Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Dokumentowanie operacji gospodarczych

Aneta Mazur
Jakie wymagania stawiane są dowodom księgowym? Jak kontrolować dowody księgowe? Jak długo je przechowywać? Kiedy można udostępniać dowody księgowe osobom trzecim?

Podstawą zapisu w księgach rachunkowych jest dowód księgowy. To dowód księgowy ma potwierdzać zdarzenia, transakcje, które rzeczywiście wystąpiły w danym czasie. Musi on spełniać ściśle określone wymogi, które zawarte są w art. 21 ust. 1 ustawy o rachunkowości; przedstawiamy je w poniższej tabeli.

Dowód księgowy powinien zawierać co najmniej:

- określenie rodzaju dowodu i jego numeru identyfikacyjnego,

- określenie stron (nazwy, adresu) dokonujących operacji gospodarczej,

- opis operacji oraz jej wartość, jeżeli to możliwe, określoną także w jednostkach naturalnych,

- datę dokonania operacji, a gdy dowód został sporządzony pod inną datą - także datę sporządzenia dowodu,

- podpis wystawcy dowodu oraz osoby, której wydano lub od której przyjęto składniki aktywów,

- stwierdzenie sprawdzenia i zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach rachunkowych przez wskazanie miesiąca oraz sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych (dekretacja), podpis osoby odpowiedzialnej za te wskazania.

Dozwolone są jednak pewne odstępstwa. I tak, dopuszcza się zaniechanie zamieszczania na dowodzie podpisu wystawcy dowodu oraz osoby, której wydano lub od której przyjęto składniki aktywów, oraz stwierdzenia sprawdzenia i zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach rachunkowych (przez wskazanie miesiąca oraz sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych). Można także nie umieszczać podpisu osoby odpowiedzialnej, pod warunkiem jednak, że te wskazania wynikają z techniki dokumentowania zapisów księgowych. Ustawa o rachunkowości pozwala również na pominięcie w dowodzie wartości, o ile w toku przetwarzania w rachunkowości danych wyrażonych w jednostkach naturalnych następuje ich wycena, potwierdzona stosownym wydrukiem.

W przypadku uzasadnionego braku możliwości uzyskania zewnętrznych obcych dowodów źródłowych, kierownik jednostki może zezwolić na udokumentowanie operacji gospodarczej za pomocą księgowych dowodów zastępczych.

Cechy jakościowe dowodu

Poza wymaganymi elementami, dowód księgowy musi posiadać także odpowiednie cechy. Wymagane cechy dowodu księgowego to rzetelność, kompletność oraz brak błędów rachunkowych.

Dowód księgowy jest rzetelny wtedy, gdy dokumentuje to, co jest zgodne z rzeczywistością, czyli zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej. Natomiast kompletność dowodu księgowego zachowana jest wówczas, gdy dowód zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których powyżej pisaliśmy.

Dowód księgowy jest bezbłędny rachunkowo, jeśli nie ma w nim błędów rachunkowych.

Poprawianie błędów

Dopuszczalne jest dokonywanie poprawek w błędach księgowych. Jednak sposób ich poprawiania jest ściśle określony przez przepisy ustawy o rachunkowości. W poniższej tabeli zaprezentowano dwa sposoby poprawiania błędów uzależnione od rodzaju dowodu, w którym stwierdzono błędy.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kontrola dowodu

Służby księgowe są zobowiązane prowadzić ciągłą i szczegółową kontrolę dowodów księgowych. Zasady kontroli dokumentów powinny być zawarte albo w instrukcji obiegu dokumentów, albo wynikać np. z zarządzeń kierownika jednostki.

Każdy dowód księgowy przed akceptacją, dekretacją i księgowaniem należy poddać kontroli pod względem merytorycznym, formalnym i rachunkowym. Poniższa tabela opisuje, na czym polega każda z tych kontroli.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

 

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Przechowywanie dowodów księgowych

Przechowywanie dowodów księgowych musi odbywać się zgodnie z zasadami określonymi w wewnętrznej instrukcji o prowadzeniu i przechowywaniu akt i koniecznie tak jak nakazuje to ustawa o rachunkowości. Przepisy ustawy nakazują przechowywanie dowodów księgowych w siedzibie zarządu lub oddziału (zakładu) jednostki w oryginalnej postaci, w ustalonym porządku, w podziale na okresy sprawozdawcze, w sposób pozwalający na ich łatwe odszukanie. Roczne zbiory dowodów księgowych oznacza się określeniem nazwy ich rodzaju oraz symbolem końcowych lat i końcowych numerów w zbiorze.

Nie wszystkie dowody księgowe przechowywane są przez jednakowy czas. Jedynie zatwierdzone roczne sprawozdanie finansowe jednostki podlega trwałemu przechowywaniu. W poniższej tabeli wskazano okresy przechowywania pozostałych dowodów księgowych.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

 

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Uwaga: okresy przechowywania oblicza się od początku roku następującego po roku obrotowym, którego dane zbiory dotyczą.

Jeżeli jednostka zakończyła swoją działalność w wyniku połączenia z inną jednostką lub w wyniku przekształcenia formy prawnej, dokumenty księgowe przechowuje jednostka kontynuująca działalność.

Dostępność przechowywanych dokumentów

Równie ważne, jak sposób i okres przechowywania dokumentów, jest ich udostępnianie. Przepisy ustawy o rachunkowości nakazują, aby dostęp do dokumentów księgowych miały tylko i wyłącznie osoby upoważnione. Można udostępnić osobie trzeciej dokumenty do wglądu na terenie jednostki, o ile zgodę na to wyrazi kierownik jednostki lub osoba przez niego upoważniona. Wgląd w dokumenty poza siedzibą zarządu (oddziału) jednostki jest możliwy, ale pod warunkiem, że wyda na to pisemną zgodę kierownik tej jednostki (nie należy zapominać o wymaganym pozostawieniu w jednostce potwierdzonego spisu przejętych dokumentów).

Podstawa prawna:

ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z późn.zm.).

Aneta Mazur

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: Prawo Przedsiębiorcy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Ordynacja podatkowa - część 1
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść:
    płatnika
    podatnika
    urzędu skarbowego
    budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wypłata czternastej emerytury - jaki termin?
    Pierwsze wypłaty czternastej emerytury rozpoczną się już 25 sierpnia; Nie jest konieczne składanie żadnego wniosku w tym zakresie - poinformowało w czwartek na stronach rządowych Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
    Dodatki do ogrzewania i taryfy z rekompensatą - opublikowano założenia ustawy
    W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów opublikowano 11 sierpnia 2022 r. założenia projektu ustawy "o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw". Ustawa ta ma wprowadzić m.in. jednorazowe dodatki finansowe dla ogrzewających swoje domy paliwem innym niż węgiel. Ustawa ta ma także ograniczyć podwyżki cen ciepła poprzez wprowadzenie taryf z rekompensatą.
    Sprzedaż napojów w restauracji - jakie stawki VAT
    Czy jest możliwość zastosowania stawki 0% VAT do napojów w restauracji? Sprzedaż dotyczy np. soku pomarańczowego, który kupowany jest w hurtowni ze stawką 0%. A co z herbatą z suszu owocowego, smoothie, shake'ami?
    Jak zostać biegłym rewidentem? Czy warto?
    Biegły rewident to osoba będąca ekspertem w dziedzinie finansów, w szczególności w zakresie rachunkowości i audytu finansowego. Z uwagi na zdobyte kompetencje i doświadczenie, a także wszechstronną wiedzę umiejętności biegłego rewidenta są niezwykle pożądane w biznesie. Wysoki prestiż zawodu wiąże się jednak z dużą odpowiedzialnością, a proces zdobywania uprawnień wymaga czasu i poświecenia. Czy rekompensują to zarobki?
    Nadpłata kredytu hipotecznego - czy to się opłaca
    W pierwszym półroczu 2022 roku Polacy nadpłacili prawie 25 miliardów złotych na złotowe kredyty mieszkaniowe. To najpewniej najwyższy wynik w historii. Dzięki nadpłacie kredytu kredytobiorca będzie musiał oddać bankowi mniej odsetek. Ale odpowiedź na pytanie, czy warto nadpłacać kredyt nie jest łatwa. Trzeba porównać oprocentowanie lokat i kredytów w perspektywie kilku, kilkunastu, czy nawet kilkudziesięciu lat - czyli w takim okresie w którym będziemy jeszcze (po nadpłacie) spłacać kredyt hipoteczny. Zatem dopiero po latach można dokładnie obliczyć, czy warto było nadpłacać kredyt.
    Sprzedaż miejsc pod reklamę (udostępnianie powierzchni reklamowych) - kod GTU
    Wydawnictwo sprzedaje miejsce pod reklamę zarówno w czasopismach papierowych, jak i w ich wersjach internetowych. Dodatkowo udostępniamy miejsce na reklamę na naszych budynkach. Czy sprzedaż takich miejsc pod reklamę należy oznaczać kodem GTU_12 jak usługi reklamowe?
    Wielu podatników płaci za wysoki podatek od nieruchomości, choć nie musi
    Podatek od nieruchomości jest nagminne zawyżany. Wynika to z rozbieżności interpretacyjnych co do kwalifikacji danego obiektu jako gruntu, budynku czy budowli, a w przypadku przedsiębiorców istotne jest też, czy nieruchomość służy prowadzeniu działalności gospodarczej. Należne podatnikom nadpłaty sięgają niekiedy nawet kilkuset tysięcy złotych, można je jednak odzyskać.
    Aplikacja e-Paragony Ministerstwa Finansów - do czego służy. Donosy na sprzedawców i planowanie domowego budżetu
    Podatnicy mogą już pobrać na telefon aplikację e-Paragony przygotowaną przez Ministerstwo Finansów. Ale – jak mówią eksperci – to program bardziej do planowania domowego budżetu i zgłaszania nieprawidłowości paragonowych fiskusowi. Podobnie zresztą reklamuje ją sam resort finansów. „To bezpłatna aplikacja, dzięki której możesz zarządzać wydatkami, sprawdzać paragony z kodem QR, a także zgłaszać nieprawidłowości” - czytamy na stronie podatki.gov.pl.
    Waloryzacja umów w zamówieniach publicznych w czasie dużej inflacji - korzyści dla firm i państwa
    Firmy, które przed miesiącami czy latami wygrały przetargi, dziś muszą dokładać do interesu, bo wielu zamawiających nie chce podwyższyć im wynagrodzenia. To efekt chociażby rosnącej inflacji (w lipcu wyniosła 15,5 proc.) czy cen materiałów budowlanych. Teraz przedsiębiorcy dostali w końcu silny argument do ręki. Prokuratoria Generalna RP w opublikowanych właśnie wytycznych przekonuje, że waloryzacja tych kontraktów jest nie tylko dopuszczalna, ale często wręcz niezbędna. Także z perspektywy samych zamawiających czy też – szerzej – interesu publicznego. Prokuratoria Generalna RP zachęca do zmian w kontraktach o zamówienia publiczne, przekonując, że ostateczne koszty upadłości przedsiębiorców może ponieść sama administracja publiczna.
    Finansowanie społecznościowe (crowdfunding) - nowe przepisy od 29 lipca 2022 r.
    Co zmienia w polskim finansowaniu społecznościowym (crowdfundingu) wejście w życie ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych (...)? Co to jest crowdfunding udziałowy? Wyjaśniają eksperci CRIDO.
    VAT 2023: Faktura w walucie obcej - kurs przeliczeniowy dla faktury korygującej
    Od stycznia 2023 roku w ustawie o VAT zostaną uregulowane zasady stosowania kursu przeliczeniowego dla faktur korygujących, w przypadkach gdy pierwotna faktura została wystawiona w walucie obcej. Dotąd kwestia ta nie była objęta regulacją ustawy o VAT, co powodowało wątpliwości podatników przy korektach zmniejszających i zwiększających wartość transakcji. Przyjęte w projekcie nowelizacji ustawy o VAT (pakiet SLIM VAT 3) rozwiązanie stanowić ma uproszczenie dotychczasowej praktyki przyjmowanej w zakresie kursu przeliczenia waluty obcej w fakturach korygujących.
    Mały podatnik VAT 2023 - nowy limit 2 mln euro
    Od 1 stycznia 2023 r. zwiększy się (z 1,2 mln euro do 2 mln euro) limit rocznego obrotu, uprawniającego do posiadania statusu małego podatnika VAT. Zmiana taka wynika z projektu nowelizacji ustawy o VAT zwanej potocznie (SLIM VAT 3), która ma wejść w życie od początku 2023 roku. Projekt ten aktualnie jest poddawany konsultacjom publicznym i uzgodnieniom międzyresortowym. Kim jest mały podatnik VAT? Jakie korzyści daje status małego podatnika VAT? Co to jest metoda kasowa w VAT?
    Odliczenie VAT z faktur sprzed rejestracji
    Podatnik można odliczyć VAT z faktur sprzed rejestracji działalności. Jakie warunki należy spełnić, by odzyskać VAT?
    SLIM VAT 3 od 2023 roku - najważniejsze zmiany
    Co do zasady (z pewnymi wyjątkami) od 1 stycznia 2023 r. wejdzie w życie pakiet zmian w ustawie o VAT określany przez Ministerstwo Finansów "SLIM VAT 3" (Simple Local And Modern VAT). Gotowy jest już projekt nowelizacji ustawy o VAT i kilku innych ustaw wprowadzającej te zmiany. Projekt ten jest aktualnie w fazie konsultacji społecznych i uzgodnień międzyresortowych. Jakie zmiany w VAT przewiduje ten projekt?
    Podatek od składki zdrowotnej - wyjaśnienia Ministra Finansów
    Podatnicy opodatkowani podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) wg skali podatkowej nie mają od 1 stycznia 2022 r. prawa do odliczenia zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne - w przeciwieństwie do składek na ubezpieczenia społeczne. Czy oznacza to podwójne opodatkowanie tego samego dochodu i "podatek od podatku"? Minister Finansów odpowiedział 4 sierpnia 2022 r. Rzecznikowi Praw Obywatelskich na te wątpliwości.
    Outsourcing kadrowo-płacowy – korzyści dla pracodawców, pracowników i działów HR
    Ostatnie miesiące ubiegłego roku oraz początek 2022 r. stanowiły ogromne wyzwanie m.in. dla księgowych oraz działów kadrowo-płacowych. Zmiany i niejasność wprowadzanych aktów prawnych wprowadziły chaos, który bezpośrednio dotknął też pracowników w postaci nieprawidłowo naliczonych wynagrodzeń czy opóźnienia w ich wypłacie. Brak dostępności na rynku specjalistów od kadr i płac zmusił przedsiębiorców do poszukiwania rozwiązań usprawniających obsługę tych procesów.
    Digitalizacja w firmie - jakie korzyści. E-kancelaria
    Digitalizacja w przedsiębiorstwach nie jest procesem nowym. Transformacja cyfrowa w firmach dotyczy coraz większej ilości dokumentów i obejmuje obszary związane z bieżącą pracą. Trend ten uwypuklił się szczególnie w ostatnich dwóch latach, a wpływ na ten stan miała m.in. pandemia. Czy dziś digitalizacja jest nadal na topie? Czy przedsiębiorcy doceniają korzyści płynące z tej zmiany ? Czy są gotowi inicjować kolejne etapy transformacji cyfrowej, by jeszcze mocniej usprawniać pracę swoich firm?
    Rozliczenie używania prywatnych samochodów do celów służbowych - auta elektryczne, hybrydowe i napędzane wodorem
    Wprowadzenie możliwości zwrotu pracownikom kosztów używania do celów służbowych samochodów prywatnych z napędem elektrycznym, hybrydowym i wodorowym, przewiduje projekt ustawy, który został opublikowany 8 sierpnia 2022 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. Nowe przepisy mają być przyjęte przez rząd w trzecim kwartale 2022 roku.
