Spółka akcyjna

Coroczne zatwierdzenie sprawozdania finansowego bywa traktowane jak formalność księgowa. Dla członków zarządu i rady nadzorczej bywa to jednak dzień, w którym tracą umocowanie do działania – często bez świadomości, że to się właśnie wydarzyło. Pomyłka co do tego momentu może podważyć ważność uchwał i umów podpisanych „w imieniu spółki” przez osobę, która formalnie nie jest już członkiem organu.

W dniu 26 listopada 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji Kodeksu spółek handlowych (ksh) oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez Ministra Sprawiedliwości. Nowe przepisy mają wzmocnić ochronę akcjonariuszy i uczestników rynku kapitałowego. Chodzi m.in. o poprawę przejrzystości i dostępności informacji o firmach prowadzących rejestry akcjonariuszy spółek niepublicznych, czyli takich, które nie są notowane na giełdzie. Projekt przewiduje zwiększenie i uporządkowanie obowiązków informacyjnych spółek oraz instytucji, które prowadzą rejestr akcjonariuszy. Dzięki temu obieg informacji o akcjach stanie się bardziej czytelny, bezpieczny i przewidywalny. Skutkiem nowelizacji będzie też rezygnacja z dotychczasowej klasyfikacji akcji na akcje imienne i na okaziciela. Nowe przepisy mają wejść w życie po dwunastu miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, z wyjątkiem niektórych przepisów, które zaczną obowiązywać 28 lutego 2026 roku.

Od 13 października 2022 r. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu Spółek Handlowych, która w dużej mierze dotyczy rozszerzenia kompetencji rady nadzorczej w spółkach kapitałowych. Na czym polegają te zmiany?

Wprowadzenie spółki na NewConnect. Wiele startupów ale także przedsiębiorstw działających już jakiś czas na rynku, w celu pozyskania dodatkowych środków na rozwój często rozważa wprowadzenie spółki do Alternatywnego Systemu Obrotu („ASO”). Jakie działania należy podjąć aby do tego skutecznie doprowadzić?

Prosta Spółka Akcyjna (PSA) jest szczególnie atrakcyjna dla młodych innowatorów, którzy dysponują unikalnym know-how i chcą otworzyć biznes, ale nie mają na to własnego majątku. Możesz ją szybko zarejestrować, a jej obsługa jest bardzo prosta. O tym, jak krok po kroku założyć PSA i jakie płyną z tego korzyści dla przedsiębiorców, rozmawiali 15 września 2021 r. uczestniczy konferencji online, zorganizowanej przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii we współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości.

Dematerializacja akcji. Akcjonariusze, którzy nie oddali spółkom papierowych akcji nie tylko stracili po 1 marca 2021 roku prawo do głosowania na walnym zgromadzeniu, ale także mogą nie otrzymać dywidendy. Jak odzyskać prawa akcjonariusza?

Do 20 stycznia spółki notowane na głównym parkiecie GPW i rynku NewConnect mogą składać wnioski o obniżenie opłat rocznych za notowanie akcji w 2021 roku. W przypadku utraty przychodów powyżej 50 proc. należność ta może zostać obniżona nawet o 90 proc. To kolejny, w ramach programu „Warto być spółką giełdową”, sposób na wsparcie w czasie pandemii firm pozyskujących kapitał drogą emisji akcji.

Na stronach Rządowego Centrum Legislacji została opublikowana pełna treść projektu reformy Kodeksu spółek handlowych - poinformowało 9 grudnia 2020 r. Ministerstwo Aktywów Państwowych. Jak dodano, opublikowany w środę projekt trafi pod obrady Rady Ministrów; prace nad nim trwały od lutego 2020 r.

Jak wiadomo z dniem 30 września 2020 r. rusza, przekładana ze względu na COVID -19, dematerializacji akcji. Najpóźniej bowiem tego dnia spółki akcyjne niebędące spółkami publicznymi oraz spółki komandytowo-akcyjne zobowiązane są dokonać pierwszego (z pięciu) ogłoszenia wzywającego swoich akcjonariuszy do złożenia dokumentów akcji w spółce. Przed dokonaniem tego wezwania, a więc również nie później niż do 30 września 2020 r., spółki te powinny dokonać wyboru podmiotu uprawnionego do prowadzenia rejestru akcjonariuszy (wyboru takiego dokonuje walne zgromadzenie) oraz podpisać z wybranym przez walne zgromadzenie podmiotem umowę o prowadzenie rejestru akcjonariuszy. Jak zatem widać czasu jest już mało, a odpowiedzialność duża.

Jakkolwiek prowadzenie działalności gospodarczej w formie spółki, zarówno osobowej, jak i kapitałowej, służy ograniczeniu i podziałowi ryzyka personalnej odpowiedzialności całym majątkiem, osoby fizyczne mogą w praktyce osobiście odpowiadać za zobowiązania firmy i skutki nieumiejętnego nią zarządzania. Odpowiedzialność za długi spółki handlowej, w zależności od jej typu, grozi wspólnikom lub członkom zarządu. Mając na uwadze ryzyko pozwu cywilnego o naprawienie wyrządzonej spółce szkody, jak również sankcji karnoskarbowych, warto wiedzieć jak poradzić sobie w kryzysowej sytuacji.

W rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw znalazły się rozwiązania wypracowane przez Komisję ds. reformy nadzoru właścicielskiego. Komisja ta działa w Ministerstwie Aktywów Państwowych. Zmiany mają umożliwić odbywanie posiedzeń organów spółek kapitałowych przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej.

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) to system, w którym są gromadzone i przetwarzane informacje o beneficjentach rzeczywistych, tj. osobach fizycznych sprawujących bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad spółką. Termin na zgłoszenie spółek do systemu upływa 13 kwietnia 2020 r. Natomiast w przypadku spółek wpisanych do KRS po 13 października 2019 r. zgłoszenie musi być dokonane nie później niż w terminie 7 dni od dnia wpisu do KRS.

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych, który funkcjonuje od 13 października br., ma zapobiegać zarówno praniu brudnych pieniędzy, jak i zmniejszyć ryzyko terroryzmu. Wszystkie polskie spółki handlowe muszą zgłosić do 13 kwietnia 2020 r. informacje o swoich tzw. beneficjentach rzeczywistych. Nowo powstające spółki mają na to 7 dni od zarejestrowania w KRS. Kary za spóźnienie sięgną miliona złotych.

Od 13 października 2019 r. każda polska spółka handlowa oprócz spółki partnerskiej ma obowiązek zgłosić informacje o swoich beneficjentach rzeczywistych, a więc o osobach fizycznych sprawujących bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad spółką, do nowo powstałego rejestru. Za takie osoby są uważani między innymi wszyscy wspólnicy spółek osobowych oraz wspólnicy mający więcej niż 25% udziałów w spółce z o.o.

Prosta spółka akcyjna (PSA) to nowa forma działalności, która ma pobudzić działalność innowacyjnych firm. Pojawi się w polskim systemie prawnym od 1 marca 2020 r.

Od marca 2020 roku podatnicy będą mogli korzystać z nowego rodzaju spółki kapitałowej, tj. Prostej Spółki Akcyjnej (PSA). Jest to rozwiązanie, które ma wzmocnić rozwój startupów i przyczynić się do wzrostu innowacyjności gospodarki. W tej roli sprawdziła się już ulga na B+R, a także IP box, czyli 5% podatek od przychodów z wyników prac badawczo-rozwojowych oraz zwolnienie podatkowe dla alternatywnych spółek inwestycyjnych.

Ustawa o prostej spółce akcyjnej (PSA). Projekt dotyczący prostej spółki akcyjnej to ostatnia zmiana z tzw. pakietu 100 zmian dla firm. Ustawa wprowadzająca nowy rodzaj spółki trafiła już do Sejmu. Zakłada się, że projektowane regulacje miałyby wejść w życie na początku 2020 r.

Sąd administracyjny uznał, że skoro wniesienie aportem zorganizowanej części przedsiębiorstwa do spółki komandytowej podlegało w Polsce zwolnieniu z VAT, a tym samym z PCC, to Polska nie mogła wprowadzić tego obciążenia ponownie. Stanowiłoby to bowiem naruszenie zasady „stand still”, zabraniającej wprowadzania przez państwo członkowskie obciążeń podatkowych pogarszających sytuację podatnika.

Prowadzenie działalności w zakresie zakładów bukmacherskich jest szczególnie regulowane przez polskie prawo. Do legalnego prowadzenia tego rodzaju działalności niezbędne jest posiadanie zezwolenia Ministerstwa Finansów. Przedsiębiorca, który chce je uzyskać, musi spełnić szereg wymogów ustawowych.

Rynek kapitałowy za sprawą spółki GetBack po raz kolejny przeżywa wstrząsy związane z niewypłacalnością instytucji oferującej produkty i usługi inwestycyjne. Od kilku miesięcy polski biznes również odnotowuje znaczący wzrost upadłości przedsiębiorstw. W wielu tych instytucjach oprócz Zarządów funkcjonowały także Rady Nadzorcze oraz Komitety Audytu, w związku z tym coraz częściej słyszy się pytanie, dlaczego nadzór nad upadającym biznesem się nie sprawdził?

Przekazanie przez spółkę akcyjną na rzecz jednego z jej akcjonariuszy własności nieruchomości tytułem wynagrodzenia za nabycie przez tą spółkę (w ramach procedury umorzenia akcji posiadanych przez tego akcjonariusza w kapitale zakładowym spółki), stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, o ile ta nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą spółki akcyjnej.

Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii przygotowało projekt nowelizacji Kodeksu spółek handlowych, który przewiduje wprowadzenie od 2019 roku nowego typu spółki kapitałowej, tj. prostej spółki akcyjnej (P.S.A.). Projekt ten podlega obecnie uzgodnieniom między resortowym i konsultacjom publicznym. MPiT informuje, że głównymi zaletami tej nowej spółki będą szybka rejestracja elektroniczna, 1 zł kapitału na start, brak barier wejścia, maksymalnie wykorzystany pomysł oraz elektronizacja procedur. Ta nowoczesna forma spółki ma ułatwić rozwój przedsięwzięć, w szczególności start-upów. To kolejne rozwiązanie z pakietu ułatwień dla przedsiębiorców – 100 zmian dla firm.

Zmiany przewidziane ustawą z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym wprowadzają nowe obowiązki dla podmiotów zarejestrowanych w KRS. Wchodząca w życie nowelizacja stanowi kolejny krok w kierunku integracji rejestrów handlowych w ramach europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz informatyzacji obowiązków sprawozdawczych spółek. Nowela ta wprowadzana będzie stopniowo, począwszy od 15 marca 2018 r., gdy wejdzie w życie większość przepisów, w tym dotyczących form składania sprawozdań finansowych, poprzez 1 października 2018 r. (elektroniczne sprawozdania finansowe) aż po 1 marca 2020 r.

Wygląda na to, że wkrótce doczekamy się upadku tradycyjnie rozumianego papieru wartościowego, tj. dokumentu, który ucieleśnia w sobie określone prawa. Zaproponowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości projekt zmian kodeksu spółek handlowych zakłada zakaz wydawania dokumentów. Zasadą ma się stać dematerializacja. W praktyce oznaczać to będzie, że system obrotu akcjami wszystkich spółek akcyjnych będzie zbliżony do systemu dotyczącego spółek giełdowych. Wygląda na to, że cyfrowa rewolucja wkracza do spółek na dobre.

Na etapie opiniowania w rządowym centrum legislacyjnym znajduję się projekt nowelizacji kodeksu spółek handlowych (KSH) opracowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Zakłada on obligatoryjną dematerializcję zarówno akcji imiennych, jak i na okaziciela. powyższe zmiany mogą być niemałą rewolucją dla akcjonariatu spółek prywatnych. Czym w praktyce skutkować będzie planowana zmiana?