| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Szczegółowe zasady odliczania VAT w najnowszym orzecznictwie

Szczegółowe zasady odliczania VAT w najnowszym orzecznictwie

Opodatkowanie VAT zawsze wywoływało wiele sporów między fiskusem a podatnikami. Kompleksowa zmiana przepisów ustawy o VAT związana z dostosowaniem polskich przepisów do regulacji UE problemów tych nie wyeliminowała. Do sądów administracyjnych coraz częściej trafiają sprawy dotyczące nowych aktualnych przepisów o VAT. Interpretacje sądów w wielu przypadkach dotyczą braku przepisów przejściowych. Wybrane orzeczenia wskazują też na to, jak wielkie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy może mieć orzecznictwo ETS, na wyroki którego coraz chętniej powołują się składy orzekające krajowych sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Obowiązek podatkowy powstały przed 1 maja 2004 r. na podstawie przepisów poprzedniej ustawy istnieje nadal po tej dacie, mimo uchylenia ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zatem jeżeli po uchyleniu poprzedniej ustawy istnieje przepis pozwalający na konkretyzację obowiązku podatkowego, to nie ma przeszkód do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe.

Wyrok NSA z 3 października 2006 r., niepublikowany

SYGN. AKT I FSK 6/06

UZASADNIENIE

Spór dotyczył VAT za luty i marzec 2002 r. Organ podatkowy na wniosek spółki wznowił postępowanie podatkowe w sprawie zmiany rozliczenia w VAT za ten okres. Postępowanie zostało wznowione, gdyż organowi podatkowemu, w dniu wydania ostatecznej decyzji z maja 2003 r., nieznana była jednak z okoliczności faktycznych. Mianowicie to, że w tych miesiącach nastąpiło wydanie towarów w zamian za wierzytelności. Powyższa okoliczność została potwierdzona fakturami VAT, wystawionymi 30 sierpnia 2003 r. Wydanie towarów w zamian za wierzytelności podlega opodatkowaniu VAT. Spółka nie uwzględniła w deklaracji podatkowej VAT-7 za luty i marzec 2002 r. wydania towarów w zamian za wierzytelności i tym samym zaniżyła kwotę podatku należnego za te miesiące. We wrześniu 2003 r. spółka złożyła korekty deklaracji VAT-7 i dokonała wpłaty podatku należnego wynikającego ze skorygowanych deklaracji podatkowych. A pismem z października 2003 r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania.

W skardze spółka zakwestionowała rozstrzygnięcie organu podatkowego w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.

WSA w Lublinie stwierdził, że decyzje w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego wydane zostały bez podstawy prawnej. Jednak NSA uwzględnił skargę kasacyjną dyrektora izby skarbowej. Wyjaśnił, że istota sporu między stronami sprowadza się do kwestii dopuszczalności ustalenia podatnikowi VAT dodatkowego zobowiązania podatkowego w tym podatku w związku ze zmianą stanu prawnego wynikającego z uchylenia ustawy z 8 stycznia 1993 r. i wejścia w życie nowej ustawy z 11 marca 2004 r.

Skład orzekający podzielił pogląd zawarty w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie siedmiu sędziów, z 12 września 2005 r., sygn. akt I FPS 2/05, że po 30 kwietnia 2004 r. dopuszczalne jest ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego za okresy rozliczeniowe sprzed 1 maja 2004 r. na podstawie art. 109 ust. 4 o VAT z 2004 roku. W uzasadnieniu uchwały w szczególności podano, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe określone przepisami ustawy o VAT z 2004 roku stanowi kontynuację tego zobowiązania wprowadzonego ustawą o VAT z 1993 roku. Dlatego w ocenie sądu nie do przyjęcia jest tu koncepcja luki w prawie, prowadząca do stwierdzenia braku podstawy prawnej do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za okresy rozliczeniowe sprzed 1 maja 2004 r. Wniosek taki byłby sprzeczny z wyrażoną w art. 32 konstytucji zasadą równości wobec prawa, gdyż w sposób nieuzasadniony różnicowałby sytuację podatników. Skoro ustawodawca nie wypowiedział się w przepisach przejściowych na temat skutków wejścia w życie ustawy o VAT z 2004 roku do stanów zaistniałych pod rządem poprzedniej ustawy w odniesieniu do dodatkowego zobowiązania podatkowego, oznacza to założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa. Jak podkreślił sąd, nie ulega bowiem wątpliwości, że zamiarem ustawodawcy było zachowanie ciągłości instytucji dodatkowego zobowiązania podatkowego w kształcie uregulowanym w poprzedniej ustawie. Nie stoi temu na przeszkodzie konstytutywny charakter decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe, bowiem różny jest termin powstania obowiązku podatkowego i zobowiązania podatkowego. Obowiązek podatkowy powstały przed 1 maja 2004 r. na podstawie przepisów poprzedniej ustawy istnieje nadal po tej dacie. Zatem jeżeli po uchyleniu poprzedniej ustawy istnieje przepis pozwalający na konkretyzację obowiązku podatkowego, to nie ma przeszkód do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Od 1 maja 2004 r. ustawodawca przewidział możliwość konkretyzacji obowiązku podatkowego w zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego w art. 109 ust. 4 ustawy o VAT z 2004 r. Przepis ten stanowi podstawę prawną konkretyzacji obowiązku podatkowego powstającego w przypadku złożenia nieprawidłowej deklaracji podatkowej albo w ogóle jej niezłożenia. Ustawodawca nie przesądził, że w dacie wydania decyzji nie można ustalić dodatkowego zobowiązania podatkowego tożsamego z zobowiązaniem podatkowym wynikającym z obowiązku podatkowego powstałego po wejściu w życie nowej ustawy.


OPINIA

 

FILIP SMAKOWSKI

radca prawny, Kancelaria Stolarek & Grabalski

Omawiany wyrok potwierdza niestety utrwalającą się już linię orzecznictwa w podobnych sprawach, gdzie nieuprawnioną w mojej ocenie wykładnią prawa próbuje się naprawić błąd ustawodawcy. Zdaniem NSA brak przepisów przejściowych do ustawy o VAT z 2004 r. oznacza przyzwolenie na stosowanie nowych przepisów do starych stanów faktycznych, a konkretnie objawia się to w możliwości wymierzenia 30% sankcji za wykazanie przez podatnika kwoty zobowiązania podatkowego niższej od kwoty należnej jeszcze przed 1 maja 2004 r. Otóż sankcja w VAT ulega konkretyzacji poprzez wydanie decyzji, która ma charakter konstytutywny i powinna mieć oparcie w aktualnie obowiązującym przepisie. Obecnie obowiązująca ustawa o VAT odnosi się wyłącznie do zdarzeń przyszłych, co wynika z jej art. 176. Dlatego nie można w mojej ocenie stosować teraz sankcji w VAT do stanów faktycznych sprzed 1 maja 2004 r. tylko dlatego, że regulacja obecnej ustawy o VAT zawiera rozwiązanie analogiczne do tego w ustawie o VAT z 1993 r., ponieważ ustawodawca nie wyraził takiej woli w przepisach przejściowych. Oczywiście uznanie, że sankcja nie może obejmować nieprawidłowości powstałych pod rządami starej ustawy, mogłoby kolidować z konstytucyjną zasadą równości podatników wobec prawa, ale o tym powinien pamiętać przede wszystkim ustawodawca, a zamiast tego mamy doraźne uzupełnianie braku przepisów przez sądy w drodze wykładni, i to w sytuacji, gdy zgodnie z art. 84 konstytucji nakładanie obowiązków podatkowych wymaga podstawy ustawowej.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Bartosz Struzik

Dyrektor Zarządzający internetowego serwisu pracy MonsterPolska.pl, polskiego oddziału międzynarodowej grupy Monster.com.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »