Kategorie

Estoński CIT a zasada przedawniania zobowiązań podatkowych

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Estoński CIT a zasada przedawniania zobowiązań podatkowych /Shutterstock
W zależności od tego, co podatnik zrobi z zyskiem, okres przedawnienia zobowiązań podatkowych skróci się lub przeciwnie ‒ wydłuży. Co więcej, może ono nawet nigdy nie nastąpić. Taki może być skutek nowych przepisów o tzw. estońskim CIT, czyli ryczałcie od dochodów spółek kapitałowych. Projekt zakłada bowiem nie tylko nowe zasady rozliczania się z fiskusem przez firmy o przychodzie nieprzekraczającym 50 mln zł, lecz także specyficzną zasadę przedawniania zobowiązań podatkowych.

Estoński CIT - momentu powstania obowiązku podatkowego

W uzasadnieniu projektu Ministerstwo Finansów tłumaczy, że ma to związek ze zróżnicowaniem momentu powstania obowiązku podatkowego w ramach estońskiego CIT. Przypomnijmy, że założeniem nowego systemu jest, aby firmy płaciły podatek dopiero w momencie wypłaty zysku wspólnikom.

Dlatego, chociaż zobowiązanie ma się przedawniać w ciągu 5 lat (czyli tak jak dziś), to jednak będzie liczone od innego momentu ‒ od końca roku kalendarzowego, w którym zysk zostanie wypłacony na rzecz wspólników albo zostanie przeznaczony na pokrycie straty z lat ubiegłych.

Skutek tej zmiany podsumowuje krótko dr Jowita Pustuł, doradca podatkowy, radca prawny w J. Pustuł i Współpracownicy Doradztwo podatkowo-prawne.

‒ Skoro bieg terminu przedawnienia ma być uzależniony od wypłaty zysku na rzecz wspólników albo przeznaczenia zysku na pokrycie straty z lat ubiegłych, to nie będzie można z góry tego terminu określić. W efekcie zobowiązanie podatkowe, tak jak zbrodnia wojenna czy zbrodnia przeciwko ludzkości, może nigdy nie ulec przedawnieniu - mówi ekspertka.

Zwraca też uwagę, że proponowany przepis budzi wiele wątpliwości interpretacyjnych.

‒ Jeśli zostanie uchwalony w proponowanej formie, to w praktyce stanie się źródłem wielu problemów - przewiduje Jowita Pustuł.

Podobnego zdania jest dr hab. Hanna Filipczyk z Enodo Advisors. ‒ To osobliwy, trudny do zrozumienia przepis. Można go odczytywać na kilka różnych sposobów - mówi ekspertka.

Co się zmieni

Reklama

Przypomnijmy, że obecnie zobowiązanie podatkowe w CIT przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 par. 1 ordynacji). Przedawnienie jest więc ściśle związane z terminem płatności podatku.

Nowy przepis (art. 70 par. 1a ordynacji) ma być znacznie bardziej rozbudowany. Zgodnie z nim zobowiązanie podatnika, który wybierze estoński CIT, przedawni się z upływem 5 lat, licząc od końca:

1) roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności ryczałtu od dochodów z tytułu ukrytych zysków;

2) roku kalendarzowego, w którym:

  • zysk został wypłacony na rzecz wspólników, albo
  • zysk został przeznaczony na pokrycie straty z lat ubiegłych.

Może się skrócić…

Reklama

‒ W porównaniu z obowiązującymi zasadami przedawniania się zobowiązań podatkowych termin przedawnienia może się wydłużyć, ale też i skrócić - ocenia skutki tej zmiany Agnieszka Tałasiewicz, partner zarządzający Kancelarią EY Law, lider zespołu postępowań podatkowych i sądowych w EY.

Podobnie uważa Hanna Filipczyk. Wskazuje, że okres przedawnienia będzie krótszy niż 5 lat, jeżeli początek biegu terminu przedawnienia będziemy liczyć od zdarzeń wcześniejszych niż termin płatności ryczałtu. Takimi zdarzeniami będą bowiem: wypłata zysku wspólnikom (dywidenda) oraz przeznaczenie go na pokrycie straty. Termin przedawnienia będzie więc biegł od końca roku, w którym doszło do wystąpienia tych zdarzeń, niezależnie od terminu płatności podatku.

Agnieszka Tałasiewicz tłumaczy to na przykładzie.

Przykład

Jeżeli rok podatkowy kończy się 30 czerwca 2025 r., a wypłata zysku nastąpi 30 sierpnia 2025 r., to termin przedawnienia upłynie z dniem 31 grudnia 2030 r.

‒ Przy standardowym (obecnym) systemie przedawnienia, uzależnionym od terminu płatności podatku, zobowiązanie wygasłoby 31 grudnia 2031 r. - wyjaśnia Agnieszka Tałasiewicz.

…albo wydłużyć

‒ Skutkiem planowanych zmian może być także wydłużenie terminu przedawnienia, nawet do dziewięciu lat, licząc od roku powstania dochodu podlegającego opodatkowaniu - mówi Agnieszka Tałasiewicz.

Wyjaśnia, że stanie się tak, jeżeli podatnik zakończy opodatkowanie na nowych zasadach, ale do tego czasu nie wypłaci zysku wspólnikom ani nie przeznaczy go na pokrycie straty. W takiej sytuacji - jak tłumaczy ekspertka ‒ podatnik będzie musiał zapłacić podatek wynikający z tego tytułu w okresie 3 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym powstał ustawowy obowiązek zapłaty.

Będzie to wynikać z projektowanego art. 28t ust. 2 ustawy o CIT. Zgodnie z nim podatnik będzie mógł zapłacić podatek, w całości albo w części, "w okresie nie dłuższym niż 3 lata, licząc od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek jego zapłaty, jeżeli przed upływem terminu zapłaty tego podatku poinformuje właściwego naczelnika urzędu skarbowego o sposobie przyjętego rozliczenia, podając w szczególności terminy i kwoty wpłat podatku".

‒ Jeśli odczytać ten przepis jako możliwość przesuwania przez podatnika terminu płatności podatku, to oznaczałoby to, że upływ terminu przedawnienia należy liczyć jako 5 lat od końca roku, w którym upływa termin zapłaty określony przez podatnika - wyjaśnia Agnieszka Tałasiewicz. To również tłumaczy na przykładzie.

Przykład

Podatnik zakończy stosowanie estońskiego CIT w listopadzie 2025 r. Jeżeli określi termin zapłaty podatku na 31 grudnia 2028 r., to przedawnienie nastąpi dopiero z dniem 31 grudnia 2033 r.

Co z częściową wypłatą

Estoński CIT zakłada zasadniczo opodatkowanie dopiero w momencie wypłaty zysku wspólnikom. Zdaniem Jowity Pustuł w projekcie nie dostrzeżono jednak możliwości podjęcia przez wspólników decyzji o częściowym przeznaczeniu zysku na pokrycie strat i częściowej wypłacie zysku.

‒ Jeśli wspólnicy w taki sposób zadysponowaliby zyskiem, to pojawi się kolejna wątpliwość dotycząca okresu przedawnienia - mówi ekspertka. O ile w wypadku pokrycia strat termin przedawnienia zacznie biec od pierwszego dnia roku kalendarzowego następującego po roku, w którym doszło do podjęcia uchwały, to w wypadku wypłaty zysku termin przedawnienia uzależniony zostanie od faktycznej wypłaty zysku.

Co z CIT sprzed 2021 r.

Ekspertki mówią zgodnie: projektowany art. 70 par. 1a ordynacji jest pełen niejasności i można go odczytywać na kilka różnych sposobów.

Nie obejmuje też wszystkich możliwych przypadków zobowiązania podatkowego z tytułu estońskiego CIT. ‒ Nie wiadomo na przykład, jak ma się przedawniać tzw. domiar - wskazuje Hanna Filipczyk.

Co gorsza - dodaje ekspertka - proponowany art. 70 par. 1a jest tak skonstruowany, że można go odczytywać w taki sposób, jakby chodziło o przedawnienie wszelkich, w tym i "zwykłych" zobowiązań podatkowych z tytułu CIT, w okresie, gdy podatnik korzysta z ryczałtu. Jest to o tyle zaskakujące, że w tym czasie na podatniku nie będzie ciążyć zobowiązanie z tytułu CIT obliczanego na standardowych zasadach.

‒ Pojawia się więc pytanie, czy jeśli spółka zacznie korzystać z estońskiego CIT od 2021 r., to w odniesieniu do zobowiązań powstałych przed 1 stycznia 2021 r. (z tytułu CIT i nie tylko) nie będą już stosowane dotychczasowe zasady przedawnienia? - zastanawia się Hanna Filipczyk.

Jej zdaniem byłoby to rażąco nieuzasadnione, jeżeli miałoby skutkować przedłużeniem terminu przedawnienia zobowiązań powstałych przed 2021 r.

Jowita Pustuł przypuszcza, że to błąd językowy i że chodziło raczej o nowe zasady przedawnienia zobowiązania podatkowego "za okres", a nie "w okresie" opodatkowania estońskim CIT. Dodaje, że tego rodzaju nieścisłość można jeszcze wyeliminować.

Różne zobowiązania, różne wyliczenia

Ekspertki przewidują też liczne problemy ze stawaniem przewidzianych w art. 70 par. 1a ordynacji dwóch sposobów obliczania biegu 5-letniego terminu przedawnienia:

  • od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności ryczałtu od dochodów z ukrytych zysków, i
  • od końca roku kalendarzowego, w którym zysk został wypłacony na rzecz wspólników albo został przeznaczony na pokrycie straty z lat ubiegłych.

‒ Niezależnie od tego, z jakim ryczałtem będziemy mieć do czynienia ‒ czy z tytułu ukrytych zysków, czy z tytułu zysku wypłaconego wspólnikom, bądź przeznaczonego na pokrycie straty z lat ubiegłych ‒ trzeba będzie się zmierzyć z wykładnią nowego art. 70 par. 1a - uważa Jowita Pustuł.

Dodaje, że we wspomnianym już art. 28t ustawy o CIT mowa jest o wielu ryczałtach: od dochodu z tytułu zysku netto, z tytułu zmiany wartości składników majątku, od dochodu z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych czy różnego rodzaju domiarach.

Agnieszka Tałasiewicz zwraca uwagę, że projektowana zmiana oznacza konieczność prawidłowego ustalenia okresu przedawnienia zobowiązań z tytułu poszczególnych kategorii dochodów. Wiąże się z tym również obowiązek przechowywania dokumentacji księgowej i podatkowej przez odpowiedni okres.

Polecamy: CIT 2020. Komentarz

Przy ukrytych zyskach

Zgodnie z projektowanym art. 28t ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT termin płatności ryczałtu od dochodów z ukrytych zysków został określony na 20. dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypłaty lub wydatku.

‒ W praktyce obliczenie tego terminu nie zawsze będzie proste z uwagi na definicję ukrytych zysków - zwraca uwagę Jowita Pustuł. Wyjaśnia, że przykładowo będzie się do nich zaliczać "nadwyżkę wartości rynkowej transakcji, określoną zgodnie z art. 11c, ponad ustaloną cenę tej transakcji".

‒ Ustawodawca nie precyzuje jednak, kiedy w takiej sytuacji spółka powinna uznać, że doszło do "wypłaty lub wydatku". W konsekwencji nie bardzo wiadomo, jaki termin płatności w takim wypadku obowiązuje. Trudno też ustalić moment rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia - mówi ekspertka.

Nie wiadomo, skąd takie zmiany

‒ Moim zdaniem nowy przepis dotyczący przedawnienia tylko spotęguje chaos w ramach tej irytująco złożonej, źle napisanej regulacji (estońskiego CIT) - komentuje Hanna Filipczyk.

Zdaniem Agnieszki Tałasiewicz również uzasadnienie projektu pozostawia spory niedosyt.

‒ Nie jest jasne, dlaczego wprowadzono odrębne zasady przedawnienia. Bez wyczerpującego wyjaśnienia intencji projektodawcy trudno ocenić art. 70 ust. 1a ordynacji podatkowej inaczej niż jako nadmierne komplikowanie systemu opodatkowania, a przecież estoński CIT miał służyć m.in. uproszczeniu rozliczeń podatkowych - uważa Tałasiewicz.

- Wydaje się, że sensem art. 70 par. 1a jest wyznaczenie terminu przedawnienia dla różnorodnych zobowiązań podatkowych z tytułu estońskiego CIT. Moim zdaniem jednak przepis ten jest zasadniczo zbędny, bo odpowiednią regułę zawiera już art. 70 par. 1 ordynacji - podsumowuje Hanna Filipczyk. ©℗

Etap legislacyjny

Projekt nowelizacji ustawy o CIT oraz niektórych innych ustaw - w konsultacjach

Łukasz Zalewski

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    11 maja 2021
    Zakres dat:

    System e-TOLL. Ulga podatkowa na urządzenia lokalizacyjne

    Ulga podatkowa na urządzenia lokalizacyjne (e-TOLL). Resort finansów proponuje przewoźnikom ulgę podatkową dotyczącą urządzeń lokalizacyjnych wykorzystywanych w nowym systemie poboru opłat drogowych e-TOLL.

    Uczestnictwo w strukturze cash poolingu – skutki w VAT

    Cash pooling a VAT. Czym jest cash pooling? Jakie skutki na gruncie przepisów dot. VAT wywołuje uczestnictwo w strukturze cash poolingu?

    Rozliczenie straty podatkowej w CIT – zmiany od 2021 roku

    Rozliczenie straty podatkowej. Rok 2021 przyniósł zmiany w zakresie podatkowego rozliczenia starty. Z jednej strony, dzięki przepisom tarcz antykryzysowych, podatnicy mogą rozliczyć stratę za 2020 rok z dochodem osiągniętym w 2019 r. Z drugiej, nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przyniosła ograniczenie w możliwości rozliczenia straty przy tzw. połączeniu odwrotnym spółek.

    Stypendia sportowe z wynagrodzeniem - obowiązki ZUS

    ZUS. Umowa o pracę i stypendia sportowe, a obowiązki wynikające z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – w świetle orzeczenia NSA.

    Gwarancje finansowe dla leasingu - korzystne finansowanie dla MŚP

    Leasing. Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) podpisał umowę z Paneuropejskim Funduszem Gwarancyjnym. Dotyczy ona nowej portfelowej linii gwarancyjnej leasingu z regwarancją udzielaną przez Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI). Łączny limit gwarancji to 4,5 mld zł. Oznacza to możliwość realizacji finansowania dla polskich małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) do 5,6 mld zł.

    Amortyzacja. Faktury z pominięciem split payment

    Amortyzacja a split payment. Czy podatnik może zaliczyć do kosztów działalności poprzez odpisy amortyzacyjne tę część wydatków, która została przeznaczona na budowę pomieszczenia biurowego, a za które faktury zostały opłacone z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności, mimo że przewyższają wartość 15 000 zł brutto i obejmują usługi, które są zawarte w załączniku nr 15 ustawy o VAT?

    Nowy Ład. Zmiany w klinie podatkowym

    Nowy Ład a klin podatkowy. Obecnie nie ma w planach zmian w podatkach VAT i CIT, w tzw. Nowym Ładzie będą zaproponowane zmiany w klinie podatkowym - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Odpowiedzialność solidarna za zaległości w VAT

    VAT a odpowiedzialność solidarna. Przepisy z zakresu opodatkowania VAT przewidują solidarną odpowiedzialność za zapłatę tego podatku przez przedsiębiorców uczestniczących w transakcji, a nawet solidarną odpowiedzialność osób trzecich.

    Zwolnienie z podatku od nieruchomości a zaległości z innych podatków i danin publicznych

    Zwolnienie z podatku od nieruchomości. Czy rada gminy może uzależnić zwolnienia z podatku od nieruchomości od braku zaległości publicznoprawnych?

    Badanie trzeźwości pracownika - zmiany w kodeksie pracy

    Badanie trzeźwości pracownika. W kodeksie pracy pojawią się przepisy pozwalające pracodawcy na wprowadzenie wyrywkowych kontroli trzeźwości pracowników (a także innych osób - np. zleceniobiorców) lub kontroli na obecność środków działających podobnie do alkoholu w ich organizmach. Nowe przepisy określą także zasady przeprowadzania takich kontroli. Takie zmiany przewiduje projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, który został wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. W III kwartale 2021 roku projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów i skierowany do Sejmu.

    TAX FREE - nowy wzór znaku i dokumentu elektronicznego

    TAX FREE - ustawodawca wprowadza nowy wzór znaku, pieczęci oraz dokumentu elektronicznego. Zmiany wejdą w życie 1 stycznia 2022 r., podobnie jak nowe przepisy regulujące system zwrotu podatku VAT podróżnym.

    Opłata reprograficzna nie od smartfonów

    Opłata reprograficzna. W projekcie ustawy, który przedstawiliśmy i który trafi do Sejmu, opłaty reprograficznej od smartfonów nie ma; to kwestia wyboru - wyjaśnił Jarosław Sellin - wiceszef Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Chcemy poszerzyć opłatę o komputery, tablety, dyski twarde; tak, aby osiągnąć efekt, czyli fundusz wsparcia artystów - dodał.

    VAT e-commerce od 1 lipca 2021 r.

    VAT e-commerce - przedsiębiorcy apelują o szybkie uchwalenie pakietu. Nowe przepisy powinny wejść w życie od 1 lipca 2021 r.

