Wzór zbiorczej deklaracji w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC-4)

Deklaracje zbiorcze w PCC

Od 1 lipca 2019 r. w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych  (ustawa o PCC) pojawi się nowy przepis (art. 10 ust. 1a), zgodnie z którym podatnicy mogą złożyć nowy typ deklaracji podatkowej (deklaracja zbiorcza) jeżeli w danym miesiącu dokonali co najmniej trzech czynności cywilnoprawnych obejmujących umowę pożyczki lub umowę sprzedaży rzeczy ruchomych lub praw majątkowych, jeżeli między pierwszą a ostatnią z tych czynności nie upłynęło więcej niż 2 tygodnie.

Art. 10 ust. 1a. z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (w brzmieniu od 1 lipca 2019 r.):
Podatnicy mogą złożyć za dany miesiąc zbiorczą deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, pod warunkiem że dokonali w danym miesiącu co najmniej trzech czynności cywilnoprawnych obejmujących umowę pożyczki lub umowę sprzedaży rzeczy ruchomych lub praw majątkowych, a ostatnia z tych czynności zostanie dokonana przed upływem 14 dni od dnia dokonania pierwszej z nich.

Ten nowy przepisów został dodany do ustawy o PCC przez ustawę z 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (Dz. U. z 2018 r. poz. 2244).

Aktualnie nie ma możliwości złożenia zbiorczej deklaracji PCC. Przedsiębiorcy nabywający często rzeczy (lub prawa majątkowe) o wartości ponad 1 tys. zł (np. samochody, dzieła sztuki, wierzytelności) od osób fizycznych niebędących podatnikami VAT muszą składać liczne pojedyncze deklaracje PCC. Dotyczy to także innych osób, którzy nie są przedsiębiorcami.

Trzeba pamiętać, ze zgodnie z art. 2 pkt 4) ustawy o PCC nie podlegają temu podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:
a) w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
b) jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:
    - umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu   jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    - umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Wzory PCC-4, PCC-4/A, PCC-4/B

W celu umożliwienia podatnikom stosowania zbiorczych deklaracji PCC Minister Finansów przygotował projekt rozporządzenia, które ma określić od 1 lipca 2019 r. wzór zbiorczej deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC-4) oraz załączników do tej deklaracji (informacje PCC-4/A i PCC-4/B).

Zaprojektowana przez Ministra Finansów zbiorcza deklaracja PCC-4 zawiera:

1)  okres, za który składana jest deklaracja (miesiąc, rok);

2)  miejsce i cel składania deklaracji (nazwa i adres organu podatkowego, złożenie deklaracji/korekta);

3)  dane identyfikacyjne i adres siedziby podatnika niebędącego osoba fizyczną albo aktualny adres zamieszkania podatnika (biorącego pożyczkę, kupującego);

4)  dni dokonania czynności cywilnoprawnych oraz zwięzłe określenie ich treści i przedmiotu;

5)  obliczenie należnego podatku;

6)  podpis podatnika (pełnomocnika).

W projekcie omawianego rozporządzenia znalazły się także załączniki do deklaracji:

• PCC-4/A (Informacja o pozostałych podatnikach), która będzie składana gdy po stronie nabywcy wystąpi więcej niż jeden podmiot,
• PCC-4/B (Informacja podatnika o wysokości podatku według poszczególnych gmin), która będzie składana, gdy podatnik nie ma siedziby ani miejsca zamieszkania na terytorium RP, albo aktualny adres siedziby lub miejsca zamieszkania podatnika jest inny niż adres w dniu dokonania czynności cywilnoprawnych objętych deklaracją.

---

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu rozporządzenia, opracowanie załącznika PCC-4/B ma na celu umożliwienie dokonania dystrybucji wpływów z podatku od czynności cywilnoprawnych na rzecz właściwej gminy w przypadku, gdy podatnik nie ma siedziby ani miejsca zamieszkania na terytorium RP albo gdy zmieni siedzibę lub miejsce zamieszkania po dniu dokonania czynności cywilnoprawnych objętych deklaracją (lub po dokonaniu niektórych z nich).

Zgodnie, bowiem z art. 16 pkt 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1530, z późn. zm.) wpływy z podatku od czynności cywilnoprawnych, których przedmiotem jest przeniesienie własności rzeczy ruchomych i praw majątkowych, niewymienionych w pkt 1, przekazywane są na rachunek budżetu gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę nabywcy.

W sytuacji, gdy jedynie zbywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w kraju wpływy z PCC przekazywane są na rachunek budżetu gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę zbywcy.

Natomiast gdy żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w kraju, wpływy z PCC przekazywane są na rachunek budżetu gminy właściwej ze względu na miejsce dokonania czynności.

Dlatego niezbędne jest zamieszczenie we wzorze deklaracji danych o siedzibie lub miejscu zamieszkania zbywcy albo miejscu dokonania czynności, które będą wymagane wyłącznie w przypadku, gdy podatnik nie będzie miał siedziby ani miejsca zamieszkania   na terytorium RP albo żadna ze stron nie będzie miała siedziby ani miejsca zamieszkania  na terytorium RP.

Składając zbiorczą deklarację PCC-4 podatnik wykazuje swój aktualny adres zamieszkania, co powoduje, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania podatnika w miesiącu, za który jest składana deklaracja, łączna kwota podatku od czynności cywilnoprawnych w niej wykazanego przekazywana byłaby na rachunek gminy, na obszarze której podatnik zamieszkuje aktualnie. Niezbędne jest zamieszczenie informacji o wysokości podatku od czynności cywilnoprawnych dokonanych na obszarze gminy, w której zamieszkiwał podatnik w dniu ich dokonania.

Polecamy: Monitor Księgowego – prenumerata

Polecamy: INFORLEX Księgowość i Kadry

Od kiedy można stosować zbiorczą deklarację PCC-4

Omawiane rozporządzenie w sprawie wzoru zbiorczej deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych wejdzie w życie z dniem 1 lipca 2019 r. Data ta jest zbieżna z wejściem w życie ww. zmian w ustawie o PCC wprowadzonych ustawą z 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym.

Jak wynika z art. 44 ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym, do opodatkowania czynności cywilnoprawnych, dokonanych na podstawie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, z tytułu których obowiązek podatkowy powstał przed dniem wejścia w życie art. 17, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zatem przepisy dotyczące składania zbiorczej deklaracji PCC-4 będą miały zastosowanie do czynności cywilnoprawnych dokonanych od 1 lipca 2019 r., co oznacza, że pierwsza zbiorcza deklaracja będzie mogła być złożona w terminie do 7 sierpnia 2019 r.

Projekt rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wzoru zbiorczej deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych