Po co przekształcenie? Czyli o sprzedaży działalności i zapewnieniu sukcesji firmy rodzinnej

A więc odpowiedzmy na pytanie „po co ?”

O zaletach przekształcenia z punktu widzenia ograniczenia odpowiedzialności za długi i zobowiązania związane z prowadzoną działalnością pisałam już wcześniej, na blogprawny.ghmw.pl. 

Warto w tym miejscu jedynie przypomnieć: prowadzenie działalności w formie spółki ma taki wymierny skutek, że Jak Kowalski (jako przedsiębiorca) nie odpowiada już wobec wierzycieli za zobowiązania zaciągane w ramach działalności całym swoim majątkiem osobistym. Od momentu przekształcenia całe ryzyko jest zlokalizowane w spółce, która sama zaciąga swoje zobowiązania i sama za nie odpowiada.

W związku z przekształceniem dochodzi do ograniczenia odpowiedzialności przedsiębiorcy jego majątkiem osobistym za zobowiązania. Od momentu przekształcenia za nowe zobowiązania odpowiada samodzielnie już wyłącznie sama spółka, za stare (te sprzed przekształcenia) odpowiada przedsiębiorca (osoba fizyczna) wraz ze spółką, solidarnie. Przy czym ta solidarna odpowiedzialność podmiotów trwa trzy lata od momentu przekształcenia.

Prowadzenie działalności gospodarczej a małżeństwo

Co do zasady jest kontynuatorem jednoosobowej działalności gospodarczej. Sukcesja prawna wynika z art. 584 § 1  Kodeksu spółek handlowych. Nadto, spółka jest także sukcesorem podatkowym. Art. 93a § 4 ordynacji podatkowej przewiduje sukcesję praw podatkowych, związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą w przypadku przekształcania przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w jednoosobową spółkę kapitałową.

Czy jeszcze są jakieś plusy warte rozważenia?

Otóż są. Jeśli wspomniany wyżej przedsiębiorca prowadzi wiele lat określoną działalność gospodarczą, może ona mieć większy rozmiar i może zastanawiać się nad jej zbyciem. Gdyby celem przedsiębiorcy była sprzedaż inwestorowi zewnętrznemu całości prowadzonej działalności,  przedsiębiorcy takiemu nie pozostaje nic innego jak przekształcić ją w spółkę.  Warto nie robić tego w ostatnim momencie czasowym – przepisy bowiem przewidują, że osoba fizyczna, o której mowa w art. 551 § 5 k.s.h. odpowiada solidarnie ze spółką przekształconą za zobowiązania przedsiębiorcy przekształcanego związane z prowadzoną działalnością gospodarczą powstałe przed dniem przekształcenia, przez okres trzech lat, licząc od dnia przekształcenia (art. 584¹³ k.s.h.). Pamiętajmy, że chodzi tutaj wyłącznie o zobowiązania powstałe do dnia przekształcenia, a nie późniejsze, zaciągnięte już na etapie funkcjonowania Spółki. 

Przekształcenie jednoosobowej działalności w spółkę kapitałową - plan przekształcenia

Pamiętajmy: aby zbyć całość prowadzonej działalności gospodarczej należy ją przekształcić w spółkę. Dzięki temu przedmiotem umowy z potencjalnym nabywca będą akcje / udziały w takim podmiocie. Dzięki temu na nabywcę przejdzie całość praw i obowiązków związanych z prowadzoną działalnością.

Sukcesja w firmach rodzinnych

Dodatkowo warta analizy pozostaje kwestia zapewnienia naszym bliskim (małżonkowi, dzieciom) możliwości przejęcia prowadzonej „firmy” w taki sposób, by była ona kontynuowana bez zbędnych  zawirowań. Jednoosobowe działalności to zwykle rodzinne firmy. W związku z tym niezwykle ważne jest przygotowanie sukcesji tej działalności przez młodsze pokolenie. Pamiętajmy, że przepisy prawa spadkowego nie przewidują sukcesji jednoosobowej działalności gospodarczej jako takiej na wypadek śmierci przedsiębiorcy prowadzącego taka działalność. Wszystkie umowy zawarte z jednoosobowym przedsiębiorcą w razie jego śmierci wygasają, nawet te kluczowe dla prowadzonej działalności, a aktywa składające się na prowadzoną działalność wchodzą w skład spadku. Z formalno-prawnego punktu widzenia nie pozostaje nic innego jak przekształcić taka działalność w spółkę. W razie śmierci udziałowca, spółka funkcjonuje na dotychczasowych zasadach, a jedynie działy wchodzą w skład masy spadkowej.

Ważne jest to, by kwestie te w należyty sposób przemyśleć oraz wprowadzić formalnoprawne rozwiązania ułatwiające funkcjonowanie takich podmiotów.

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Joanna Mizińska

Adwokat, partner GACH, HULIST, MIZIŃSKA, WAWER – spółka partnerska