Zarząd sukcesyjny - ułatwienie w przekazywaniu przedsiębiorstwa

25 listopada 2018 r. wchodzi w życie ustawa wprowadzająca nieznaną dotychczas w Polsce instytucję prawną w postaci zarządu sukcesyjnego. Wprowadzane rozwiązane ma zapobiegać „śmierci firmy” w sytuacji, gdy dochodzi do śmierci jej właściciela. Środowisko firm rodzinnych od dawna postulowało wprowadzenie tego rodzaju instytucji prawnej, której celem jest umożliwienie utrzymania zdolności operacyjnej i ciągłości działania przedsiębiorstwa prowadzonego w formie jednoosobowej działalności gospodarczej w sytuacji, gdy dochodzi do śmierci przedsiębiorcy.

Jak było dotychczas w zakresie dziedziczenia biznesu?

Przedsiębiorstwo prowadzone w formule indywidualnej działalności gospodarczej pozostaje nierozerwalnie związane z osobą przedsiębiorcy. Tym samym, w dotychczasowym stanie prawnym można uznać, iż wraz ze śmiercią przedsiębiorcy kończy się byt prawny prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a następcy prawni przedsiębiorcy nie mają możliwości płynnej kontynuacji biznesu. Należy zauważyć, że dziedziczeniu podlegają bowiem jedynie składniki majątkowe wchodzące w skład funkcjonującego przedsiębiorstwa. Wygasają natomiast stosunki prawne z kontrahentami, pracownikami, instytucjami finansującymi, jak również wszelkiego rodzaju koncesje, licencje, zezwolenia niezbędne do funkcjonowania firmy. Wygasają również numery identyfikacyjne w postaci NIP i REGON.

Sytuacja komplikuje się dodatkowo w przypadku, gdy spadkobierców jest wielu, a ich stanowisko co do przyszłych losów przedsiębiorstwa niejednolite. Poziom formalizacji procedur administracyjnych związanych z przejęciem biznesu, niejednokrotnie doprowadzają do upadku rodzinnego biznesu i pozbawienia członków rodziny źródła dochodów.

Co dają nowe przepisy o zarządzie sukcesyjnym?

Dzięki nowej ustawie, przedsiębiorca może ustanowić zarządcę sukcesyjnego. Zarządcą sukcesyjnym będzie mogła być dowolna osoba fizyczna posiadającą pełną zdolność do czynności prawnych, niezależnie od tego, czy jest spokrewniona z przedsiębiorcą. Zarządca sukcesyjny może zostać powołany przez:

• Przedsiębiorcę
• Osoby, które odziedziczą przedsiębiorstwo
• Małżonka, który jest współwłaścicielem przedsiębiorstwa

Polecamy: Poradnik Gazety Prawnej. Firma w spadku – zarząd sukcesyjny

Ustawodawca przewidział nadanie zarządcy sukcesyjnemu szeregu istotnych uprawnień oraz obowiązków, które mają umożliwić mu zarządzanie przedsiębiorstwem po śmierci przedsiębiorcy. Na uwagę zasługują w szczególności takie obszary jak:

• Samodzielne dokonywanie czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w granicach tzw. zwykłego zarządu
• Dokonywanie czynności przekraczających zwykły zarząd po uzyskaniu zgody następców prawnych oraz małżonka przedsiębiorcy, a w przypadku jej braku – za zezwoleniem sądu
• Zawieranie, wykonywanie i rozwiązywanie umów z kontrahentami, w tym także umów zawartych przed śmiercią przedsiębiorcy
• Korzystanie z licencyjni, zezwoleń i koncesji wydanych na rzecz zmarłego przedsiębiorcy
• Dokonywanie wszelkich czynności związanych z zatrudnieniem
• Regulowanie zobowiązań, w tym zobowiązań publicznoprawnych
• Udział w postępowaniach sądowych, administracyjnych oraz podatkowych
• Posługiwanie się dotychczasową nazwą przedsiębiorstwa z dodatkowym oznaczeniem „w spadku” oraz numerem NIP zmarłego przedsiębiorcy

Dalszy ciąg artykułu o zarządzie sukcesyjnym

Źródło: Grant Thornton