RADA

Wartość początkową środka trwałego stanowi cena jego nabycia. Do wyceny faktury importowej należy zastosować kurs celny zamieszczony w dokumencie SAD.

UZASADNIENIE

Wartość początkową kupionego środka trwałego stanowi cena nabycia, która zdefiniowana jest w art. 28 ust. 2 i 8 ustawy o rachunkowości.

Cena ta obejmuje ogół kosztów poniesionych przez jednostkę za okres budowy, montażu, przystosowania i ulepszenia środka trwałego, do dnia bilansowego lub przyjęcia go do używania.

Według ustawy o rachunkowości operacje gospodarcze wyrażone w walutach obcych należy ująć w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia odpowiednio po średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień, chyba że w zgłoszeniu celnym lub innym wiążącym jednostkę dokumencie ustalony został inny kurs. Wynika z tego, że dla celów bilansowych w przypadku importu zastosowanie ma kurs z dokumentu SAD. Zobowiązanie z tytułu importu należy więc wykazać w księgach rachunkowych w kwocie wynikającej z faktury dostawcy przeliczonej na złotówki po kursie zastosowanym w dokumencie SAD. Ustalona w ten sposób kwota zobowiązania, po podwyższeniu jej o naliczone cło, ewentualnie o podatek akcyzowy oraz inne obciążenia, stanowi rzeczywistą cenę zakupu środka trwałego.

Inaczej kwestia wyceny uregulowana jest w przepisach podatkowych. Według ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Brak w tych przepisach bezpośredniego odniesienia do importu. Oznacza to, że według przepisów podatkowych zastosować należy kurs średni NBP.

W zależności więc od przyjętego sposobu rozliczania różnic kursowych (według updop lub według uor) spółka stosuje kurs średni lub kurs celny. Niestety, taka alternatywa jest możliwa tylko w przypadku rozliczeń podatkowych. Jeśli do ustalania różnic kursowych wybrano metodę podatkową, to z rachunkowego punktu widzenia taki sposób wyceny jest nieprawidłowy. W takiej sytuacji spółka powinna dokonać odrębnej wyceny dla celów bilansowych oraz dla celów podatkowych.

Co to jest cena nabycia

Cena nabycia środka trwałego to cena obejmująca kwotę należną sprzedającemu:

• pomniejszona o:

- podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy (podlegające odliczeniu),

- rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski, w tym dodatnie różnice kursowe;

• powiększona o:

- obciążenia o charakterze publicznoprawnym - w przypadku importu,

- koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem środka trwałego do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu,

- koszty transportu, załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu,

- ujemne różnice kursowe.

Przykład

Spółka kupiła od kontrahenta z Turcji (import) maszynę o wartości 50 000 USD. Kurs dolara zastosowany w zgłoszeniu celnym wynosił 2,3162 PLN/USD. W polityce rachunkowości spółki zapisano, że do wyceny transakcji wynikających z importu zastosowanie ma kurs przyjęty w dokumencie SAD.

Zgłoszenie celne zawierało ponadto następujące dane:

• naliczone cło - 5000 zł,