| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Jak opodatkowane są podmioty powiązane

Jak opodatkowane są podmioty powiązane

Transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi są szczególnie wnikliwie kontrolowane przez organy podatkowe. Aby nie narazić się na ustalenie dochodów w sposób szacunkowy w wyniku stosowania niższych cen pomiędzy takimi podmiotami, przedsiębiorcy muszą pamiętać o odpowiednim udokumentowaniu takich transakcji.

Związek gospodarczy nie dotyczy tylko przedsiębiorców


SENTENCJA

Sformułowanie związek gospodarczy nie oznacza, aby musiał to być związek pomiędzy dwoma podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą. Niezbędnym minimum jest to, aby jeden z podmiotów krajowych pozostających w takim związku był podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Związek gospodarczy może także opierać się na powiązaniach o charakterze personalnym, majątkowym czy kapitałowym.

Wyrok WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2005 r.
SYGN. AKT III SA/Wa 1794/04

Organy podatkowe zakwestionowały rozliczenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za 1998 rok. Podkreśliły, że spółka deklarując w zeznaniu rocznym podatek należny zaniżyła go przez zaniżenie przychodów i zawyżenie kosztów.
W ocenie spółki organy błędnie potraktowały środki finansowe przekazane prezesowi jej zarządu, jako środki wydatkowane na jego prywatne potrzeby. W ocenie organu podatkowego takie działanie spowodowało utratę przez spółkę ewentualnych dochodów kapitałowych w postaci odsetek, w przypadku ulokowania tych środków na rachunku bankowym. Ponadto podatniczka, wbrew stanowisku organów, podkreślała, że środki pobrane przez prezesa zarządu spółki były przez niego przeznaczone na cele gospodarcze spółki, w imieniu i na rzecz której występował przy umowie sprzedaży nieruchomości.
Ostatecznie sprawą zajął się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Skargę uwzględnił, choć uznał, że tylko niektóre zarzuty są słuszne. Sąd zwrócił uwagę, że przepis art. 11 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stwarzał organom podatkowym podstawę prawną do skorygowania dochodu wykazanego przez podatnika, gdy stwierdzą, że podatnik ze względu na związki z innymi podmiotami krajowymi wykonuje świadczenie na warunkach korzystniejszych, odbiegających od warunków ogólnie stosowanych w czasie i w miejscu wykonywania świadczenia lub od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, w wyniku czego podatnik nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby związek nie istniał lub gdyby wymienione świadczenie nie zostało wykonane. W takiej sytuacji organ podatkowy określa dochody danego podatnika i należny podatek bez uwzględniania warunków wynikających z tego związku. Organy podatkowe wskazały na istnienie związku gospodarczego pomiędzy skarżącą spółką, a jej prezesem zarządu. W ocenie sądu pojęcie związku gospodarczego - choć obecne w podlegającym wielokrotnym nowelizacjom art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych od początku jej obowiązywania - w brzmieniu obowiązującym w 1998 roku nie było w sposób ustawowy zdefiniowane. Przepis, który zawierał to pojęcie, ujmuje je od strony treści zachodzących pomiędzy podmiotami pozostającymi w takim związku relacji. To jest takiego układania wzajemnych stosunków i warunków świadczeń, które odbiegają od ogólnie w danym czasie i miejscu stosowanych, jako przeciwstawienie relacjom, które zachodzą pomiędzy podmiotami niezależnymi. Przepis ten nie formułuje natomiast szczególnych kryteriów podmiotowych, poza stwierdzeniem, że chodzi tu o podmioty krajowe. Kwestie dotyczące powiązań podmiotów krajowych z podmiotami zagranicznymi zostały uregulowane w innym przepisie.
Sformułowanie związek gospodarczy nie oznacza, aby musiał to być związek pomiędzy dwoma podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą - potwierdził sąd. Niezbędnym minimum jest, co wynika z usytuowania tego przepisu, aby jeden z podmiotów krajowych pozostających w takim związku był podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Związek gospodarczy może także opierać się na powiązaniach o charakterze personalnym, majątkowym czy kapitałowym. I nie stoi temu również na przeszkodzie zdefiniowanie w art. 11 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych powiązań kapitałowych na użytek przepisu ust. 4 pkt 1 tego artykułu, dotyczącego związku z podmiotem krajowym, któremu przysługują ulgi w podatku dochodowym.
W ocenie sądu skarżąca spółka nie udostępniłaby nieodpłatnie środków pieniężnych podmiotowi nie pozostającemu z nią w związku gospodarczym. Podobnie jak taka sytuacja nie mogłaby zaistnieć, oceniając realnie, pomiędzy innymi niezależnymi podmiotami. Na rynku finansowym i dotyczy to zarówno przedsiębiorców, jak i osób nie prowadzących działalności gospodarczej, nie sposób otrzymać pożyczki nieoprocentowanej bądź też na podstawie innego rodzaju umowy uzyskać środki finansowe bez żadnego ekwiwalentu za korzystanie z nich. Taka zaś sytuacja miała miejsce, bo wielomilionowe kwoty zostały udostępnione przez spółkę osobie pełniącej funkcję prezesa zarządu. Zaś spółka w roku podatkowym 1998 nie czerpała z nich żadnych korzyści, jakie mogłaby odnieść, choćby przez pozostawienie tych środków na bieżącym rachunku w banku.
Drugim elementem sporu była kwestia dotycząca wydatków skarżącej poniesionych w 1998 roku z tytułu współudziału w produkcji filmu. W 1998 roku skarżąca poniosła wydatki z tego tytułu, które zaliczyła w tym samym roku do kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe wskazały na naruszenie zasad potrącania kosztów w czasie, nie uznały tych wydatków jako koszt uzyskania przychodów w roku podatkowym 1998. W tym zakresie sąd również przyznał rację organom.
Jak przypomniał, zasadą jest to, że koszty uzyskania przychodów powinny odnosić się do tego roku podatkowego, w którym dzięki nim uzyskano przychody. Jeżeli natomiast określony koszt został poniesiony w celu uzyskania przychodów i nie jest wymieniony w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a z różnych powodów, uwzględniając ryzyko gospodarcze, nie przyniósł przychodu, na który podatnik miał uzasadnione podstawy liczyć, to koszt ten można uwzględnić w roku podatkowym, w którym przychód, racjonalnie rzecz oceniając, powinien nastąpić. W niniejszej sprawie, jak przyznaje skarżąca, film wszedł na ekrany po 1999 roku i dopiero wówczas można było się spodziewać przychodów z opłat licencyjnych. Natomiast przychody te w żadnym razie nie mogły powstać już w 1998 roku, a więc przed wyprodukowaniem filmu i skierowaniem go do rozpowszechniania.

OPINIA
Magdalena Zamoyska, doradca podatkowy, MDDP Michalik, Dłuska, Dziedzic i Partnerzy

Sąd stwierdził, że koszty bezpośrednio związane z produkcją filmu mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu w roku, w którym podatnik spodziewał się osiągnięcia przychodu z dystrybucji filmu, a nie w roku poniesienia tych kosztów. Podobną opinię, w innej sprawie, zaprezentował dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 7 czerwca 2006 r. (nr 1471/DPD1/423-43/06/KK).
Rozliczenie kosztów podatkowych w czasie regulował do końca 2006 r. art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który był nieprecyzyjny, a ponadto nie odnosił się do sytuacji, w której podatnik ponosi uzasadniony gospodarczo koszt i koszt ten nie prowadzi do faktycznego uzyskania przychodu. Przepisy obowiązujące obecnie, chociaż określają moment zaliczenia do kosztów wydatków bezpośrednich w sposób bardziej szczegółowy, również nie zawierają jasnych dla podatnika reguł dotyczących momentu zaliczenia do kosztu podatkowego wydatku, którego następstwem nie było uzyskanie przychodu. W mojej opinii, interpretacja wyrażona w wyroku WSA pozostaje aktualna również wobec obecnie obowiązujących przepisów dotyczących rozliczania w czasie kosztów bezpośrednich, chociaż nie jest jedyną możliwą wykładnią.
reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Kornat

Kancelaria prawna

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »