REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasady łączenia spółek kapitałowych – zagadnienia prawne i podatkowe

Russell Bedford Poland Sp. z o.o.
Grupa doradcza Russell Bedford jest członkiem międzynarodowej sieci niezależnych firm doradczych Russell Bedford International, zrzeszających prawników, audytorów, doradców podatkowych, księgowych, finansistów oraz doradców biznesowych. Russell Bedford doradza klientom w ponad 90 krajach na całym świecie. Grupa posiada ponad 290 biur i zatrudnia ok. 7.000 profesjonalnych doradców.
Zasady łączenia spółek kapitałowych – zagadnienia prawne i podatkowe /Fotolia
Zasady łączenia spółek kapitałowych – zagadnienia prawne i podatkowe /Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Wskutek połączenia, spółka przejmująca staje się właścicielem aktywów innej spółki i wypracowanego przez nią know-how, dzięki któremu może np. zreorganizować kadrę pracowniczą, zmniejszyć koszty administracyjne oraz zwiększyć lub zróżnicować produkcję. To w rezultacie daje przewagę konkurencyjną na rynku. Dodatkowo jednym z najpowszechniejszych skojarzeń związanych z restrukturyzacją spółek jest kwestia podatkowa, jak np. odliczenie straty, kontynuacja odpisów amortyzacyjnych, czy też brak uznania za dochód nadwyżki przejętego majątku.

Na przestrzeni ostatnich 10 lat XXI wieku jednym z najczęściej pojawiających się aspektów działalności gospodarczej są również procesy związane z tzw. restrukturyzacją przedsiębiorstw. Co zrobić, gdy na rynku lokalnym widnieje kilku poważnych „graczy”, a pozostała część przedsiębiorców działających na tym samym obszarze nie stanowi dla nich konkurencji ? Odpowiedzią na tego typu pytanie coraz częściej jest łączenie się spółek. Należy jednak zaznaczyć, że proces łączenia spółek kapitałowych jest dość złożony, niemniej przynosi wymierne korzyści finansowe.

Autopromocja

I tak zgodnie z uregulowaniami ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) spółkami kapitałowymi są: spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółka akcyjna. Spółki te mogą się łączyć między sobą pod warunkiem, że żadna z nich nie jest spółką w upadłości lub też nie jest spółką w likwidacji, która rozpoczęła podział majątku (art. 491 § 1 i 3 k.s.h.).

Spółka znajduje się w upadłości, jeżeli został w stosunku do niej złożony wniosek o ogłoszenie upadłości z powodu jej niewypłacalności. Uznaję się, że spółka stała się niewypłacalna, gdy utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, przy czym domniemywa się utratę tej zdolności, jeśli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące, a także, gdy zobowiązania pieniężne spółki przekraczają wartość jej majątku a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający 24 miesiące (zob. art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, po nowelizacji Dz.U. 2015 poz. 233).

Nowe prawo restrukturyzacyjne - pierwsze doświadczenia i uwagi

Natomiast rozpoczęcie podziału majątku w spółce likwidowanej może nastąpić jedynie po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli, ale nie wcześniej niż z upływem sześciu miesięcy od daty ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (art. 286 § 1 k.s.h.), w przypadku spółki akcyjnej nie wcześniej niż z upływem roku od dnia ostatniego ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli (art. 474 § 1 k.s.h. w zw. z 465 k.s.h.).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Warto więc zaznaczyć, iż samo otwarcie likwidacji i w konsekwencji ujawnienie tego faktu w rejestrze nie stanowi przeszkody dla rozpoczęcia, czy też kontynuacji procesu łączenia się spółek. Dopiero zwrot wspólnikom albo akcjonariuszom wkładów (lub ich wartości) bądź wypłata wartości udziałów albo akcji, bądź podział majątku pozostałego po dokonaniu tego zwrotu przesądza o negatywnej przesłance łączenia się spółek. Wynikiem tego ustawodawca postanowił o konieczności oddzielnego zarządzania majątkiem każdej z połączonych spółek przez spółkę przejmującą lub nowozawiązana do czasu zaspokojenia lub zabezpieczenia wierzycieli, których wierzytelności powstały przed dniem połączenia i którzy przed upływem sześciu miesięcy o dnia ogłoszenia o połączeniu zażądali zapłaty na piśmie. Zażądanie zapłaty jest więc wedle literalnego brzmienia art. 495 k.s.h. warunkiem powstania ww. obowiązku, niemniej jednak sytuacja tak nie zawsze mogłaby prowadzić do uzyskania skutku jaki ustawodawca wiązał z tym przepisem. Chodzi oczywiście przysługujące wówczas wierzycielom pierwszeństwo zaspokojenia z majątku spółki, która pierwotnie była jego dłużnikiem, ograniczając tym samym zaspokojenie wierzycieli pozostałych łączących się spółek (art. 496 k.s.h.).

