REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przejście na samozatrudnienie schematem podatkowym?

BG TAX & LEGAL
Spółka BG TAX & LEGAL od 2015 r. świadczy usługi profesjonalnego doradztwa podatkowego na rzecz średnich i dużych przedsiębiorstw, specjalizując się w bieżącym doradztwie podatkowym, jak i transakcyjnym.
Przejście na samozatrudnienie schematem podatkowym?
Przejście na samozatrudnienie schematem podatkowym?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Tzw. samozatrudnienie jest bardzo popularną formą współpracy w wielu branżach. Co prawda, przepisy Polskiego Ładu dość istotnie ograniczyły korzyści płynące z rezygnacji z umowy o pracę na rzecz własnej działalności gospodarczej, jednak niezmiennie rozwiązanie to jest (i prawdopodobnie będzie) wybierane przez znaczną liczbę pracowników. W niniejszym artykule przedstawiono skutki przejścia na samozatrudnienie, jakie może wywoływać ta czynność w kontekście przepisów o schematach podatkowych (MDR).

Wprowadzenie

Pojęcie schematu podatkowego (MDR) wprowadzono do polskiego systemu prawnego w 2019 roku poprzez dodanie do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej także jako „OP”) rozdziału 11a, zatytułowanego „Informacje o schematach podatkowych”. Zgodnie z przepisami wskazanego rozdziału, schematem podatkowym jest, między innymi, uzgodnienie spełniające kryterium głównej korzyści oraz posiadające ogólną cechę rozpoznawczą. Definicje powyższych pojęć znajdują się w przepisach Ordynacji podatkowej, a dodatkowo wyjaśnione zostały przez Ministra Finansów w Objaśnieniach podatkowych z dnia 31 stycznia 2019 r.

Autopromocja

Kryterium głównej korzyści

Zgodnie z art. 86a § 2 OP, kryterium głównej korzyści uważa się za spełnione, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności oraz faktów należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej mógłby zasadnie wybrać inny sposób postępowania, z którym nie wiązałoby się uzyskanie korzyści podatkowej rozsądnie oczekiwanej lub wynikającej z wykonania uzgodnienia, a korzyść podatkowa jest główną lub jedną z głównych korzyści, którą podmiot spodziewa się osiągnąć w związku z wykonaniem uzgodnienia.

Wystąpienie tego kryterium wiąże się więc z trzema płaszczyznami. Po pierwsze, należy dokonać oceny, czy wystąpiła korzyść podatkowa. Po drugie, czy korzystający miał alternatywną drogę postępowania w danym przypadku, a po trzecie, czy korzyść podatkowa była główną lub jedną z głównych korzyści płynących z uzgodnienia.

W przypadku przejścia na samozatrudnienie, wydaje się, że kryterium głównej korzyści nieczęsto zostaje spełnione. O ile bowiem korzyść podatkowa faktycznie może wystąpić (ze względu na obniżenie wysokości zobowiązania podatkowego po stronie dotychczasowego pracownika oraz na brak obowiązku pobrania podatku przez dotychczasowego płatnika), a podatnik w większości przypadków posiada alternatywę do przejścia na samozatrudnienie (w postaci pozostania na etacie), to kontrowersje wzbudza uznanie, czy korzyść podatkowa była główną lub jedną z głównych korzyści wynikających z uzgodnienia.