    Dochody i wydatki budżetowe 2022/2023. Czy rządowi wystarczy pieniędzy na dodatki drożyźniane?
    Dodatki drożyźniane, które otrzymają obywatele w związku ze wzrostem cen ogrzewania (sam dodatek węglowy – a to dopiero początek – kosztować będzie prawie 12 mld zł.), wymagają radykalnego zwiększenia dochodów budżetu państwa. Rosnące niezadowolenie a przede wszystkim strach przed brakiem ogrzewania i najzwyklejszą biedą wraz z perspektywą podwójnych wyborów (Sejm i Senat oraz samorządu terytorialnego) uzasadniać będzie wypłatę obywatelom dodatkowych świadczeń, których jedynym źródłem jest kasa państwowa. Trzeba ją dodatkowo zasilić, bo inflacyjna premia fiskalna na pewno nie wystarczy – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.
    Spółka rodzinna – problemy związane z przekształceniem
    Przekształcenie jako jedna z transakcji restrukturyzacji spółki, zasadniczo nie wpływa na jej funkcjonowanie, zmieniając jedynie formę prawną prowadzonej działalności. Praktyka pokazuje jednak, że cała procedura może być zdecydowanie bardziej skomplikowana i znacząco wykraczać poza przygotowanie umowy przyszłej spółki, a sam plan przekształcenia uwzględniać szereg innych czynności, nie tylko z zakresu prawa. Dobrze widać to na przykładzie przekształcenia spółki rodzinnej, gdzie dodatkowym wyzwaniem może być udział małoletnich dzieci. Jakie wyzwania stoją przed prawnikami?
    PIT-36, PIT-36L, PIT-39 (i załączniki) za 2022 rok - nowe wzory formularzy podatkowych
    Ministerstwo Finansów przygotowało nowe wzory formularzy rocznego zeznania podatkowego PIT-36 (wersja 30), PIT-36S (wersja 30), PIT-36L (wersja 19), PIT-36LS (wersja 19), PIT-39 (wersja 12) i załączników PIT/B (wersja 20), PIT/BR (wersja 6), PIT/IP (wersja 4), PIT/M (wersja 9), PIT/O (wersja 27) oraz PIT/Z (wersja11), które mają dotyczyć rozliczenia dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. oraz do odliczeń od dochodu (przychodu) i od podatku dokonanych w zeznaniu składanym za 2022 r. Konsultacje podatkowe tych wzorów rozpoczęły się 4 sierpnia 2022 r. i potrwają do 16 sierpnia 2022 r. Po zakończeniu tych konsultacji podatkowych, wzory formularzy, zostaną udostępnione do stosowania (opublikowane) w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Ministerstwa Finansów, zgodnie z art. 45b ustawy o PIT, w brzmieniu obwiązującym od 1 stycznia 2022 r. Formularze te nie będą ogłoszone w drodze rozporządzenia Ministra Finansów publikowanego w Dzienniku Ustaw.
    Dodatek na ogrzewanie - wniosek do 30 listopada 2022 roku
    Rząd przyjął założenia do ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw. Ustawa ta ma m.in. zapewnić wsparcie finansowe w postaci jednorazowego dodatku pieniężnego dla posiadaczy niektórych indywidualnych źródeł ciepła wspomoże te gospodarstwa domowe, dla których główne źródło ciepła zasilane jest: pelletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy albo skroplonym gazem LPG względnie olejem opałowym.
    Stawka 0% VAT na książki, gazety i czasopisma w Polsce? Od kiedy?
    Obniżenie do zera stawki VAT na książki, gazety i czasopisma może być szansą na zwiększenie czytelnictwa i dostępności niektórych wydawnictw. Ale to przede wszystkim szansa na poprawę sytuacji finansowej wydawców i ich utrzymanie na rynku – podkreśla Marek Frąckowiak, prezes Izby Wydawców Prasy. Unia Europejska już w kwietniu 2022 roku uchwaliła przepisy, które dają Polsce taką możliwość. Wprowadzenie stawki 0% VAT na książki i prasę oznaczałoby dla budżetu państwa koszt ok. 200 mln zł, ale – jak wskazuje IWP – finansowe konsekwencje braku wsparcia dla tej branży mogą się okazać dużo wyższe.
    Dodatek węglowy tylko dla gospodarstw domowych ogrzewających się węglem kamiennym
    Dodatek węglowy w wysokości 3 tys. zł ma przysługiwać gospodarstwom domowym ogrzewającym się węglem kamiennym - zdecydował 5 sierpnia 2022 r. Sejm. Wcześniej Sejm odrzucił część poprawek Senatu do ustawy o dodatku węglowym. Ustawa ta trafi teraz do podpisu Prezydenta RP. Odrębne przepisy mają przyznać wsparcie finansowe dla ogrzewających swoje mieszkania ciepłem systemowym, pelletem, drewnem, olejem opałowym, czy LPG.
    Kalkulator wynagrodzeń 2022 - brutto, netto, zaliczki na podatek, składki ZUS
    Przygotowany przez Infor kalkulator wynagrodzeń (Niskie Podatki, Polski Ład 2.0) oblicza wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne, według zasad, które obowiązują od 1 lipca 2022 r. Istnieje możliwość uwzględniania wysokości wynagrodzenia brutto w ciągu roku.