Czy stowarzyszenia mogą odliczać VAT z faktur sfinansowanych dotacją

Aby wystąpiło prawo do odliczenia VAT naliczonego, musi być spełniony jeden podstawowy warunek. Wynika on z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT). Zgodnie z tym przepisem, prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje tylko podatnikowi wykonującemu działalność gospodarczą opodatkowaną VAT (zdefiniowanemu w art. 15 ustawy o VAT) i tylko w takim zakresie, w jakim nabywane przez tego podatnika towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych tym podatkiem.

Stowarzyszenie może mieć prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur zakupu tylko wówczas, gdy:

• posiada status czynnego podatnika VAT - a więc jest zarejestrowanym podatnikiem VAT,

• wykonuje działalność gospodarczą opodatkowaną VAT,

• dokonywane zakupy mają związek z działalnością opodatkowaną VAT - przy czym musi to być związek z działalnością opodatkowaną, a nie np. z działalnością zwolnioną z VAT lub wyłączoną z opodatkowania tym podatkiem.

Warto też zwrócić uwagę na formalny warunek realizacji prawa do odliczenia. Odliczenia może bowiem dokonać tylko formalnie zarejestrowany podatnik VAT czynny. Tylko taki podatnik może bowiem zrealizować swoje prawo do odliczenia, wykazując podatek naliczony w deklaracji VAT.

Jak wynika z powyższego, prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko czynnym podatnikom VAT oraz tylko w takim przypadku, gdy dokonywane zakupy mają ścisły związek z czynnościami opodatkowanymi. Odliczyć zatem można podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Ustawa wyłącza możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu.

Przykład Stowarzyszenie ubiega się o dofinansowanie z krajowych środków publicznych i środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na realizację operacji w zakresie działania 4.31 funkcjonowanie Lokalnej Grupy Działania. Stowarzyszenie nie jest podatnikiem VAT. W ramach projektu nie jest prowadzona sprzedaż opodatkowana VAT. Dofinansowanie na realizację projektu nie pochodzi ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej, o której mowa w paragrafie 7 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 224, poz. 1799). Dotacja będzie służyć sfinansowaniu tzw. wydatków kwalifikowalnych związanych z organizacją przedsięwzięć o charakterze edukacyjnym, informacyjnym lub szkoleniowym - w tym seminariów, szkoleń, konferencji i konkursów, imprez kulturalnych, takich jak festiwale, targi, pokazy i wystawy, służących zwłaszcza promocji regionu i jego tożsamości kulturowej oraz związanych z działalnością promocyjną informacyjną i poligraficzną - w tym: opracowanie i druk broszur, folderów.

Zakupione towary i usługi nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Ze względu na fakt, że realizowany przez stowarzyszenie projekt nie będzie służył wykonywaniu czynności opodatkowanych, nie jest spełniona podstawowa przesłanka warunkująca prawo do odliczenia VAT naliczonego. Stowarzyszenie nie jest też zarejestrowane dla celów podatku VAT, co w sensie formalnym uniemożliwia zrealizowanie prawa do odliczenia, gdyby prawo do odliczenia przysługiwało.

EWA SŁAWIŃSKA

Podstawa prawna:

- ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 215, poz. 1666