Czy w przypadku zwrotu zamówionego towaru można anulować faktury

Jeżeli towar został odebrany przez nabywcę, a następnie dokonano jego zwrotu, sprzedawca powinien wystawić fakturę korygującą. Tak wynika z interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 19 sierpnia 2010 r. (nr IPPP2/443-397/10-4/KOM), której fragment przedstawiamy poniżej.

"Jeżeli faktura została wprowadzona do obiegu prawnego, dokumentuje faktycznie dokonane czynności, jednakże po jej wystawieniu miał miejsce jeden z przypadków wskazanych w § 13 i § 14 rozporządzenia - należy wystawić fakturę korygującą.

Reasumując, w myśl art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16. Faktura jest zatem dokumentem potwierdzającym zaistnienie określonej transakcji sprzedaży.

W praktyce zdarzają się jednak przypadki, że po wystawieniu faktury VAT następują zdarzenia mające wpływ na treść pierwotnej faktury lub zawiera ona błędy. W takiej sytuacji ustawodawca wskazuje na możliwość skorygowania takiej faktury VAT poprzez wystawienie faktury korygującej.

Z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 212, poz. 1337 ze zm.) wynika, że podstawową formą korygowania faktury jest - w myśl § 13 i § 14 - wystawienie faktury korygującej, a w niektórych przypadkach zgodnie z § 15 cyt. rozporządzenia - noty korygującej. Zatem generalna zasada dotycząca korygowania danych zawartych w fakturze polega na wystawieniu faktury korygującej.

Żaden z przepisów ustawy ani rozporządzenia nie zawiera jednak regulacji odnoszących się do możliwości anulowania wystawionej przez podatnika faktury VAT. Niemniej jednak w praktyce, w celu uproszczenia obrotu, w przypadku gdy wystawiona faktura VAT nie została jeszcze wprowadzona do obrotu prawnego (tj. odebrana przez nabywcę) uznaje się powszechnie, że nie ma konieczności poprawiania błędów na fakturze poprzez wystawienie faktury korygującej. Dopuszczalne jest anulowanie faktury sprowadzające się do przekreślenia oryginału i kopii faktury oraz dokonania na nich adnotacji uniemożliwiających ich powtórne wykorzystanie. Wówczas sprzedawca powinien przechowywać oryginał i kopię faktury wraz z wyjaśnieniem.

Z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, iż Wnioskodawca wystawia faktury VAT. Jednakże, czasami zdarzają się sytuacje, w których pomimo wystawienia przez Wnioskodawcę faktury, nie dochodzi do faktycznego wykonania czynności, którą taka faktura dokumentuje, gdyż przesyłka wraz z fakturą wraca „niezwłocznie” w całości do sprzedawcy. Klient nie odbiera zamawianego towaru i towar wraca do firmy. W takich przypadkach Spółka dokonuje jej anulowania i pozostawia kopię i oryginał w swojej dokumentacji. Zdarza się również, iż Spółka wysyła zamawiającemu przesyłkę wraz z fakturą dokumentującą czynność, ale klient po wcześniejszym jej odebraniu, odsyła przesyłkę wraz z fakturą. Towar zostaje zwrócony sprzedawcy. Spółka wówczas w celu usunięcia powstałego błędu oraz odzwierciedlenia w swoich księgach stanu zgodnego z rzeczywistością wystawia fakturę korygującą. W związku z powyższym Spółka zadała pytanie, co do możliwości anulowania faktur w przyszłości, w sytuacji, kiedy nie dochodzi do czynności, które dokumentuje faktura.

 

Mając na uwadze powyższe przepisy oraz zdarzenie przyszłe stwierdzić należy, iż Wnioskodawca może w drodze wyjątku anulować niesłusznie wystawioną fakturę, pod warunkiem, iż nie doszło do faktycznego wykonania czynności określonych w fakturze oraz, że przedmiotowa faktura nie została wprowadzona do obrotu prawnego, a Wnioskodawca ma w swojej dokumentacji oryginał i kopię faktury (kontrahent nie uwzględnił faktury w swoich ewidencjach).

Podkreślenia wymaga fakt, iż anulowanie faktury VAT powinno być traktowane w sposób wyjątkowy i wykorzystywane tylko w przypadku zaistnienia takiej konieczności. Ponadto, podatnik powinien dołożyć należytej staranności przy dokumentowaniu zaistniałych zdarzeń gospodarczych. Sprzedawca winien posiadać zarówno kopię, jak i oryginał anulowanej faktury, a z przedmiotowego dokumentu jednoznacznie powinno wynikać, że został on anulowany (np. poprzez przekreślenie oryginału i kopii faktury oraz adnotacji „anulowano”).

Organ podatkowy pragnie zauważyć, że ustawa o VAT określa w art. 106 obowiązek dokumentowania przez podatników wykonania czynności opodatkowanych poprzez wystawienie faktury VAT, natomiast nie reguluje kwestii wystawiania faktur korygujących.

Wystawianie faktur korygujących uregulowane zostało w § 13 i § 14 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, zwanego dalej rozporządzeniem fakturowym. Przepis § 13 ust. 1 w/w rozporządzenia stanowi, iż fakturę korygującą wystawia podatnik udzielający rabatu. Ponadto, stosownie do treści § 13 ust. 3 w/w rozporządzenia przepis dotyczący wystawiania faktur korygujących stosuje się odpowiednio w przypadku zwrotu sprzedawcy towarów, zwrotu nabywcy kwot nienależnych, zwrotu nabywcy zaliczek, przedpłat, zadatków lub rat, podlegających opodatkowaniu.

Jeżeli faktura została wprowadzona do obiegu prawnego, dokumentuje faktycznie dokonane czynności, jednakże po jej wystawieniu miał miejsce jeden z przypadków wskazanych w § 13 i § 14 rozporządzenia - należy wystawić fakturę korygującą.

Reasumując, w przypadku sporządzenia faktur dokumentujących czynności, które nie doszły do skutku, Wnioskodawca ma prawo anulować takie faktury pod warunkiem, że nie zostały one wprowadzone do obrotu prawnego. Anulowanie faktury dotyczy tylko tych przypadków, gdy faktura dokumentuje czynność niedokonaną."

oprac. Katarzyna Wojciechowska