Tak więc zasadą powinno być prowadzenie oddzielnego zarządu masami majątkowymi spółek już od dnia połączenia się spółek – a nie dopiero w momencie zgłoszenia żądani zapłaty przez wierzyciela. Dobrą praktyką wydaje się także uzyskiwanie już na etapie sporządzania planu połączenia (faza przygotowawcza) oświadczenia wierzycieli (także ugody), że takiego zgłoszenia nie będą składać po dniu ogłoszenia o połączeniu (np. wobec zabezpieczenia wierzycieli).

Odpowiedzialność nowych członków zarządu w spółce z o.o.

Samo połączenie spółek kapitałowych może być dokonane na dwa sposoby, tj. w postaci łączenia się przez przejęcie lub łączenia się przez zawiązanie nowej spółki. W pierwszym przypadku łączenie odbywa się przez przeniesienie całego majątku spółki (zwanej przejmowaną) na inną spółkę (zwaną przejmującą) w zamian za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom lub akcjonariuszom spółki przejmowanej. W drugim przypadku łączenie odbywa się przez zawiązanie spółki kapitałowej, na którą przechodzi majątek wszystkich łączących się spółek za udziały lub akcje nowej spółki. W obydwu sytuacjach możliwe jest by wspólnicy lub akcjonariusze Spółki przejmowanej lub wszystkich łączących się spółek obok udziałów lub akcji otrzymali dopłaty w gotówce dokonywane z zysku bądź kapitału zapasowego. Dopłaty nie mogą jednak być wyższe aniżeli 10% wartości bilansowej przyznawanych udziałów lub akcji spółki nowozawiązanej albo według oświadczenia o stanie księgowym sporządzonym na określony dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o ogłoszenie planu połączenia, przy wykorzystaniu takich samych metod i w takim samym układzie jak ostatni bilans roczny spółki przejmującej. Ponadto analogicznie spółka przejmująca lub nowozawiązana może uzależnić wydanie swoich udziałów lub akcji od wniesienia dopłat w gotówce przez wspólników lub akcjonariuszy spółki przejmowanej lub wszystkich spółek łączących się (art. 492 § 2 i 3 k.s.h.).


Ważnym aspektem połączenia jest to, iż spółka przejmująca lub nowozawiązana z dniem połączenia wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej lub wszystkich spółek łączących się, w tym zezwolenia, koncesje lub ulgi jeśli zostały przyznaje spółce przejmowanej lub którejkolwiek z łączących się. Wstąpienie to następuje ex lege z dniem połączenia i określa się mianem sukcesji generalnej. Jedynym jej ograniczeniem jakie może wystąpić jest odmienna regulacja ustawy lub postanowienie zwarte w decyzji o udzieleniu zezwolenia, koncesji, ulgi (np. udzielenie koncesji, zezwolenia lub ulgi przed dniem wejścia w życie k.s.h., tj. przed 1.01.2001 r.). Należy jednak mieć na względzie, że w przypadku zezwolenia lub koncesji udzielonej instytucji finansowej sukcesja uniwersalna nie znajdzie zastosowania, gdy organ, który pierwotnie wydał zezwolenie lub koncesję w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia o połączeniu złoży sprzeciw (art. 494 § 2 i 5 k.s.h.).

Opisywana wyżej sukcesja może następuje w ujęciu cywilnoprawnym, administracyjnoprawnym oraz prawnopodatkowym. Przybliżając te ujęcia należy mieć na względzie, że moment przejścia praw nie równa się momentowi ujawnienia tych praw, a częstokroć ich ujawnienie w księdze wieczystej lub odpowiednich rejestrach wymaga wniosku spółki przejmującej lub nowozawiązanej. W koncepcji administracyjnoprawnej podkreślić należy, iż w obowiązującym systemie prawa materialnego administracyjnego następstwo prawne jest niedopuszczalne, co wiąże się z przyjęciem koncepcji trwałego związania publicznych praw i obowiązków z danym podmiotem, dla którego zostały ustanowione. W efekcie tego zaistniała potrzeba zmiany zasad istniejącymi pod rządami Kodeksu Handlowego. Wtenczas dotychczasowe zezwolenia, koncesje albo ulgi posiadane przez jedną ze spółek łączących się lub spółkę przejmowaną gasły z dniem wykreślenia tych spółek z rejestru. Konieczne było więc wszczynanie nowego postępowania o udzielenie zezwolenia, koncesji albo ulgi na rzecz spółki przejmującej lub nowozawiązanej. Obecne uregulowanie Kodeksu Spółek Handlowych całkowicie to odmieniło (art. 494 § 2 w zw. z art. 618 k.s.h.). W odniesieniu zaś do ujęcia prawnopodatkowego omawianą zasadę sukcesji wyraża wprost art. 93 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Oddzielnym wyrazem zasady kontynuacji dotychczasowych praw i obowiązków przy łączeniu się spółek jest również fakt, iż osoby o szczególnych uprawnieniach, posiadające np. udziały lub akcje uprzywilejowane, świadectwa użytkowe, pierwszeństwo przy podziale majątku, prawo powoływania i odwoływania członków organów, jak również posiadacze papierów wartościowych, mają zagwarantowane prawa co najmniej równoważne z tymi jaki im dotychczas przysługiwały. Takie uregulowanie wejścia w prawa „co najmniej równoważne” nie może być wiązane z „identycznością” praw. Wynika to m.in. z sytuacji, w której dane prawa z mocy ustawy nie istnieją w spółce przejmującej lub nowozawiązanej (np. różnice co do ilości głosów przypadających na jeden udział lub akcje zarówno w samym Kodeksie spółek handlowych jak i na gruncie Kodeksu handlowego). Zmiana lub zniesienie szczególnych uprawnień możliwa jest wyłącznie w drodze umowy sporządzonej pomiędzy uprawnionym a spółką przejmującą lub nowozawiązana.

Elektroniczne wzorce uchwał w spółce z o.o.

Omawiając instytucję połączenia się spółek kapitałowych nie sposób pominąć wątpliwości jakie pojawiają się przy zagadnieniu połączenia spółek kapitałowych w organizacji. Uznaje się, że ponieważ mogą one we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywane (art. 11 § 1 i 2 k.s.h.) i stosuje się do nich odpowiednio przepisy dotyczące danej spółki po wpisie do rejestru to, również mogą one być podmiotami połączeń. Z uwagi jednak na fakt braku wpisu spółki w organizacji w rejestrze oraz fakt rozwiązania spółki przejmowanej lub spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, bez konieczności przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, w dniu wykreślenia ich z rejestru, tj. w dniu połączenia będącym dniem wpisu do rejestru odpowiednio spółki przejmującej lub nowo zawiązanej (art. 493 § 1 i 2 k.s.h.) przyjąć należy, że proces łączenia się może być prowadzony wyłącznie w fazie przygotowawczej oraz właścicielskiej. W fazie autoryzacji połączenia koniecznym jest, aby dzień połączenia i mogące nastąpić wykreślenie z rejestru, był określony już po wpisaniu do rejestru spółki w organizacji.

Autor: Kajetan Kubicz, Russell Bedford

Artykuł pochodzi z RB Magazine wydawanego przez Russell Bedford

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Zawieszenie projektu CPK to zły sygnał także dla mniejszych firm

„Zawieszenie” projektu Centralnego Portu Komunikacyjnego to zły sygnał również dla mniejszych firm. Czy małe firmy mogą mieć kłopoty przez zawieszenie projektu CPK? Firma zaangażowana w projekt CPK raczej nie dostanie kredytu.

3 czerwca 2024 r. upływa termin na złożenie wniosku o zwrot nadpłaconej składki zdrowotnej

Do 3 czerwca 2024 r. przedsiębiorcy mają czas na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty składki zdrowotnej za ubiegły rok. Jakie są skutki nie zrobienia tego w terminie, co się stanie z nadpłatą?

