| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Aktualności > Nie potrzeba nowej ustawy

Nie potrzeba nowej ustawy

Każdy sąd powinien stosować przepisy wspólnotowe w taki sam sposób, jak przepisy krajowe, bez konieczności uruchamiania specjalnych procedur.


Umarzając postępowanie w sprawie pytania prawnego WSA w Olsztynie w sprawie zgodności art. 80 ustawy o akcyzie z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) oraz art. 91 ust. 2 Konstytucji RP, Trybunał Konstytucyjny dał wszystkim sądom wyraźny sygnał i przypomniał o ich obowiązkach dotyczących stosowania prawa wspólnotowego.


Wnioski dla sądów krajowych


Z zasad tych wynika, że kwestia stosowania prawa wspólnotowego jest domeną wszystkich sądów, a także organów administracji państw członkowskich. Dlatego też każdy sąd powinien stosować przepisy wspólnotowe w taki sam sposób jak przepisy krajowe, bez konieczności uruchamiania specjalnych procedur. Powinien mieć także możliwość samodzielnej oceny zgodności ustawy krajowej z TWE oraz możliwość odmowy zastosowania ustawy.


W żadnym wypadku nie jest wymagane uprzednie jej uchylenie. Wręcz przeciwnie, Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) stoi na stanowisku, że mogłoby to osłabić efektywność prawa wspólnotowego.


W postanowieniu w sprawie P 37/05 TK stwierdził, że art. 91 ust. 2 konstytucji konkretyzuje w odniesieniu do organów władzy sądowniczej obowiązek przestrzegania prawa wspólnotowego wynikający z zasady lojalności (art. 10 TWE) oraz art. 9 konstytucji (obowiązek przestrzegania prawa międzynarodowego). Ponadto TK podkreślił, że sędzia krajowy ma zawsze obowiązek zbadania, czy stan faktyczny podlega normom regulacji wspólnotowej. Równocześnie uznał brak konieczności zwracania się do TK z pytaniami prawnymi dotyczącymi zgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym, nawet gdy sąd zamierza odmówić stosowania ustawy.

O ewentualnej kolizji rozstrzygać mają samodzielnie: Sąd Najwyższy, sądy administracyjne i powszechne. Na uwagę zasługuje także stwierdzenie TK, że w sytuacji kolizji ustawy z prawem wspólnotowym uprawnienie sądu do zadania pytania prawnego zostaje w pewnym sensie ograniczone ze względu na regułę zawartą w art. 91 ust. 2 konstytucji oraz zasady stosowania prawa wspólnotowego.


Jest podstawa do zwrotu


Problem dopuszczalności nałożenia podatku akcyzowego na używane samochody w świetle art. 90 TWE został już rozstrzygnięty przez ETS w sprawie C-313/05 Brzeziński - co do zasady na korzyść, przynajmniej niektórych, podatników. Orzeczenie TK ułatwi życie tym spośród nich, którzy mogą liczyć na zwrot nadpłaconej akcyzy w wysokości różnicy między kwotą uiszczoną a tą, która zgodnie z wyrokiem ETS uznana zostałaby za niedyskryminującą w stosunku do aut zagranicznych (odpowiednio 3,1 proc. i 13,6 proc.) wraz z ewentualnymi odsetkami.


Postanowienie TK usuwa wątpliwości co do tego, czy sądy administracyjne mogą samodzielnie rozstrzygać o sprzeczności przepisów ustawy o akcyzie z TWE. Za nieuzasadniony należy uznać argument, że ze zwrotem należy czekać, aż przepisy ustanawiające obowiązek podatkowy zostaną uchylone.


Biorąc pod uwagę te okoliczności, WSA w Olsztynie powinien odmówić zastosowania art. 80 ustawy o akcyzie w zakresie, w jakim przepis ten sprzeciwia się uznaniu podatku pobranego za nienależny. Bez znaczenia jest okoliczność, czy podatnik opłacił podatek na zasadzie samoobliczenia, czy też w wyniku wydania decyzji administracyjnej.


ETS przyjmuje bowiem, że przepis prawa krajowego sprzeczny z prawem wspólnotowym nie może wywierać jakiegokolwiek skutku. Należy pamiętać także o tym, że - zgodnie z wyrokiem 199/82 San Giorgio - prawo do zwrotu opłat pobranych przez państwo członkowskie z naruszeniem prawa wspólnotowego jest konsekwencją i uzupełnieniem praw przyznanych przez przepisy wspólnotowe zakazujące opłat równoważnych do ceł lub, w zależności od okoliczności, dyskryminujących podatników krajowych. Obowiązek zwrotu akcyzy wynikał więc będzie bezpośrednio z prawa wspólnotowego, chociaż podatnicy będą dochodzili należnych im kwot na podstawie przepisów krajowej Ordynacji podatkowej.


Można wznowić postępowanie


Korzystny dla podatników wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Brzezińskiego powinien być także uwzględniany przez krajowe organy administracji. Zgodnie z zasadami prawa wspólnotowego nie powinny one w stosunku do uprawnionych czekać ze zwrotem akcyzy na zmianę ustawy o akcyzie czy też na wydanie jakichkolwiek instrukcji czy wytycznych przez Ministerstwo Finansów.


Organy administracji nie mogą także twierdzić, że nie istnieje podstawa prawna umożliwiająca zwrot akcyzy. W tym kontekście wystarczającą podstawę stanowią przepisy Ordynacji podatkowej odnoszące się do nadpłaty podatku (art. 75), art. 90 TWE zawierający zakaz nakładania dyskryminacyjnych podatków oraz wyrok ETS w sprawie Brzezińskiego.


Korzystne dla podatników orzeczenie ETS pozwoli także zgodnie z art. 240 par. 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej na ewentualne wznowienie postępowań w sprawie zwrotu akcyzy zakończonych już ostateczną decyzją - pod warunkiem że sprzeczny z prawem wspólnotowym podatek uiszczony został po 1 maja 2004 r.


Maciej Taborowski

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

dr Dominik Lubasz

Radca prawny

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »