Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jakie wydatki związane z uczestnictwem w przegranym przetargu można zaliczyć do kosztów

Małgorzata Rymarz
inforCMS
Prowadzę firmę remontowo-budowlaną i często biorę udział w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego lub w przetargach organizowanych przez inwestorów prywatnych. Efekt starań o pozyskanie zlecenia nie zawsze jednak jest pozytywny. Czy wydatki poniesione w związku z uczestnictwem w przegranym przetargu mogą być kwalifikowane do kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej? Czy można zaliczyć do kosztów wadium zatrzymane przez organizatora przetargu?
RADA
Wydatki, jakie ponosi uczestnik procedury przetargowej prowadzonej według reguł właściwych dla zamówień publicznych lub na zasadach określonych w prawie cywilnym, pozostają w związku z uzyskanym przychodem z działalności gospodarczej. Dlatego wykonawca, który spełnia wymagania postawione przez organizatora przetargu, może zaliczyć tego typu wydatki do kosztów podatkowych również wówczas, gdy jego oferta została odrzucona. Wadium utracone przez oferenta, który wygrał przetarg, stanowi koszt uzyskania przychodu, pod warunkiem że rezygnacja z zawarcia umowy była uzasadniona z ekonomicznego punktu widzenia.
UZASADNIENIE
Odpowiadając na Pana pytanie, należy wyróżnić dwie kwestie. Po pierwsze, możliwość zaliczenia do kosztów wydatków związanych z udziałem w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub w przetargu, po drugie - sposób rozliczenia zatrzymanego wadium.
Wydatki związane z przygotowaniem oferty
Według opinii ugruntowanej przez orzecznictwo i praktykę urzędów skarbowych już sam fakt przystąpienia podatnika do przetargu można potraktować jako działanie celowe, zmierzające do uzyskania przychodu. W tym kontekście zaliczenie do kosztów podatkowych wydatków związanych z procedurą przetargową nie powinno, co do zasady, wzbudzać wątpliwości.
Większość nakładów ponoszonych przez wykonawców dotyczy właściwego przygotowania samej oferty. Koszty te wynikają m.in. z konieczności sporządzenia planów, fotografii, rysunków, projektów, modeli, przekazania próbek materiałów. Pewne sumy mogą być wydatkowane również przed przystąpieniem do formułowania oferty, np. na profesjonalną analizę danego rynku i cen na nim stosowanych, opracowanie ekspertyzy technicznej lub opinii prawnej. Ponadto wykonawcę obciążają koszty uzyskania dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, np. zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, informacji z Krajowego Rejestru Karnego, zaświadczeń z urzędu skarbowego i ZUS o braku zaległości w opłacaniu podatków i składek.
Wszystkie tego typu wydatki będą kosztem uzyskania przychodów, jeśli podatnik, przystępując do przetargu, miał realne możliwości spełnienia warunków określonych w zamówieniu, ale „przegrał” w konkurencji z innymi podmiotami.
Jeśli jednak odrzucenie oferty było przesądzone już w chwili jej składania, ponieważ oferent w sposób oczywisty nie spełniał kryteriów finansowych, technicznych lub innych, określonych w warunkach zamówienia, to wydatki na opracowanie oferty nie mogą być kwalifikowane jako koszty podatkowe, bo ich poniesienie nie spełniało wymogu racjonalności.
 
Przykład
Przetarg zorganizowany przez gminę dotyczył dowozu dzieci do szkół. Podstawowym kryterium udziału w tym postępowaniu było posiadanie stosownych uprawnień. Tymczasem ofertę złożył przedsiębiorca nielegitymujący się wymaganym przez prawo zezwoleniem na świadczenie usług regularnego przewozu specjalnego. W związku z tym, że oferta ta nie miała żadnych szans na realizację, wydatki z nią związane nie będą kosztem podatkowym.
Utracone wadium
Odrębną kwestią jest możliwość obciążenia kosztów podatkowych kwotą utraconego przez podatnika wadium.
Obowiązek wniesienia wadium może stanowić warunek uczestnictwa zarówno w procedurze o udzielenie zamówienia publicznego, jak i w przetargach fakultatywnych, prowadzonych na podstawie przepisów prawa cywilnego.
Wadium ma najczęściej postać określonej sumy pieniędzy przyjmowanej w gotówce (zwykle jego wysokość ustala się jako procent od wartości umowy, która ma być zawarta), choć dopuszczalne są i inne formy.
Po pomyślnym dla uczestnika zakończeniu procedury przetargowej, wadium powinno być niezwłocznie zwrócone, ewentualnie zaliczone na poczet zabezpieczenia wykonania umowy. Kwota przeznaczona przez oferenta na pokrycie wadium nie może więc być kosztem uzyskania przychodów, bowiem wydatek ten nie ma charakteru definitywnego.
Sytuacja podatkowa wykonawcy zmienia się, gdy organizator zatrzyma wadium. Ma prawo to zrobić, jeżeli wykonawca, którego oferta została wybrana:
• odmówił podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego na warunkach określonych w ofercie,
• nie wniósł wymaganego zabezpieczenia należytego wykonania umowy,
• zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego stało się niemożliwe z przyczyn leżących po stronie zamawiającego (art. 46 ust. 5 ustawy - Prawo zamówień publicznych).
Również w art. 704 § 2 k.c. zawarto zastrzeżenie co do możliwości zatrzymania wadium. Zgodnie z jego treścią, jeżeli uczestnik aukcji albo przetargu, mimo wyboru jego oferty, uchyla się od zawarcia umowy, której ważność zależy od spełnienia szczególnych wymagań przewidzianych w ustawie, organizator aukcji albo przetargu może pobraną sumę zachować albo, jeżeli wadium miało postać niepieniężną, dochodzić zaspokojenia z przedmiotu zabezpieczenia.
Jeżeli uczestnik przetargu, którego oferta została wybrana, dopuszcza do utraty wadium na skutek własnych zaniedbań (np. przekroczenia terminu wniesienia zabezpieczenia należytego wykonania umowy), zatrzymana przez zamawiającego kwota nie może obciążyć kosztów podatkowych, bowiem wydatek ten nie spełnia kryterium ani racjonalności, ani celowości.
Sytuacja będzie się jednak przedstawiała odmiennie, jeżeli przyczyna uchylenia się od zawarcia umowy ma podłoże ekonomiczne. W takich przypadkach zatrzymane wadium przedsiębiorcy będą mieli prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.
Przykład
Spółka działająca w branży budowlanej stanęła do przetargu organizowanego przez inwestora publicznego. Jednym z warunków uczestnictwa było wniesienie wadium. Oferta spółki została wprawdzie wybrana, lecz spółka nie podpisała umowy i tym samym straciła wadium. Odmowa zawarcia umowy wynikała z faktu, że cena ofertowa określona została na zbyt niskim poziomie w stosunku do nakładów, jakie należałoby ponieść, realizując umowę. Długotrwały proces wyłaniania wykonawcy sprawił, że w okresie pomiędzy składaniem oferty a ostatecznym rozstrzygnięciem przetargu znacząco wzrosły koszty pracy i ceny materiałów budowlanych, czyniąc zamierzone przedsięwzięcie nieopłacalnym dla spółki. Po ponownym przeprowadzeniu wyliczeń okazało się, że spółka, realizując tę umowę, poniosłaby stratę znacznie większą niż kwota utraconego wadium. Z ekonomicznego punktu widzenia decyzja o odmowie podpisania umowy była więc całkowicie zasadna, a zatem równowartość utraconego wadium może obciążyć koszty uzyskania przychodów.
 
W kwestii możliwości zaliczenia do kosztów wadium utraconego na skutek niezawarcia umowy ze względu na zmianę warunków ekonomicznych wypowiedział się m.in. Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie. W piśmie z 23 października 2006 r., nr 1472/ROP1/423-310/06/MC, czytamy, że:
(...) jeżeli Spółka poniosła koszty na pokrycie wadium w celu uczestnictwa w przetargu, to brak jest uzasadnienia, aby odmówić prawa zaliczenia takiego wydatku do kosztów prowadzonej działalności, nawet gdy pomimo wygrania przetargu w konsekwencji nie doszło do zawarcia umowy i wadium przepadło. Celem Spółki przystępującej do przetargu było wygranie go, a w konsekwencji uzyskanie przychodu za wykonanie usługi. Prowadzenie działalności gospodarczej związane jest z ryzykiem i nie w każdym przypadku wydatek, który jest nakierowany na osiągnięcie przychodu, rzeczywiście taki przychód przynosi. Utrata wadium nie została przez Spółkę zawiniona, lecz miała na celu zapobieżenie większym stratom. Zauważyć należy, iż Spółka, dokumentując zaliczenie utraconego wadium w koszty uzyskania przychodu, powinna posiadać oprócz dokumentów potwierdzających fakt dokonania wpłaty wadium dokumenty potwierdzające przedstawiony we wniosku stan faktyczny, takie jak analizy, kalkulację dotyczącą nieopłacalności zawarcia umowy oraz inne dokumenty pozwalające w sposób jednoznaczny stwierdzić, iż odstąpienie od zawarcia umowy miało gospodarcze uzasadnienie.
 
Na fakt, że prowadzenie działalności gospodarczej jest nieuchronnie związane z ryzykiem i że nie każdy wydatek nakierowany na osiągnięcie przychodu rzeczywiście taki przychód przynosi, zwrócił również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 marca 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 2099/97, w którym potwierdził możliwość zaliczenia do kosztów wadium utraconego na skutek niezawarcia umowy, mimo wygrania przetargu, z powodu zmiany warunków ekonomicznych.
• art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 249, poz. 1824
• art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 251, poz. 1847
• art. 704 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - j.t. Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 133, poz. 935
• art. 46 ust. 5 ustawy z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz.U. Nr 19, poz. 177; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 227, poz. 1658
Małgorzata Rymarz
ekspert w zakresie podatków dochodowych
Jak skutecznie i efektywnie zarządzać biurem rachunkowym
Zarządzanie biurem rachunkowym. Teraz książka z serwisem online

Publikacja jest skierowana do księgowych, kadry kierowniczej i właścicieli biur rachunkowych. Kompleksowo opisuje zasady organizacji pracy biura rachunkowego. Praktyczną pomocą są wzory dokumentów oraz instrukcji dostępnych również w edytowalnej formie w serwisie powiązanym z książką.

Teraz 12% taniej!
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek od nieruchomości
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają:
    działki budowlane
    domy jednorodzinne
    garaże
    lasy
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Nowe obowiązki i uprawnienia rad nadzorczych spółek kapitałowych. Zmiany w KSH od 13 października 2022 r.
    Od 13 października 2022 r. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu Spółek Handlowych, która w dużej mierze dotyczy rozszerzenia kompetencji rady nadzorczej w spółkach kapitałowych. Na czym polegają te zmiany?
    Likwidacja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – procedura, zasady, reprezentacja
    Podstawowym sposobem zakończenia istnienia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest jej formalna likwidacja. Jak ona przebiega w praktyce, jakich obowiązków należy dochować i co warto o niej wiedzieć?
    HUB e-paragony od września 2023 r. Nowa wersja aplikacji e-paragony
    We wrześniu 2023 r. uruchomione zostanie rozwiązanie HUB e-paragony umożliwiające powszechne stosowanie paragonów elektronicznych - poinformował 6 października 2022 r. wiceminister finansów Mariusz Gojny. Dodał, że Ministerstwo Finansów opublikuje rozwiązanie pozwalające przystąpić do projektu producentom kas fiskalnych oraz tworzenie konkurencyjnych aplikacji do odbiorów paragonów.
    Wydatki na utrzymanie psa - koszty podatkowe, odliczenie VAT
    Podatnicy prowadzący działalność gospodarczą w swoim domu lub mieszkaniu mają wątpliwości, czy wydatki na utrzymanie psa stróżującego mogą zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Powstaje też pytanie, czy można odliczyć VAT od wydatków na utrzymanie psa stróżującego, który pilnuje biura, czy innych miejsc, w których jest prowadzona działalność gospodarcza? Sprawdźmy jak na te pytania odpowiada Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w indywidualnych interpretacjach podatkowych.
    Inflacja a dochody budżetowe. Wzrost inflacji o 1 punkt proc. to 4,7 mld zł więcej dochodów w budżecie państwa
    Każdy punkt procentowy wyższej inflacji to jest 4,7 mld zł więcej dochodów w budżecie państwa, po drugiej stronie generuje to jednakowo wysokie wydatki - powiedział 5 października 2022 r. w Senacie wiceminister finansów Artur Soboń. Poinformował także, że ostatnie zmiany w PIT i CIT kończą zmiany w Polskim Ładzie.
    Stopy procentowe NBP 2022 - bez zmian od 6 października
    Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu 5 października 2022 r. utrzymała wszystkie stopy procentowe na dotychczasowym poziomie. Stopa referencyjna, główna stopa NBP, wynosi od 8 września br. 6,75 proc.
    Obliczanie długości mandatów członków zarządu i rady nadzorczej - nowe zasady od 13 października 2022 r.
    Nowelizacja Kodeksu spółek handlowych, która wejdzie w życie z dniem 13 października 2022 r., wprowadza nowe zasady obliczania czasu trwania mandatów członków zarządu i rady nadzorczej. Sprawdź, jak będą one wyglądać.
    Limity podatkowe 2023
    Limity podatkowe 2023. Średni kurs euro publikowany przez NBP pierwszego dnia roboczego października decyduje o ważnych limitach podatkowych w następnym roku. Znamy już ten kurs euro z 3 października 2022 r. (4,8272 zł). Sprawdźmy zatem jakie limity podatkowe będą obowiązywały w 2023 roku.
    Wywóz i tranzyt towarów dual-use – zezwolenia, oświadczenie użytkownika końcowego
    W związku z wojną na Ukrainie, towary (produkty) typu dual-use zyskały na szczególnym znaczeniu. Istotna stała się również możliwość jak najszybszej realizacji tego rodzaju zamówień. Warto przyjrzeć się regulacjom prawnym, które obowiązują w tym zakresie.
    Przedpłaty, zaliczki, zadatki a podatek dochodowy. Moment powstania przychodu
    W transakcjach handlowych często możemy spotkać się z wpłatami poprzedzającymi wykonanie usługi lub dostawę towarów. Wynika to z potrzeby zabezpieczenia wykonania umowy wiążącej dwie strony transakcji. W związku z tym pojawia się pytanie- jak otrzymanie przedpłaty, zaliczki bądź zadatku powinno być rozliczone na gruncie podatku dochodowego?
    Podatki związane z alkoholem – czym jest podatek piwny
    Jak już wiemy, alkohol jest jednym z najwyżej opodatkowanych dóbr. Najwyższa stawka VAT, akcyza i podatek dochodowy. Ustawodawca przewidział również opłatę za to, że reklamujemy napoje alkoholowe – tzw. podatek piwny.
    Rożne stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych
    Nowy Ład spowodował znaczne zmiany w prawie podatkowym. Wielu przedsiębiorców w celu uniknięcia składki zdrowotnej szuka lepszych rozwiązań. Jedną z opcji była zmiana formy opodatkowania na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
    Darowizna pieniędzy ze wspólnego rachunku bankowego a zwolnienie z podatku
    Czy darowizna pieniędzy od członka najbliższej rodziny może być zwolniona z podatku od spadków i darowizn jeżeli w chwili zawarcia umowy darowizny pieniądze znajdowały się na rachunku bankowym, którego współwłaścicielami są darczyńca i obdarowany? Na to pytanie odpowiedział Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 30 września 2022 r.
    Sprzedaż złomu – kwestie podatkowe
    Opodatkowanie sprzedaży złomu zależy od tego, czy odbywa się w ramach działalności gospodarczej czy okazjonalnie.
    JPK_VAT po 6 latach. Czy przesyłanie ksiąg podatkowych dla potrzeb VAT ma sens?
    Wprowadzenie w naszym kraju ustawowego obowiązku przesyłania organom podatkowym pierwszej instancji standaryzowanych części ewidencji prowadzonych dla potrzeb podatku od towarów i usług (JPK_VAT) było pierwszym przedsięwzięciem tego rodzaju i po sześciu latach obowiązywania trudno uznać to za sukces (być może tylko lobbingowy i propagandowy) – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.
    Zmiany w ustawie o rachunkowości 2022/2023 – wdrożenie dyrektywy 2021/2101. Sprawozdanie o podatku dochodowym
    W Ministerstwie Finansów trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości oraz zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym. Ta nowelizacja ma na celu implementację do polskiego prawa dyrektywy unijnej 2021/2101.
    Progi podatkowe 2023 - co warto wiedzieć?
    Progi podatkowe 2023. Jaka wysokość progów będzie obowiązywała w rozliczeniu rocznym PIT w 2023 roku? Jaka będzie kwota wolna od podatku? Co się zmieniło?
    Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych 2023 - limity, stawki
    Jakie limity dla ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych będą obowiązywały w 2023 roku? Kto może płacić ryczałt w 2023 roku? Kto może płacić ryczałt od przychodów ewidencjonowanych kwartalnie w 2023 roku? Jakie stawki ryczałtu obowiązują w 2023 roku?
    Webinarium „Korygowanie VAT należnego i naliczonego”
    Korygowanie VAT. Zapraszamy na praktyczne webinarium „Korygowanie VAT należnego i naliczonego” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 20 października 2022 roku. Polecamy!
    Dropshipping oczami księgowej. Kasa fiskalna, paragony, dokumentowanie sprzedaży
    Bardzo często trafiają do mnie osoby, najczęściej młode, które chcą rozpocząć działalność gospodarczą od dropshippingu. Skuszeni zarabianiem bez wydawania własnych pieniędzy często wchodzą w prowadzenie biznesu bez zastanowienia. Nasi Klienci - Sprzedawcy często rozpoczynają od inwestycji w szkolenia. Jest ich na rynku coraz więcej. Trudno mi zweryfikować faktyczny poziom merytoryczny tych kursów więc oprę się jedynie o informacje uzyskane od Klientów naszego Biura.
    Limit jednorazowej amortyzacji 2023 r.
    Jednorazowa amortyzacja 2023. Kurs euro z pierwszego dnia roboczego października decyduje o wysokości określonych limitów w podatkach na następny rok. Dotyczy to m.in. przywileju jakim jest jednorazowa amortyzacja.
    Mały podatnik VAT 2023. Jakie limity?
    Mały podatnik VAT 2023 to przedsiębiorca, którego przychody mieszczą się w określonym limicie wyrażonym w euro. Limity ustalane są co roku na podstawie kursu z 1 października. Kto może liczyć na status małego podatnika VAT w roku 2023?
    Przymusowa restrukturyzacja Getin Noble Bank. Co to oznacza dla Frankowiczów?
    Decyzja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego o rozpoczęciu przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Bank S.A. znacznie skomplikuje sytuację Frankowiczów posiadających kredyty hipoteczne w tym banku. Zgodnie z nią kredyty indeksowane i denominowane kursem waluty obcej, czyli przede wszystkim kursem CHF, ale także USD, EUR, JPY, nie zostały przeniesione i zostają w Getin Noble Bank S.A. Co to oznacza dla Frankowiczów?
    Najwięksi podatnicy CIT w Polsce
    Ministerstwo Finansów opublikowało 30 września 2022 r. listę dużych podatników podatku CIT za 2021 r. Dane dotyczą zeznań indywidualnych firm, których przychód przekroczył 50 mln euro oraz podatników będących podatkowymi grupami kapitałowymi (PGK). Wśród indywidualnych firm liderami są firmy z sektora bankowego, energetycznego i paliwowego. Podobnie jest wśród podatkowych grup kapitałowych.
    Wykreślenie podatnika z rejestru czynnych podatników VAT na podstawie podejrzenia wyłudzeń skarbowych
    Czy można wykreślić podatnika VAT z rejestru czynnych podatników VAT tylko na podstawie podejrzenia, że ów podatnik zamierza dokonać wyłudzeń skarbowych z wykorzystaniem banku? Okazuje się, że tak. Można tak zrobić (i to bez zawiadamiania tego podatnika) na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT. Problem wyjaśnia Jagoda Kondratowska-Muszyńska, doradca podatkowy w Kancelarii Prof. dr hab. Henryka Dzwonkowskiego.