Fizyczna likwidacja nie jest warunkiem zaliczenia do kosztów podatkowych nieumorzonej inwestycji w obcych środkach trwałych

Wyrok dotyczy następującego stanu faktycznego.

Bank poniósł stratę polegającą na rozliczeniu uprzednio poniesionych nakładów inwestycyjnych na inwestycję w wynajętym lokalu.

Umowa najmu została wypowiedziana przez bank.

Wcześniej, aby przystosować lokal do prowadzenia działalności bankowej wykonano następujące prace:

- wykonanie i montaż drzwi aluminiowych; wymiana podłóg,

- modernizacja instalacji elektrycznej;

- przebudowa instalacji przeciwpożarowej;

- opracowanie dokumentacji projektowej i aranżacji.

W związku z zakończeniem umowy najmu w księgach banku została przeprowadzona likwidacja inwestycji w obcym obiekcie na podstawie "protokołu likwidacji rzeczowego składnika majątku”.

Nie dokonano demontażu poniesionych nakładów w postaci ich fizycznego zniszczenia. Organ podatkowy nie znalazł więc podstaw do zaliczenia nieumorzonej wartości środka trwałego do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy o CIT.

Przepis ten stanowi, że nie uważa się za koszt uzyskania przychodu strat powstałych w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych, jeżeli środki te utraciły przydatność gospodarczą na skutek zmiany.

Ostatecznie NSA poparł stanowisko WSA z 6 lipca 2009 r. w Gliwicach (sygn. akt I SA/Gl 189/09). Sąd ten korzystnie dla podatników interpretując przepisy wykorzystał następujące założenia:

1) Przepis art. 16 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o CIT wskazuje na wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów strat w środkach trwałych. W pkt 5 ust. 1 tego przepisu wskazano, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat w środkach trwałych oraz wartościach niematerialnych i prawnych w części pokrytej sumą odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.

Stosując wnioskowanie a contrario stanowią koszt uzyskania przychodu straty m. in. w środkach trwałych, w części niepokrytej odpisami amortyzacyjnymi. Nie zmienia tej zasady art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy o CIT, który wyłącza z kosztów uzyskania przychodów straty powstałe w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych, jeżeli środki te utraciły przydatność gospodarczą na skutek zmiany rodzaju działalności.

2) W odniesieniu do pojęcia likwidacji ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji tego słowa. Na podstawie jego znaczenia ze słowników języka polskiego "likwidacja" oznacza zniesienie, usunięcie, rozwiązanie czegoś.

Natomiast w orzecznictwie NSA pojęcie to zostało zinterpretowane w szerokim znaczeniu - za likwidację uznaje się nie tylko fizyczne unicestwienie środka trwałego, ale także przekazanie środka trwałego innemu podmiotowi czy to poprzez darowiznę, czy sprzedaż, zmianę metody prowadzenia działalności gospodarczej, likwidację środka trwałego w związku z jego zużyciem technicznym, technologicznym lub "moralnym", wycofanie go z ewidencji środków trwałych.

3) Skoro przyczyna straty powstałej w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonego środka trwałego jest inna aniżeli wskazana w treści przepisu art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy o CIT, to z wnioskowania a contrario tego przepisu wynika, że podlega ona zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów na zasadach ogólnych, z uwzględnieniem treści art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy o CIT.

Polecamy: Jak rozliczać koszty w czasie

Polecamy: Czy obiad z kontrahentem w restauracji to reprezentacja, czy koszt uzyskania przychodu

Przepis art. 16 ustawy o CIT zawiera zamknięty katalog wydatków, które nie podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, a wśród tych wydatków ustawodawca nie wymienia strat powstałych w związku z likwidacją nie w pełni umorzonych środków trwałych, jeżeli środki te zostały zlikwidowane z innych przyczyn aniżeli i wymieniona w art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy o CIT, oznacza to, że straty te podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów.

Przedstawiony powyżej sposób interpretacji został poparty prawomocnym wyrokiem NSA.

Wykorzystać go więc mogą we wnioskach ORD-IN podatnicy starający się o uzyskanie interpretacji indywidualnej w podobnych sprawach.

Zdaniem sądów administracyjnych pomimo, że w prawie polskim wyrok sądu administracyjnego wiąże tylko jego strony, to w przypadku osób starających się o otrzymanie interpretacji indywidualnych wyjątkowo mogą się one powoływać się na wcześniejsze, tożsame wyroki sądów administracyjnych.

Czy fiskus musi respektować tezy orzeczeń sądów administracyjnych?