Zmiana wzoru i miejsc naklejania znaków akcyzy na wyroby winiarskie [KOMENTARZ]

Komentarz prezes Magdaleny Zielińskiej Związku Pracodawców Polskiej Rady Winiarstwa.

Cyberbezpieczeństwo w branży TSL – nowe wymogi. Co zmieni unijna dyrektywa NIS 2 od 17 października 2024 roku?

Dyrektywa NIS 2 wymusza na firmach konieczność wdrożenia strategii zarządzania ryzykiem. W praktyce oznacza to, że muszą zabezpieczyć swoje systemy komputerowe, procesy bezpieczeństwa oraz wiedzę swoich pracowników na tyle, by zapewnić funkcjonowanie i odpowiednio szybką reakcję w przypadku ataku hakerskiego. Od 17 października 2024 roku wszystkie kraje członkowskie powinny zaimplementować dyrektywę w swoim systemie prawnym.

Nawet 8%. Lokaty bankowe – oprocentowanie pod koniec maja 2024 r.

Ile wynosi oprocentowanie najlepszych depozytów bankowych pod koniec maja 2024 roku? Jakie odsetki można uzyskać z lokat bankowych i kont oszczędnościowych? Średnie oprocentowanie najlepszych lokat i rachunków oszczędnościowych wzrosło w maju do nieco ponad 5,7%.

ZUS pobrał 4000 zł od wdowy. 20 680,00 zł udziału w emeryturze zmarłego [Mąż nie skorzystał z emerytury]

Wdowa otrzymała wypłatę gwarantowaną 20 680,00 zł (udział w emeryturze zmarłego męża w zakresie subkonta). ZUS pobrał (jako płatnik PIT) 4000 zł i przekazał te pieniądze fiskusowi. ZUS wykonał prawidłowo przepisy podatkowe ustalające podatek na prawie 1/5 płatności. ZUS jest tu tylko pośrednikiem między wdową a fiskusem.

8-procentowy VAT nie dla domków letniskowych

Zgodnie z obecną praktyką organów podatkowych 8-procentowy VAT może być stosowany wyłącznie przy wznoszeniu budynków mieszkalnych przeznaczonych do stałego zamieszkania, zatem przedsiębiorcy budujące domki letniskowe lub rekreacyjne muszą wystawiać faktury z 23-procentowym VAT. 

Faktura korygująca 2024. Czy można zmienić dane nabywcy na zupełnie inny podmiot?

Sprzedawca wystawił fakturę VAT na podmiot XYZ Sp. z o.o., jednak właściwym nabywcą był XYZ Sp. k. Te dwa podmioty łączy tylko nazwa „XYZ” oraz osoba zarządzająca. Są to natomiast dwie różne działalności z różnymi numerami NIP. Czy w takiej sytuacji sprzedawca może zmienić dane nabywcy widniejące na fakturze poprzez fakturę korygującą, tj. bez konieczności wystawiania tzw. korekty „do zera” na XYZ Sp. z o.o., i obciążenie XYZ Sp. k. tylko poprzez korektę i zmianę odbiorcy faktury? 

Nowy sposób organów celno-skarbowych na uszczelnienie wywozu towarów podlegającym sankcjom na Rosję

Oświadczenie producenta o tym, iż wie kto jest kupującym i sprzedającym towar oraz o tym, iż wie, że jego wyprodukowany towar będzie przejeżdżał przez Rosję w tranzycie i zna końcowego użytkownika produktu, ma być narzędziem do ograniczenia wywozu towarów które są wyszczególnione w rozporządzeniu Rady (UE) NR 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczące środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie.

Opóźnienia w zapłacie w podatku dochodowym - skutki

Przedsiębiorcy mają wynikający z przepisów podatkowych obowiązek płacenia różnych podatków. W tym także podatków dochodowych: PIT – podatek dochodowy od osób fizycznych i CIT – podatek dochodowy od osób prawnych (w przypadku np. spółek z o.o. czy akcyjnych). Każde opóźnienie w zapłacie podatku – także podatku dochodowego grozi nie tylko obowiązkiem obliczenia od zaległości podatkowych odsetek ale także odpowiedzialnością karną skarbową. Zaległość podatkowa, to także może być problem pracowników, którzy nie zapłacili podatku dochodowego PIT wynikającego z rocznego zeznania podatkowego.

REKLAMA