajowego Rejestru Długów.