Istotna w tym przypadku jest faktyczna motywacja podatnika przechodzącego na samozatrudnienie. Jeżeli potrafi on uzasadnić je przesłankami biznesowymi o charakterze ekonomicznym, takimi jak promocja własnej marki, możliwość współpracy z więcej niż jednym podmiotem, czy też chęć rozwoju i zwiększania swoich zarobków, to można uznać, że korzyść podatkowa nie jest jedną z głównych korzyści płynących z samozatrudnienia, a co za tym idzie nie występuje spełnienie kryterium głównej korzyści i nie powstaje schemat podatkowy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jeżeli jednak takich biznesowych przesłanek nie ma (lub są znikome), a podatnik po przejściu na samozatrudnienie nie zmienia modelu swojego postępowania i zachowuje się tak, jakby dalej pracował na etacie, można mówić o spełnieniu kryterium głównej korzyści. Należy pamiętać, że nie jest to wystarczające do powstania schematu podatkowego – musi jeszcze wystąpić jedna z ogólnych cech rozpoznawczych zawartych w Ordynacji podatkowej. Jednak w analizowanym przypadku, jeżeli kryterium głównej korzyści zostanie uznane za spełnione, o wystąpienie ogólnej cechy rozpoznawczej w praktyce nie jest trudno.

Ogólne cechy rozpoznawcze

Jedną z ogólnych cech rozpoznawczych, która została zawarta w katalogu znajdującym się w art. 86a § 1 pkt 6 OP, jest właściwość uzgodnienia polegająca na tym, że dochodzi do zmiany kwalifikacji dochodów (przychodów) do innego źródła dochodów (przychodów) lub zmiany zasad opodatkowania, których skutkiem jest faktycznie niższe opodatkowanie, zwolnienie lub wyłączenie z opodatkowania.

Należy zauważyć, że przejście na samozatrudnienie, jest w istocie czynnością (a raczej ich zespołem), w efekcie którego:

  • dochodzi do zmiany kwalifikacji dochodów dotychczasowego pracownika (to jest korzystającego) ze względu na ich źródło (bowiem przychody z umowy o pracę zakwalifikowane są jako przychody ze stosunku służbowego i stosunków pokrewnych, a przychody z samozatrudnienia np. jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej),
  • możliwa jest zmiana zasad opodatkowania (z obowiązkowej przy umowie o pracę skali podatkowej, na np. podatek liniowy)
  • możliwe jest osiągnięcie faktycznie niższego opodatkowania swoich dochodów.

Patrząc na powyższe, nasuwa się od razu możliwość spełnienia wskazanej ogólnej cechy rozpoznawczej. W pewnych przypadkach, istotnie, zmiana formy współpracy z umowy o pracę na świadczenie usług w ramach wykonywanej jednoosobowej działalności gospodarczej, może posiadać właściwości decydujące o jej wystąpieniu. Jednak najważniejsza przesłanka przesądzającą o wystąpieniu tej cechy, to „sztuczność” dokonanego przejścia na samozatrudnienie. Zgodnie z objaśnieniami podatkowymi MDR, schemat podatkowy może powstać w sytuacji, w której przyczyną zmiany zasad opodatkowania jest uzyskanie korzyści podatkowej – np. (…) przejście na tzw. samozatrudnienie, mimo faktycznego wykonywania pracy w stosunku podporządkowania. W istocie więc, przy analizie tej cechy należy zwrócić uwagę przede wszystkim na cel i okoliczności przejścia na samozatrudnienie. Jeżeli jest ono dokonane w sposób sztuczny, co oznacza, że warunki i sposób świadczenia pracy nie zmieniają się po wdrożeniu uzgodnienia, a za jego jedyny, bądź jeden z głównych celów może zostać uznane osiągnięcie korzyści podatkowej, to w uzgodnieniu występuje wskazana ogólna cecha rozpoznawcza. Należy zwrócić uwagę, że ujawnia się w tym przypadku swego rodzaju powiązanie z kryterium głównej korzyści – jeżeli ono występuje w danym uzgodnieniu, to z dużą dozą pewności można stwierdzić, że analizowana ogólna cecha rozpoznawcza również.

Inna ogólna cecha rozpoznawcza związana jest z tzw. ujednoliconą dokumentacją – występuje ona, gdy uzgodnienie oparte jest na znacznie ujednoliconej dokumentacji albo znacznie ujednoliconej formie, która nie wymaga istotnych zmian w celu wdrożenia schematu u więcej niż jednego korzystającego.

Z uwagi na jej wysoką niedookreśloność, w pewnych przypadkach również można uznać, że przejście na samozatrudnienie wypełnia tę cechę. Jak czytamy w przytaczanych już objaśnieniach podatkowych, cecha ta opiera się na założeniu, że dokonywane w ramach uzgodnienia czynności mogą opierać się na wykorzystywaniu przez korzystających dokumentacji, która do wdrożenia nie wymaga znacznego dostosowania lub nie wymaga wprowadzania istotnych zmian, albo też przyjmują znacznie ujednoliconą formę. Wdrożenie takiego uzgodnienia nie wymaga dodatkowych działań lub modyfikacji uzgodnienia ze strony korzystającego. Przy przejściu na samozatrudnienie występują zwykle dwa dokumenty – rozwiązanie umowy o pracę i zawarcie innej umowy (np. o świadczenie usług). Oba mogą opierać się na używanych w organizacji wzorach. O ile więc nie ma mowy o „modelowym” spełnieniu wskazanej ogólnej cechy rozpoznawczej (która realizuje się głównie przy typowo jednostronnie kształtowanych umowach, np. leasingu), nie można całkowicie wykluczyć możliwości wystąpienia tejże cechy przy przejściu na samozatrudnienie.

Pojęcie korzystającego, kwalifikowanego korzystającego i obowiązek raportowy.

Zgodnie z art. 86a § 1 pkt 3 OP, korzystającym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, której udostępniane jest lub u której wdrażane jest uzgodnienie, lub która jest przygotowana do wdrożenia uzgodnienia lub dokonała czynności służącej wdrożeniu takiego uzgodnienia.

Należy więc zauważyć, że przy przejściu na samozatrudnienie występuje dwóch korzystających – dotychczasowy pracownik oraz jego pracodawca, którzy wspólnie dokonali czynności służącej wdrożeniu uzgodnienia.

Zgodnie z art. 86c § 1 OP, korzystający ma obowiązek wysłania do organu podatkowego informacji o schemacie podatkowym. Czy zatem schemat powinien zostać zgłoszony zarówno przez dotychczasowego pracownika, jak i pracodawcę? Taka sytuacja jest możliwa, jednak praktycznie nie występuje, co wiąże się z pojęciem kwalifikowanego korzystającego. Obowiązek raportowy bowiem powstaje wyłącznie w przypadku, kiedy korzystający spełnia przesłanki zawarte w art. 86a § 4 OP, tj. jego przychody, koszty, albo wartość aktywów w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ustalone na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych, przekroczyły w roku poprzedzającym lub w bieżącym roku obrotowym równowartość 10 mln euro. To kryterium zwykle jest realne do spełnienia wyłącznie w przypadku pracodawcy, więc w większości przypadków to jedynie po jego stronie powstanie obowiązek raportowy na podstawie art. 86c § 1 OP.

Mając na uwadze powyższe, zarówno pracodawca, jak i pracownik, który planuje przejście na samozatrudnienie, powinni każdorazowo dokonać pogłębionej analizy swojego przypadku w kontekście przepisów o schematach podatkowych, w szczególności zwracając uwagę na ekonomiczne uzasadnienie swojego działania (co istotne jest nie tylko w kontekście MDR-ów, ale również, a może przede wszystkim, w odniesieniu do ewentualnej pozorności kontraktu B2B i arbitralnego ustalenia stosunku pracy przez sąd).

Maksymilian Żuber, asystent doradcy podatkowego w BG TAX & LEGAL

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Krajowy Plan Odbudowy w Polsce w 2024 roku. Wyścig z czasem po 60 miliardów euro

    Zeszłotygodniowe informacje dotyczące odblokowania funduszy europejskich są optymistyczne – kierunek działań przyjęty przez polski rząd może liczyć na przychylność UE. Pamiętajmy jednak, że deklaracje te nie oznaczają, że środki na wspieranie reform i inwestycji zostaną nam „automatycznie” udostępnione - pisze Łukasz Kościjańczuk, partner w CRIDO.

    Czy laptop i wynajęte mieszkanie pracownika zagranicznej firmy to już zakład w Polsce?

    Pracownicy wykonujący pracę poza miejscem siedziby pracodawcy (lub innym miejscem określonym w umowie o pracę) mogą generować szereg konsekwencji podatkowych, zarówno dla pracownika, jak i dla pracodawcy, szczególnie gdy w grę wchodzi praca poza Polską, lub w Polsce, ale dla pracodawcy z innego kraju - pisze Dr Adam Barcikowski – Manager w Nexia Advcero.

    Niższy VAT od 1 kwietnia 2024 r. Stawka 8% dla usług kosmetycznych, manicure i pedicure

    Ministerstwo Finansów przygotowało już projekt rozporządzenia, które obniży od 1 kwietnia 2024 r. - z 23% do 8% – stawkę VAT na określone usługi kosmetyczne.

    Czas na reformę Unijnego Kodeksu Celnego

    Reforma (projektu) nowego Unijnego Kodeksu Celnego po konsultacjach społecznych. Od 2027 roku przewidywane jest wejście w życie nowego UKC. Będą to zmiany rewolucyjne w wielu aspektach, dziś obowiązujących przepisów prawa celnego. Wiarygodni przedsiębiorcy mają mieć znaczne uproszczenia oraz mamy przejść na „inteligentne” odprawy celne ze zwiększonym monitoringiem systemów informatycznych.

    Twój e-PIT wspólnie z małżonkiem

    Usługa Twój e-PIT umożliwia złożenie rocznego PIT wspólnie z małżonkiem. Kiedy jest to możliwe? Jakie działania należny wykonać?

    PGNiG obniża ceny gazu dla gospodarstw domowych. Ale nadal ponad 90 zł/MWh drożej od ceny zamrożonej do połowy 2024 roku

    W czwartek 29 lutego 2024 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zatwierdził obniżenie o 8,3 proc. (do 290,97 zł/MWh) zatwierdzonej w grudniu 2023 r. i obowiązującej w 2024 r. taryfy na sprzedaż gazu dla gospodarstw domowych i innych tzw. odbiorców uprawnionych przez spółkę PGNiG Obrót Detaliczny. Ale do 30 czerwca 2024 r. cena netto gazu dla odbiorców uprawnionych (w tym odbiorców w gospodarstwach domowych) została zamrożona na poziomie 200,17 zł/MWh.

    Ujednolicenie sprawozdań finansowych komitetów wyborczych. Jest projekt rozporządzenia w tej sprawie

    Ustawodawca przygotował projekt rozporządzenia w sprawie łącznego sprawozdania finansowego komitetu wyborczego, który zarejestrował kandydata na wójta, burmistrza, prezydenta miasta oraz listę kandydatów na radnych. Jakie rozwiązania znalazły się w projekcie?

    Tabela kursów średnich NBP z 29 lutego 2024 roku [nr 043/A/NBP/2024]

    Tabela kursów średnich waluty krajowej w stosunku do walut obcych ogłoszona przez NBP 29 lutego 2024 roku - nr 043/A/NBP/2024. Jaki dziś kurs euro? Jakie zmiany w kursach walut?

    Czy w ramach ulgi rehabilitacyjnej można odliczyć remont łazienki?

    Ulga rehabilitacyjna a remont łazienki. Czy możliwe jest odliczenie w ramach ulgi rehabilitacyjnej kosztów remontu, adaptacji  i wyposażenia łazienki dla osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności?

    Księgowy na urlopie. Jak utrzymać płynność obsługi księgowej w firmie?

    Gdy księgowy udaje się na urlop, firma stoi przed wyzwaniem związanym nie tylko ze zorganizowaniem zastępstwa, ale również z utrzymaniem płynności obsługi księgowej. Podpowiadamy, jak przygotować firmę na taką sytuację.

    REKLAMA