    Praca zdalna - nowelizacja kodeksu pracy

    Praca zdalna. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje nowelizację kodeksu pracy dotyczącą pracy zdalnej. Rada Ministrów ma przyjąć ten projekt w III kwartale 2021 roku. W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów zostały opublikowane najważniejsze zmiany, które ma przynieść ta nowelizacja.

    Jak będą podzielone granty i pożyczki z KPO?

    Krajowy Plan Odbudowy (KPO). Podział na granty i pożyczki dla poszczególnych grup docelowych, czyli rządowych, samorządowych i osób prywatnych, nie jest dzisiaj ostateczny, ponieważ do dyspozycji mamy dużą część środków pożyczkowych - mówi w "Dzienniku Gazecie Prawnej" wiceminister funduszy i polityki regionalnej Waldemar Buda.

    Opłata przekształceniowa - co z VAT?

    Opłata przekształceniowa a VAT – dotychczasowa praktyka i konieczne zmiany wynikające z orzeczenia TSUE w sprawie Wrocławia.

    Podatek katastralny - czy należy wprowadzić?

    Podatek katastralny. Sytuacja finansów publicznych w Polsce, ale też i na świecie uległa pogorszeniu. W wielu krajach trwa dyskusja czy podnosić podatki dochodowe. Lepszym rozwiązaniem są podatki majątkowe, a do tych należy podatek katastralny.

    Darowizna samochodu dla osób z rodziny wspólnika a VAT

    Darowizna samochodu a VAT. Czy czynność darowizny pojazdu przez wspólników na rzecz osób z rodziny jednego ze wspólników będzie opodatkowana podatkiem VAT w sytuacji, gdy przy nabyciu pojazdu spółka nie dysponowała prawem do odliczenia podatku naliczonego oraz nie poniosła żadnych istotnych wydatków na przekształcenie czy modernizację pojazdu, z tytułu których dokonano odliczenia podatku naliczonego?

    Liczba elektronicznych PIT-ów wzrosła do 20 mln

    Rozliczenia PIT. W ciągu ostatnich pięciu lat liczba elektronicznie złożonych PIT-ów wzrosła z 5 mln do 20 mln. W tym roku tylko 1 mln 200 tys. deklaracji zostało złożonych na papierze - poinformował wiceminister finansów Jan Sarnowski.

    Nowy wzór deklaracji AKC-P od 1 lipca 2021 r.

    AKC-P, czyli deklaracja o wysokości podatku akcyzowego pobranego i wpłaconego przez płatnika, w nowej wersji od 1 lipca 2021 r. Od tej też daty deklarację będzie można składać wyłącznie elektronicznie.

    KE oceni Krajowy Plan Odbudowy

    Krajowy Plan Odbudowy. Po przekazaniu przez rządy państw unijnych Krajowych Planów Odbudowy Komisja Europejska zajmie się ich oceną. Następnie plany trafią do Rady UE, która musi je ostatecznie zaakceptować.

    E-faktury - od kiedy, czy będą obowiązkowe?

    E-faktury (faktury ustandaryzowane) mają wejść w życie 1 października 2021 r. Jaki jest cel wdrożenia e-faktur? Jak będzie działał system? Czy e-faktury będą obowiązkowe?

    Regulacja zawodu księgowego. SKwP pisze do MF

    Zawód księgowego dotychczas nie doczekał się uregulowania prawnego, choć istnieją takie regulacje w przypadku zawodu doradcy podatkowego. Stowarzyszenie Księgowych w Polsce (SKwP), we współpracy z resortem finansów, chciałoby rozpocząć proces zmierzający do uregulowania zawodu, by w ten sposób zapewnić m.in. wysoką jakość usług księgowych i sprawozdań finansowych.

    Ruszyła strona internetowa systemu e-TOLL. Co zawiera?

    System e-TOLL. Ministerstwo Finansów uruchomiło stronę etoll.gov.pl. Portal zapewni komplet informacji dotyczących poboru opłat drogowych na polskich drogach. Kolejnym etapem wdrożenia nowego systemu, będzie uruchomienie rejestracji w systemie e-TOLL.

    Wysokie podatki od gier - jak wpływają na rynek?

    Podatek od gier hazardowych. Niemal połowa firm hazardowych na rynku online działa nielegalnie. Głównym powodem są wysokie podatki i restrykcyjne przepisy ustawy o grach hazardowych.