Ustanowienie prawa do lokalu nie podlega VAT

JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĘŁA IZBA

Spółdzielnia mieszkaniowa zamierza ustanowić na rzecz członka spółdzielni spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego mieszczącego się w obiekcie wolno stojącym wybudowanym w 1987 roku. Lokal ten od dnia przejęcia obiektu przez spółdzielnię do eksploatacji był przedmiotem najmu na rzecz podmiotu gospodarczego prowadzącego działalność handlową (sklep spożywczy). Spółdzielnia jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Czy czynność ustanowienia własnościowego prawa do lokalu użytkowego (będącego towarem używanym) należy obciążyć podatkiem od towarów i usług, czy też czynność ta podlega zwolnieniu od tego podatku?

ODPOWIEDŹ IZBY

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego.

Zatem ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu zostało zrównane - dla celów podatku od towarów i usług - z prawem do rozporządzania towarem jak właściciel, stanowiąc dostawę towarów.

Jednak zgodnie z art. 43 ustawy o VAT zwalnia się od podatku dostawę towarów używanych, z zastrzeżeniem pkt 10, pod warunkiem że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego; zwolnienie dotyczy również używanych budynków i budowli lub ich części będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. Przez towary używane rozumie się:

• budynki i budowle lub ich części - jeżeli od końca roku, w którym zakończono budowę tych obiektów, minęło co najmniej pięć lat;

• pozostałe towary, z wyjątkiem gruntów, których okres używania przez podatnika dokonującego ich dostawy wyniósł co najmniej pół roku.

Wspomnianego zwolnienia nie stosuje się do dostawy towarów wymienionych w ust. 2 pkt 1, jeżeli przed wprowadzeniem towaru do ewidencji środków trwałych lub w trakcie użytkowania wydatki poniesione przez podatnika na ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30 proc. wartości początkowej, a podatnik:

• miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych wydatków,

• użytkował te towary w okresie krótszym niż pięć lat w celu wykonywania czynności opodatkowanych.

W omawianym przypadku budynek, w którym znajduje się lokal użytkowy, został nabyty przez spółdzielnię w 1987 roku, tym samym spełniona zostaje definicja towaru używanego.

Ponadto z uwagi na fakt, że wskazany lokal użytkowy został nabyty w okresie przed wejściem w życie ustawy o VAT zostają spełnione także warunki zwolnienia dostawy tego lokalu od podatku od towarów i usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT (w stosunku do obiektu nie przysługiwało wnioskodawcy prawo do odliczenia podatku naliczonego).

Decyzja w sprawie interpretacji prawa podatkowego dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu ośrodek zamiejscowy w Pile z 30 stycznia 2008 r. (nr P1-P-443/0081/07).

Ewa Matyszewska