Kategorie

Jak bronić się przed hejterami - karnoprawna ochrona czci w internecie

Lubasz i Wspólnicy
Kancelaria Radców Prawnych
Jak bronić się przed hejterami - karnoprawna ochrona czci w internecie
Pozorna anonimowość Internetu powoduje, że wypowiedzi wielu użytkowników są dalekie od oględnych. Niektóre internetowe komentarze są do tego stopnia nieprzyjemne, że ich adresaci mogą poczuć się dotknięci i zdecydować się na podjęcie kroków prawnych przeciwko „hejterom”. Ochrona czci może w praktyce odbywać się dwutorowo – na płaszczyźnie prawa cywilnego lub też na płaszczyźnie prawa karnego.

Typy przestępstw

Na gruncie prawa karnego wyróżnia się w szczególności dwa przestępstwa: znieważenie i zniesławienie.
Znieważenie (art. 216 k.k.) polega na obrażeniu innej osoby lub na ubliżającym wobec danej osoby zachowaniu. Jak uznał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 7 maja 2008 r. (III KK 234/2007): „Przestępstwo zniewagi polega na użyciu słów obelżywych lub sformułowanie zarzutów obelżywych lub ośmieszających, postawionych w formie niezracjonalizowanej. O uznaniu określonych sformułowań za »znieważające« decydują w pierwszym rzędzie ogólnie przyjęte normy obyczajowe”.

Reklama

Z kolei zniesławienie (art. 212 k.k.) polega na pomawianiu innych, czyli stawianiu im bezpodstawnych zarzutów, oskarżaniu o takie postępowanie lub właściwości, które mogą doprowadzić do poniżenia pomawianego w opinii publicznej lub może narazić go na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności.

Zarówno znieważenie, jak i zniesławienie dokonane za pomocą środków masowego komunikowania, a więc także na przykład na dostępnym publicznie internetowym forum, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub nawet pozbawienia wolności do roku.

Ściganie

Zniesławienie i znieważenie są przestępstwami ściganymi z oskarżenia prywatnego. Oznacza to, że aktu oskarżenia przeciwko osobie, która dopuściła się przestępstwa, nie wnosi prokurator, ale tzw. oskarżyciel prywatny, którym zostaje pokrzywdzony.

Kary za brak OC w 2015 roku

Ustalenie tożsamości sprawcy

Reklama

Najtrudniejszym aspektem przy sporządzaniu prywatnego aktu oskarżenia przeciwko użytkownikowi Internetu, który dopuścił się znieważenia lub zniesławienia, jest konieczność wskazania w akcie oskarżenia danych takiego użytkownika. O ile autor artykułu prasowego czy nawet blogu zwykle nie jest anonimowy, o tyle na przykład komentatorzy artykułów i wpisów zwykle używają tzw. nicków. W takim przypadku do ustalenia danych osoby, która dopuściła się naruszenia czci, konieczna jest znajomość adresu IP urządzenia, z którego taka osoba korzystała.

Ten, kto poczuł się dotknięty cudzą uwagą, może na własną rękę próbować ustalić tożsamość naruszyciela, zwracając się do administratora strony o podanie danych użytkownika, a jeżeli administrator odmówi, zasłaniając się przepisami o ochronie danych osobowych, można zwrócić się o pomoc do GIODO.

Łatwiejszą metodą wydaje się jednak zwrócenie się na policję. Należy bowiem pamiętać, że istnieją trzy możliwości przeprowadzenia postępowania z oskarżenia prywatnego. Po pierwsze, pokrzywdzony może skierować uproszczony akt oskarżenia bezpośrednio do właściwego sądu. Po drugie, pokrzywdzony może skierować ustną lub pisemną skargę bezpośrednio do Policji, która w razie potrzeby zabezpiecza dowody, po czym przekazuje tę skargę do właściwego sądu. Trzecią, w praktyce najrzadziej spotykaną, drogą ścigania przestępstw z oskarżenia prywatnego jest przejęcie sprawy przez prokuratora, który może wszcząć postępowanie lub wstąpić do już wszczętego postępowania, jeżeli wymaga tego interes społeczny.

Kasy fiskalne 2015 / 2016 – zwolnienia

Trzy drogi ścigania

W pierwszym przypadku oskarżyciel powinien oznaczyć sąd, do którego jest skierowany akt oskarżenia, wskazać swoje imię i nazwisko (albo nazwę) i adres, oznaczyć osobę oskarżonego, opisać zarzucany czyn oraz wskazać dowody, na których opiera się oskarżenie, a także umieścić datę i podpis. Oznaczenie osoby oskarżonego powinno być na tyle precyzyjne, aby sąd mógł zindywidualizować tę osobę i doręczyć jej wezwanie na rozprawę, co bez podania adresu, imienia i nazwiska może być niemożliwe.

Alternatywnym rozwiązaniem jest złożenie skargi nie bezpośrednio do sądu, ale na policję. Zgodnie z art. 488 k.p.k., na żądanie pokrzywdzonego policja ma obowiązek przyjąć ustną lub pisemną skargę i w razie potrzeby zabezpieczyć dowody. Taka skarga, w przeciwieństwie do aktu oskarżenia, nie musi zawierać danych sprawcy czynu zabronionego – jego ustalenie jest zadaniem policji. Policja nie wszczyna jednak sformalizowanego postępowania przygotowawczego (dochodzenia lub śledztwa) – podejmuje jedynie czynności procesowe, które zmierzają do zabezpieczenia dowodów, przy czym takie zabezpieczenie może być połączone z czynnościami zmierzającymi do wykrycia sprawcy przestępstwa. Po dokonaniu tych czynności policja przekazuje skargę do właściwego sądu.

Warto zauważyć, że organy ścigania posiadają dużo szersze możliwości, finansowe i prawne, ustalenia, do kogo konkretnie należy dany numer IP, dlatego skorzystanie z ich pomocy przy określaniu osoby oskarżonego może znacznie przyspieszyć postępowanie.

Trzeba pamiętać, że wniesienie prywatnego aktu oskarżenia wiąże się z uiszczeniem opłaty w wysokości 300 zł (przy czym jest ona zwracana, jeżeli na przykład pokrzywdzony i oskarżony dojdą do porozumienia i pogodzą się).

W sprawach, w których ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego, prokurator może niekiedy sam wszcząć postępowanie albo wstąpić do postępowania już wszczętego. Dzieje się tak, jeżeli wymaga tego interes społeczny. O tym, że interes społeczny wymaga interwencji prokuratora, decyduje fakt, czy przy naruszeniu interesu indywidualnego pokrzywdzonego jednocześnie dochodzi do naruszenia interesu ogółu.

Dzieje się tak m.in. wówczas, gdy czyn wywołał ogólne oburzenie, ofiarę przestępstwa cechuje bezradność lub szczególnie trudna sytuacja życiowa (niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa, zaawansowany wiek), czyn wywołuje poważne szkody moralne i materialne, szczególnie grubiańskich i drastycznych wyzwisk użyto wobec nieletnich. Mimo że w przypadku przestępstw popełnionych w Internecie interes społeczny w publicznym ściganiu danego czynu wydaje się dość częsty, w praktyce rzadko prokuratura podejmuje się interwencji w tego typu sprawach.

Nowe umowy zlecenia i inne umowy cywilnoprawne – PDF

Krótkie terminy przedawnienia

Należy pamiętać, że karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego popełnienia. Oznacza to, że oskarżyciel po samodzielnym ustaleniu danych sprawcy przestępstwa ma tylko rok na podjęcie przeciwko niemu kroków prawnych, nie może się to jednak odbyć później, niż 3 lata od popełnienia czynu.


Podsumowanie

Ściganie osób, które dopuściły się naruszenia czci w Internecie często daje pokrzywdzonemu większą satysfakcję, niż postępowanie cywilne – zwłaszcza w przypadku naruszeń o szczególnie negatywnym charakterze, cechujących się wyjątkowym ładunkiem złych emocji, w których sankcje przewidziane przez prawo cywilne (np. przeprosiny lub odszkodowanie) nie wystarczają. Trzeba jednak jeszcze raz podkreślić, że droga karna, tak samo jak droga cywilna, wymaga zaangażowania i samodzielnego działania pokrzywdzonego, ponieważ w postępowaniach dotyczących ochrony czci obowiązki organów ścigania są bardzo ograniczone.

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Natalia Zawadzka

Artykuł pochodzi z serwisu www.PortalPrawaIT.com prowadzonego przez Kancelarię Lubasz i Wspólnicy.

