Metoda liniowa amortyzacji

Zgodnie z dalszą treścią art. 16i ustawy o CIT podatnik, na podstawie art. 16i ust. 5 ustawy o CIT, ma prawo do obniżenia wartości stosowanych stawek amortyzacyjnych, co winno nastąpić bądź od momentu wprowadzenia do ewidencji, bądź od pierwszego miesiąca następnego roku podatkowego.

Bezpośrednim skutkiem zastosowania stawki niższej niż właściwa, na podstawie art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, jest wydłużenie określonego dla potrzeb podatkowych potencjalnego okresu użytkowania środka trwałego.

Równocześnie, w szczególnie trudnych warunkach użytkowania określonych kategorii środków trwałych, zgodnie z art. 16i ust. 2 ustawy o CIT, właściwa wynikająca z wykazu stawka amortyzacji może zostać podwyższona, nie więcej jednak niż o mnożnik 2.0.

Jednak konieczność spełnienia przesłanki szczególnych warunków nie dotyczy środków trwałych zamieszczonych w grupach 4-6 i 8 KŚT, które ulegają ze swej natury szybkiemu postępowi technicznemu.

Polecamy: Metoda indywidualna amortyzacji

W objaśnieniach do wykazu stawek, podlegających zastosowaniu w myśl art. 16i ust. 1 ustawy o CIT, wskazano, iż do kategorii powyższej należy zakwalifikować maszyny, urządzenia i aparaturę, w których zastosowane są układy mikroprocesorowe lub systemy komputerowe, spełniające założone funkcje dzięki wykorzystaniu w nich najnowszych zdobyczy techniki, a także pozostałą aparaturę naukowo-badawczą i doświadczalno-produkcyjną.

W sytuacji, w której w odniesieniu do użytkowanego środka zastosowano obniżoną stawkę amortyzacji zgodnie z art. 16i ust. 5 ustawy o CIT będzie możliwym skorygowanie dokonywanych w obniżonej wysokości odpisów amortyzacyjnych w drodze zastosowania podwyższenia stawki jednakże nie ponad wielkość określoną w wykazie stawek, chyba że zostaną spełnione przesłanki przewidziane w art. 16i ust. 2 ustawy o CIT.

Zmiana ta jednakże nie będzie mogłaby być dokonana poprzez jedną czynność, ponieważ w świetle art. 16i ust. 4 i 5 ustawy o CIT koniecznym byłoby najpierw podwyższenie stawki obniżonej do poziomu określonego w tabeli stawek, a następnie kolejne podwyższenie do poziomu określonego w art. 16i ust. 3 ustawy o CIT.

Stosowanie stawki obniżonej wskazuje, bowiem na zamiar podatnika dokonywania amortyzacji przez okres dłuższy niż wynikający z zastosowania stawki określonej w wykazie stawek, co zostało dozwolone w art. 16i ust. 5 ustawy o CIT.

Polecamy: Obniżenie stawek amortyzacyjnych przez podatnika CIT stosującego metodę amortyzacji liniowej

Ustawodawca nie przewidział jednoznacznej regulacji w postaci możliwości powrotu do stawki podstawowej po okresowym obniżeniu stosowanej stawki.

Niemniej jednak mając na uwadze zasadę równości podatników wobec prawa oraz kierując się przeświadczeniem o racjonalności ustawodawcy, należy uznać, iż podatnik posiada prawo do podwyższenia stosowanej stawki amortyzacji po okresowym jej obniżeniu, o ile okres przewidywanego użytkowania środka trwałego ulegnie skróceniu w odniesieniu do wstępnie przewidywanego.

Skoro, bowiem, zgodnie z art. 16i ust. 3 ustawy o CIT, ustawa dopuszcza możliwość obniżenia podwyższonej stawki amortyzacji, w sytuacji ustania przesłanek przemawiających za jej podwyższeniem, to również analogiczne zasady należy stosować w przypadku podwyższenia stawek okresowo obniżonych.

W takiej sytuacji nie będzie przysługiwało podatnikowi prawo do skorygowania odpisów już dokonanych, a określony dla celów podatkowych okres użytkowania amortyzowanego środka będzie odpowiednio wydłużony w stosunku do standardowego.

Polecamy: Jak amortyzować najkorzystniej

Niemożliwym do przyjęcia wydaje się argument, iż ustawodawca nie przewidział możliwości zastosowania stawki amortyzacyjnej w wysokości określonej w wykazie stawek po jej okresowym obniżeniu, przez co nie dopuszczalną jest zmiana określonej na dzień rozpoczęcia, bądź obniżonej w terminie późniejszym, stawki amortyzacyjnej. Bezpośrednim bowiem skutkiem tak określonego stanowiska byłaby konieczność określania kosztu podatkowego z tytułu likwidacji nie w pełni umorzonego środka trwałego, z uwagi na jego fizyczne zniszczenia lub utratę cech użytkowych z nim wiązanych w wysokości różnicy pomiędzy sumą dokonanych odpisów a wartością ewidencyjną.

Argumentacja taka znajduje również potwierdzenie w treści wyroku NSA z 19 sierpnia 2004r. (sygn. akt: FSK 365/04), który uznał, że podatnik nie ma możliwości zmiany stawki amortyzacyjnej po rozpoczęciu amortyzacji, ale tylko wówczas, gdy bezpośrednim tego skutkiem jest zmiana stosowanej metody amortyzacji.

Na ten temat wypowiedział się też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 17 maja 2011 r. (sygn. akt.: I SA/Łd 401/11).

Zdaniem WSA w Łodzi żadne przepisy nie wyłączają możliwości zmiany obniżonych stawek amortyzacyjnych. Jedyne granice jakie ustalił ustawodawca dotyczą maksymalnej wysokości stawki oraz tego od jakiej chwili nowa stawka znajduje zastosowanie. Zmiana stawki amortyzacyjnej może w szczególności polegać na jej podwyższeniu, przy czym podwyższenie nie musi wcale oznaczać powrotu do pierwotnej wysokości przewidzianej w Wykazie stawek amortyzacyjnych. Zastosowanie stawki obniżonej (art. 16i ust. 5 ustawy o CIT), nie wyklucza również jej podwyższenia z zastosowaniem wskaźników, o których mowa w art. 16i ust. 2 ustawy o CIT.

To stanowisko aprobuje również Ministerstwo Finansów.

Więcej na ten temat: Można podwyższać obniżone stawki amortyzacyjne