Czy i kiedy skapitalizowane odsetki od pożyczki zaliczymy do kosztów uzyskania przychodów

Przepisy podatkowe stanowią, że do kosztów podatkowych nie zalicza się naliczonych, lecz nie zapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek. Ustawodawca inaczej potraktował skapitalizowane odsetki od pożyczek.

Takie odsetki podatnik może zaliczyć do kosztów podatkowych, o ile zaciągnął pożyczkę w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródeł przychodów, a odsetki od pożyczki nie zostały umorzone.

Czym jest „kapitalizacja odsetek”? Czy kapitalizacja to jedynie ich naliczenie, czy już zapłata odsetek. W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie znajdziemy definicji tego pojęcia. Przyjmijmy, że kapitalizacja odsetek oznacza doliczenie kwoty naliczonych, lecz jeszcze niezapłaconych odsetek do kwoty ich kapitału (kwoty udzielonej pożyczki).

Kiedy podatnik zaliczy skapitalizowane odsetki do kosztów uzyskania przychodów? Niestety przepisy podatkowe nie wskazują, kiedy skapitalizowane odsetki można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. 

Zauważmy jednak, że po operacji kapitalizacji odsetek, kwota kapitału jest równa sumie poprzedniej kwoty kapitałowej i skapitalizowanych odsetek. Wynika z tego, że już od dnia kapitalizacji pożyczkodawca uzyskuje korzyść ekonomiczną w postaci zwiększenia kwoty, od której naliczane są dalsze odsetki. Ponadto, z datą kapitalizacji odsetki tracą odrębny od kwoty głównej byt prawny i stają się jej częścią. W rezultacie, w momencie ostatecznego rozliczenia nie spłacamy odsetek, a jedynie powiększoną kwotę głównej pożyczki. A więc dzień kapitalizacji odsetek należy traktować na równi z datą ich faktycznego uzyskania. 

W konsekwencji skapitalizowane odsetki podatnik zaliczy do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich doliczenia do kwoty głównej, a nie w dacie spłaty pożyczki.
Ponieważ na podstawie zawartej umowy pożyczki, odsetki będą kapitalizowane kwartalnie, w takich okresach podatnik może zaliczyć odsetki do kosztów podatkowych.

Zauważyć należy, że zasady zaliczania do kosztów uzyskania przychodów skapitalizowanych odsetek są takie same dla podatników podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych. Oznacza to, że również spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaliczy do kosztów podatkowych skapitalizowane odsetki od pożyczki, już w momencie ich kapitalizacji.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 263/08 stwierdzono m.in., że skapitalizowane odsetki od zaciągniętych pożyczek (kredytów) stanowią koszt uzyskania przychodów u pożyczkobiorcy - natomiast u pożyczkodawcy należy je traktować jako przychód podlegający opodatkowaniu. Sama kapitalizacja odsetek nie podważa tego, że określona kwota odsetek jest pozostawiona do dyspozycji odbiorcy.

Podstawa prawna:
- art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 8 lit. a), art. 23 ust.1 pkt 32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz
- art. 15 ust.1, art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a), art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.