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    21 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Umorzone subwencje z Tarczy PFR 1.0 - bez podatku w czerwcu

    Zwolnienie z podatku od umorzonej subwencji PFR. Firmy, którym umorzyliśmy częściowo lub całkowicie subwencje z Tarczy PFR 1.0, nie zapłacą podatku w czerwcu - powiedział wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju Bartosz Marczuk.

    ECOFIN o reformie stawek VAT i unii bankowej

    Reforma stawek VAT w UE. Reforma stawek podatku VAT, unia bankowa i usługi finansowe – to tematy posiedzenia Rady ECOFIN, które odbyło się 18 czerwca 2021 r. Dyskutowane przez Radę rozwiązania na tym etapie uwzględniają większość głównych priorytetów negocjacyjnych Polski w zakresie stosowania obniżonych stawek VAT. Polska liczy na ich przyjęcie w trakcie Prezydencji Słowenii w Radzie UE. Było to ostatnie planowane posiedzenie ECOFIN za Prezydencji Portugalii.

    Wymiana danych podatkowych w czasie rzeczywistym - Finlandia i Estonia są pierwsze

    Wymiana danych podatkowych. O przystąpieniu do elektronicznej wymiany informacji podatkowych w czasie rzeczywistym poinformowały w 18 czerwca 2021 r. władze Finlandii i Estonii. Według organów podatkowych dwóch sąsiednich krajów tego typu rozwiązanie jest "unikatowe" w skali światowej.

    Transakcje z rajami podatkowymi – kolejne obowiązki dla podmiotów powiązanych i niepowiązanych

    Transakcje z rajami podatkowymi. Od 1 stycznia 2021 r. obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych dla podatników CIT, PIT i spółek niebędącymi osobami prawnymi dla transakcji o wartości powyżej 500 tys. PLN dotyczy zarówno podmiotów powiązanych, jak i niepowiązanych, jeżeli rzeczywisty właściciel ma miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, czyli w raju podatkowym.

    Wartość początkowa środka trwałego - jak ustalić

    Wartość początkowa środka trwałego. Przepisy ustawy o podatkach dochodowych (ustawa o PIT i ustawa o CIT) określają dość dokładnie zasady ustalania wartości początkowej środków trwałych. Ustalenie wartości początkowej wg wyceny podatnika jest możliwością daną przez przepisy jedynie w wyjątkowych przypadkach - jeżeli nie można ustalić tej wartości wg ceny zakupu. Podatnicy nabywający środki trwałe (np. samochody) i remontujący je mogą ustalić wartość początkową z uwzględnieniem wydatków poniesionych (do dnia oddania środka trwałego do użytkowania) na naprawę, remont, czy modernizację - o ile mogą udokumentować te wydatki.

    Polskie firmy w UE - Czarna Księga barier na rynku wewnętrznym (wydanie II)

    Polskie firmy w UE - Czarna Księga barier. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii opublikowało 16 czerwca 2021 r. już drugą Czarną Księgę barier (administracyjnych i prawnych) na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej, które utrudniają działalność transgraniczną polskich przedsiębiorców.

    Najniższa krajowa 2022 a zmiany w PIT - 300 zł więcej netto

    Najniższa krajowa 2022 a zmiany w PIT. Proponowana przez rząd podwyżka najniższej krajowej (płacy minimalnej) w 2022 r. do poziomu 3000 zł brutto (tj. o 7,1 proc. w porównaniu do minimalnego wynagrodzenia 2021 roku) nie jest rewolucyjna - wskazują ekonomiści. Jednocześnie zauważają, że efekt podwyżki będzie wzmocniony przez zapowiedziane w Polskim Ładzie zmiany w systemie podatkowym (głównie w podatku dochodowym pd osób fizycznych - PIT). Szacuje się, że wynagrodzenie netto osoby zarabiającej płacę minimalną wzrośnie w 2022 roku o ok. 300 zł miesięcznie.

    Problematyczne transakcje z rajami podatkowymi – ceny transferowe, dokumentacja, odpowiedzialność

    Transakcje z rajami podatkowymi a ceny transferowe. Od pewnego czasu polski ustawodawca wyjątkowo chętnie wykorzystuje przepisy z zakresu cen transferowych do pobierania informacji o transakcjach realizowanych z podmiotami zarejestrowanymi w rajach podatkowych. Obowiązki nakładane na polskich podatników w tym zakresie są coraz szersze i wymagają coraz większych nakładów administracyjnych. Jednocześnie, wprowadzane przepisy często są tworzone w sposób chaotyczny i nie zawsze uzasadniony.

    Fiskus zajął majątek firmy mimo braku dowodów

    Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego na majątku podatnika. Urząd skarbowy zajął konto firmy i należny jej zwrot VAT mimo braku dowodów i nieprawidłowości. Czy miał do tego prawo?

    Podatki 2021: osobista odpowiedzialność członków zarządu na nowo (bezpłatne webinarium 24 czerwca)

    24 czerwca 2021 r. o godz. 10:00 rozpocznie się bezpłatne webinarium (szkolenie online) poświęcone obowiązującym od 1 stycznia 2021 r. przepisom rozszerzającym obowiązki z zakresu cen transferowych dla podmiotów niepowiązanych. Za brak dopełnienia należytej staranności i nowych obowiązków dokumentacyjnych odpowiadają osobiście członkowie zarządu! Webinarium poprowadzą Artur Klęsk, Partner w Enodo Advisors oraz Jakub Beym, Senior Associate w Enodo Advisors. Portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.

    Skonta i rabaty przy rozliczaniu transakcji międzynarodowych

    W transakcjach handlowych rozróżniamy różnego rodzaju obniżki cen. Wśród najczęściej stosowanych są skonta i rabaty. Należy jednak pamiętać, że ich udzielenie ma wpływ na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT), a tym samym także na wysokość podatku jaki zapłaci przedsiębiorca.

    Czym różni się najem prywatny od najmu w działalności gospodarczej?

    Podatek od najmu. W dniu 24 maja 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął ważną uchwałę (w składzie 7. sędziów) dotyczącą rozróżnienia najmu prywatnego i najmu prowadzonego w ramach działalności gospodarczej dla potrzeb opodatkowania PIT i ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Jak tę kwestię rozstrzygnął NSA?

    Czy wszyscy podatnicy muszą mieć kasę online od 1 stycznia 2023 r.?

    Kasy fiskalne online są już obowiązkowe dla wybranych grup podatników. Natomiast kasy z elektronicznym zapisem kopii będą dostępne tylko do końca 2022 r. Czy oznacza to, że wszyscy podatnicy będą musieli mieć kasy fiskalne online od 1 stycznia 2023 r.? Co warto wiedzieć o nowym rodzaju kas?

    Sprawozdania finansowe zakładów ubezpieczeń i reasekuracji - zmiany od 2022 r.

    Sprawozdania finansowe. Ustawodawca rozszerza zakres wymogów sprawozdawczych dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. Nowe obowiązki sprawozdawcze będą stosowane od 2022 r., tj. do sprawozdań za rok obrotowy rozpoczynający się w 2021 r.

    Estoński CIT - zmiany od 2022 roku

    Estoński CIT. Od 2022 r. ryczałt od dochodów w CIT (czyli tzw. estoński CIT) będzie mogła wybrać każda spółka kapitałowa, niezależnie od wielkości, bo zniknie limit przychodów 100 mln zł. Estoński system będzie też dla spółek komandytowych i komandytowo-akcyjnych.

    E-faktury od 2022 r. Pilotaż od października 2021 r.

    E-faktury są już na kolejnym etapie procesu legislacyjnego. Ustawodawca chce wspólnie z biznesem testować nowe rozwiązanie już od października 2021 r., tak aby jak najwięcej firm korzystało w pełni z e-faktury w 2022 r. Korzystanie z e-faktury stanie się obligatoryjne od 2023 r.

    Rejestracja w CRPA (Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych) do 30 czerwca

    Rejestracja w CRPA. Ministerstwo Finansów przypomina, że 30 czerwca 2021 r. upływa termin (okres przejściowy) na dokonanie: zgłoszenia rejestracyjnego w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych (CRPA) dla podmiotów, które przed 1 lutego 2021 r. nie były objęte obowiązkiem dokonywania zgłoszeń rejestracyjnych w podatku akcyzowym albo zgłoszenia uzupełniającego w CRPA dla podmiotów, które przed 1 lutego 2021 r. zostały zarejestrowane na podstawie zgłoszenia rejestracyjnego AKC-R.

