| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Rachunkowość > Ewidencja księgowa > Jak dokumentować i ewidencjonować wydanie wyrobów na wytwarzany we własnym zakresie środek trwały

Jak dokumentować i ewidencjonować wydanie wyrobów na wytwarzany we własnym zakresie środek trwały

Firma jest producentem stolarki budowlanej z PCV i aluminium. Obecnie buduje na własne potrzeby nową halę produkcyjną z pomieszczeniami biurowymi. Do hali tej zostaną wyprodukowane okna i drzwi i zamontowane przez pracowników firmy. Jak należy ująć takie operacje w księgach rachunkowych? Jaki dokument może być podstawą przekazania wyrobów na wytwarzany we własnym zakresie środek trwały? Czy w związku z przekazaniem wyrobów własnych powstanie obowiązek naliczenia VAT należnego i wystawienia faktury wewnętrznej?

Jeżeli jednostka stosuje kalkulacyjny wariant rachunku zysków i strat, to w zasadzie nie stosuje kont 790 i 791. Wówczas obciąża bezpośrednio konto 080 „Środki trwałe w budowie” kosztem wytworzenia produktów lub świadczeń na rzecz budowy środka trwałego. Nie oznacza to, że konta 790 i 791 nie mogą być stosowane przez jednostki prowadzące pełną ewidencję kosztów, jeżeli przyjmą taką zasadę. W takim przypadku na dzień bilansowy salda tych kont (kredytowe - konta 790 i debetowe - konta 791) należy przenieść bezpośrednio na wynik finansowy, nie wykazując ich w rachunku zysków i strat w wersji kalkulacyjnej.

PRZYKŁAD

Spółka z o.o. X buduje na własne potrzeby halę produkcyjno-biurową, prowadząc ewidencję kosztów w zespole 4 i 5 ZPK. Spółka stosuje przy tym porównawczy wariant rachunku zysków i strat. Większość prac związanych z budową hali spółka zleciła firmie budowlanej. To firma budowlana zapewnia większość materiałów potrzebnych do budowy. Część robót, jak np. montaż drzwi i okien, uprzątnięcie terenu czy inne prace uzgodnione z firmą budowlaną, jednostka wykonała jednak własnymi siłami. Spółka X przekazała także na potrzeby budowanego obiektu wyprodukowaną przez siebie stolarkę budowlaną oraz niektóre posiadane na składzie materiały, np. cement, kable elektryczne.

Założenia:

1) budowa hali została rozpoczęta w lutym, a przekazana do użytku w listopadzie tego samego roku,

2) zapisy księgowe wykazane zostaną zbiorczo,

3) środek trwały (hala) przeznaczony będzie do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT,

4) wszystkie poniesione koszty związane są wyłącznie z jednym przyszłym środkiem trwałym. Nie podlegają więc podziałowi, jako koszty wspólne, na różne obiekty inwentarzowe.

Ewidencja księgowa:

1. Za okres budowy środka trwałego spółka X otrzymała faktury za usługi obce, w tym również od firmy budowlanej za wykonanie prac, zgodnie z umową, na łączną kwotę 600 000 zł + podatek VAT 132 000 zł:

Wn konto 080„Środki trwałe w budowie” (w analityce: budowa hali produkcyjno-biurowej) 600 000 zł

Wn konto 223„Rozliczenie podatku VAT naliczonego” 132 000 zł

Ma konto 202„Rozrachunki z dostawcami krajowymi niepowiązanymi” 732 000 zł

2. Spółka przekazała na budowę hali posiadane materiały o wartości 80 000 zł w cenach nabycia (zakupu):

Wn konto 080„Środki trwałe w budowie” 80 000 zł

Ma konto 310„Materiały” 80 000 zł

3. Przekazano stolarkę budowlaną własnej produkcji o wartości, według kosztu wytworzenia, 60 000 zł:

Wn konto 080„Środki trwałe w budowie” 60 000 zł

Ma konto 790„Obroty wewnętrzne” 60 000 zł

Wn konto 791„Koszt własny obrotów wewnętrznych” 60 000 zł

Ma konto 601„Wyroby gotowe” - jeżeli wydanie nastąpiło z magazynu wyrobów lub

Ma konto 501„Koszty podstawowej działalności produkcyjnej” - jeżeli wydanie nastąpiło bezpośrednio z produkcji - po koszcie wytworzenia 60 000 zł

4. Wykonano w ramach działalności pomocniczej montaż drzwi i okien oraz inne prace „systemem gospodarczym”. Skalkulowany koszt tych robót wynosi 50 000 zł i obejmuje: wynagrodzenia pracowników zaangażowanych przy budowie hali, związane z tym świadczenia na rzecz pracowników, materiały, inne koszty bezpośrednie (np. sprzęt, transport) oraz, ewentualnie, część kosztów pośrednich, które w zależności od potrzeb mogą być wyodrębniane na koncie 536 - „Koszty wydziałowe działalności pomocniczej”:

Wn konto 080„Środki trwałe w budowie” 50 000 zł

Ma konto 790„Obroty wewnętrzne” 50 000 zł

Wn konto 791„Koszt własny obrotów wewnętrznych” 50 000 zł

Ma konto 531„Koszty działalności pomocniczej” 50 000 zł

5. Nabycie dodatkowych materiałów do montażu okien, z pominięciem magazynu - faktura: 2000 zł + + VAT 440 zł, zapłata gotówką:

Wn konto 080„Środki trwałe w budowie” 2 000 zł

Wn konto 223„Rozliczenie podatku VAT naliczonego” 440 zł

Ma konto 100„Kasa” 2 440 zł

6. Inne koszty budowy środka trwałego (np. różnego rodzaju opłaty):

Wn konto 080„Środki trwałe w budowie” 10 000 zł

Ma konto 100„Kasa” 10 000 zł

7. Oddanie środka trwałego do używania:

Wn konto 012„Budynki, lokale oraz obiekty inżynierii lądowej i wodnej”, hala produkcyjna z pomieszczeniami biurowymi 802 000 zł

Ma konto 080„Środki trwałe w budowie” 802 000 zł

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Gdyby firma prowadziła ewidencję kosztów wyłącznie w zespole 4 ZPK, to powinna stosować konto 490 „Rozliczenie kosztów”, które w takim przypadku służy do ujęcia wartości produktów gotowych i produkcji w toku, ustalonej na koniec okresu sprawozdawczego (Wn konto 600, Ma konto 490). W sytuacji ewidencjonowania kosztów wyłącznie w zespole 4 ZPK, jeżeli jednostka nie kalkuluje kosztu wytworzenia wyrobów, ich wycena następuje według cen sprzedaży takiego lub podobnego produktu, pomniejszonych o zysk przeciętnie osiągany przy sprzedaży produktów. Należy dodać, że jeżeli jednostka prowadzi konta kosztów wyłącznie w zespole 4 „Koszty rodzajowe i ich rozliczenie”, nie stosuje konta „Koszt własny sprzedanych produktów”.

Konto 490 „Rozliczenie kosztów” służy do:

ujęcia kosztów rodzajowych podlegających rozliczeniu w czasie, gdy dotyczą następnych okresów sprawozdawczych, i rozwiązania rezerw na koszty utworzonych w poprzednich okresach (Wn konto 640, Ma konto 490) oraz

ujęcia w księgach obciążających koszty okresu sprawozdawczego rat kosztów poniesionych w poprzednich okresach sprawozdawczych i utworzenia rozliczeń międzyokresowych, czyli rezerw na koszty (Wn konto 490, Ma konto 640).

Na dzień bilansowy saldo konta 490 należy przenieść na wynik finansowy. Saldo to stanowi odpowiednik zmiany stanu produktów i rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Przy omawianym rozwiązaniu koszty ujęte na kontach rodzajowych zespołu 4, które „nie służą osiągnięciu przychodu”, a np. budowie środków trwałych, należy wykazać w rachunku zysków i strat w wersji porównawczej w wierszu A.III „Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki”. Należy je ująć za pośrednictwem konta 790 „Obroty wewnętrzne”.

W związku z powyższym w jednostce prowadzącej ewidencję wyłącznie na kontach zespołu 4 księgowanie operacji gospodarczych oznaczonych w poz. 1, 2, 5, 6 i 7 przebiegać będzie jak w przykładzie. Przekazanie wytworzonej stolarki na potrzeby budowanej hali produkcyjnej (poz. 3) powinno zostać ujęte według stosowanej zasady wyceny na koniec okresu:

Wn konto 080„Środki trwałe w budowie” 60 000 zł

Ma konto 790„Obroty wewnętrzne” 60 000 zł

Z oczywistych względów jednostka ewidencjonująca koszty wyłącznie na kontach zespołu 4 może jedynie „skalkulować” pozaksięgowo koszt tych świadczeń, np. montażu okien na potrzeby budowy środka trwałego. Koszt ten powinien być odpowiednio udokumentowany, np. na podstawie ewidencji prac i listy wynagrodzeń pracowników przy montażu stolarki, porządkowaniu terenu itp.

Jeżeli koszty te ujęte zostały pierwotnie na kontach zespołu 4, to skalkulowany i udokumentowany koszt robocizny, świadczeń na rzecz pracowników i inne koszty mogą zostać zaksięgowane (dot. poz. 4 przykładu):

Wn konto 080„Środki trwałe w budowie” 50 000 zł

Ma konto 790„Obroty wewnętrzne” 50 000 zł

lub ujęte na podstawie dowodów księgowych bezpośrednio na koncie 080, z pominięciem kont zespołu 4.

Jednostki stosujące kalkulacyjny wariant rachunku zysków i strat nie mają problemów związanych ze stosowaniem konta obrotów wewnętrznych i kosztu własnego tych obrotów. Na potrzeby analityczne mogą jednak stosować konta 790 i 791 według omówionych zasad. Jak zaznaczyliśmy, nie wykazują one w rachunku zysków i strat ani zmiany stanu produktów, ani kosztu wytworzenia produktów na własne potrzeby. Prezentują za to koszt wytworzenia sprzedanych produktów. W ich przypadku salda kont 790 i 791 przeksięgowywane są na wynik finansowy, niwelując swoje oddziaływanie. Co do wielkości bowiem są sobie równe, natomiast obciążają i uznają konto 860 tą samą wielkością kosztów, co przychodów.

• art. 28 ust. 3, art. 28 ust. 8 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 63, poz. 393

Tadeusz Waślicki

autor jest biegłym rewidentem

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Adam Wiśniewski

Ekonomista, ekspert w dziedzinie finansów, inwestycji i bankowości.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »