Odpowiedzialność solidarna nabywcy przedsiębiorstwa za istniejące zobowiązania podatkowe

O ile nabycie nie nastąpiło w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym, nabywca przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa (dalej „ZCP”) odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze zbywcą (podatnikiem) za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, chyba że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o tych zaległościach.

Zakres odpowiedzialności nabywcy jest ograniczony do wartości nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części i, o ile nabywca nie jest członkiem rodziny lub współmałżonkiem zbywcy (podatnika), nie obejmuje:

1) podatków niepobranych oraz pobranych, a niewpłaconych przez płatników lub inkasentów;

2) powstałych po dniu nabycia ZCP odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz oprocentowania od niezwróconych w terminie zaliczek naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek.

Sposobem na uchronienie się przed ryzykiem odpowiedzialności jest wystąpienie o zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowych zbywającego. Zaświadczenie takie wydaje organ podatkowy na wniosek zbywającego lub za jego zgodą, na wniosek nabywcy ZCP. Nabywca nie odpowiada za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w niniejszym zaświadczeniu, o ile od dnia wydania zaświadczenia do dnia nabycia ZCP upłynęło nie więcej niż 30 dni.

Jeśli transakcja zbycia ZCP nastąpiła w późniejszej dacie, nabywca ZCP odpowiada za zaległości podatkowe i inne należności zbywcy, powstałe po dniu wydania zaświadczenia,  z tytułów: podatków niepobranych oraz pobranych, a niewpłaconych przez płatników lub inkasentów; odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych i kosztów postępowań egzekucyjnych, a w przypadku rodziny lub współmałżonka, także niezwróconych w terminie zaliczek naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek.

Należy mieć na uwadze, że na równi z rodziną i współmałżonkiem traktowana jest osoba pozostającą z podatnikiem w faktycznym pożyciu.

Nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło pięć lat. Przedawnienie powiązane jest tylko z wydaniem, nie zaś doręczeniem decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. Przedawnienie zobowiązania wynikającego z niniejszej decyzji, następuje po upływie trzech lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona. Jeżeli jednak organ pierwszej instancji rozstrzygnie o odpowiedzialności osoby trzeciej, zachowując termin na wydanie decyzji, to organ odwoławczy może orzekać w tym przedmiocie, nawet jeśli omawiany termin pięciu lat już upłynął, jednak z tym zastrzeżeniem, że nie może zwiększyć zakresu odpowiedzialności osoby trzeciej w porównaniu z treścią rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Izabela Żurkowska-Mróz, doradca podatkowy

Podstawy prawne:

- art.111  §3 ; art. 112; art.112a; art. 118 §1 i art. 306 g ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.).