    Dotacja z gminy wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem a przedawnienie

    Dotacja z gminy a przedawnienie. Coraz więcej osób w swojej działalności stara się korzystać z różnych form pomocy. Jednym z popularnych rodzajów wsparcia, są różnego rodzaju dotacje – w tym dotacje z jednostek samorządu terytorialnego. W trakcie działalności podmiotu może jednak okazać się, że środki z dotacji zostały nieprawidłowo spożytkowane. W takiej sytuacji, zasadniczo, podatnik powinien zwrócić dotację – co w praktyce może jednak okazać się dla niego niemożliwe do wykonania (szczególnie po dłuższym czasie). Tak samo więc jak w innych przypadkach, ustawodawca przewidział odpowiedni okres przedawnienia dla konieczności zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Warto jednak dowiedzieć się, jak należy obliczać ten termin - w szczególności, że proces przyznania, korzystania i rozliczenia dotacji może być dość długi – i wskazywać na różne momenty, od których należałoby obliczać termin przedawnienia.

    Polski Ład. 2/3 emerytów z zerowym PIT

    Zerowy PIT dla emerytów. Dwie trzecie emerytów będzie miało zerowy PIT, a duża część zapłaci niższy podatek - zapewnił wiceminister finansów Piotr Patkowski. Seniorzy, którzy pobierają emerytury powyżej 5 tys. zł miesięcznie stracą rocznie 75 zł - dodał. Polski Ład dla emerytów - kto zyska, kto straci?

    Interpretacja podatkowa nie może pomijać przepisów

    Interpretacja podatkowa. Przedsiębiorca wdał się w spór z fiskusem o pieniądze należne z tytułu CIT. Oczywiście fiskus chciał ich więcej, w tym celu interpretował przepisy tak, a w zasadzie pomijał ich część, aby uzasadnić słuszność poboru wyższego podatku. Ale po stronie przedsiębiorcy stanął sąd, przypominając organom skarbowym, że: „Nie wolno jest również interpretować przepisów prawnych tak, by pewne ich fragmenty okazały się zbędne” (wyrok WSA w Krakowie z 5 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1262/20).

    Rekordowy Twój e-PIT w 2021 roku

    Twój e-PIT w 2021 roku. Ministerstwo Finansów podsumowało tegoroczny sezon rozliczeń podatkowych PIT, a w szczególności najbardziej popularną e-usługę Krajowej Administracji Skarbowej - Twój e-PIT.

    Leasing finansowy przedsiębiorstwa – rozliczenia podatkowe (PIT, CIT, VAT, PCC)

    Leasing finansowy przedsiębiorstwa. Rozważając możliwość restrukturyzacji działalności, oprócz standardowych rozwiązań takich jak m.in aporty przedsiębiorstw, połączeń lub sprzedaży (niezależnie czy mamy do czynienia z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa czy przedsiębiorstwem), należy wziąć pod uwagę możliwości oferowane przez leasing finansowy przedsiębiorstwa. W analizie opłacalności przedsięwzięcia musimy wziąć pod uwagę nie tylko aspekt biznesowy, ale również kwestie opodatkowania danej transakcji. Należy zwrócić uwagę, zarówno na podatki dochodowe (odpowiednio PIT oraz CIT), podatek od towarów i usług oraz podatek od czynności cywilnoprawnych.

    Jak wygląda cyberatak na firmową sieć?

    Cyberatak na firmową sieć. W trakcie pandemii ponad połowa polskich firm (54%) zauważyła wzrost liczby cyberataków. W opublikowanej w maju br. analizie Active Adversary Playbook 2021 analitycy ujawniają, że przestępcy zostają wykryci średnio dopiero po 11 dniach od przeniknięcia do firmowej sieci. W tym czasie mogą swobodnie poruszać się po zasobach i wykradać dane przedsiębiorstwa. Coraz trudniej namierzyć złośliwą działalność, jednak pomocna w tym zakresie może okazać się pandemia. W ubiegłym roku wzrosły bowiem umiejętności i szybkość reagowania zespołów IT.

    Kasa fiskalna online - serwis klimatyzacji w samochodach

    Kasa fiskalna online. Czy prowadząc działalność w ramach punktu serwisowego klimatyzacji w samochodach osobowych podatnik jest zobowiązany do posiadania kasy fiskalnej online?

    CIT-8 za 2020 r. - wersja elektroniczna opublikowana

    CIT-8 za 2020 r. Ministerstwo Finansów opublikowało cyfrową wersję (30) CIT-8. Zrobiło to po trzech miesiącach od zapowiedzi, za to na dwa tygodnie przed upływem terminu na złożenie tego zeznania.