Jak opodatkować wynagrodzenie pracownika wysyłanego czasowo za granicę?

Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów.

Czyli co do zasady, osoba taka podlega opodatkowaniu w Polsce, niezależnie od tego gdzie osiąga dochody i gdzie wykonuje swoją pracę.

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej uważa się osobę która:
- posiada na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
- przebywa na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Jednak zasady te stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska. Z Bułgarią taka umowa została przez Polskę zawarta.

Polecamy: Czy poczęstunek dla pracowników jest ich przychodem?

Zgodnie z umową, płace, uposażenia i inne podobne wynagrodzenia, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie (przykładowo w Polsce) osiąga z pracy najemnej, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Umawiającym się Państwie, chyba że praca wykonywana jest w drugim Umawiającym się Państwie (przykładowo w Bułgarii).

Jeżeli praca jest tam wykonywana, to otrzymywane za nią wynagrodzenie może być opodatkowane w Bułgarii.

Od tej zasady są jednak wyjątki.

Wynagrodzenia, jakie osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie (przykładowo w Polsce) osiąga z pracy najemnej, wykonywanej w drugim Umawiającym się Państwie (np. w Bułgarii), podlegają opodatkowaniu tylko w pierwszym wymienionym Państwie (tj. tylko w Polsce), jeżeli:
a) odbiorca przebywa w drugim Państwie (Bułgarii) przez okres lub okresy nie przekraczające łącznie 183 dni podczas każdego dwunastomiesięcznego okresu i
b) wynagrodzenia są wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w drugim Państwie (czyli polskiego pracodawcę), i
c) wynagrodzenia nie są ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada w drugim Państwie.

Jeżeli więc łącznie spełnione zostaną trzy wymienione wyżej przesłanki, wynagrodzenie za pracę wykonywaną na terytorium Bułgarii w dalszym ciągu opodatkowane będzie wyłącznie w państwie miejsca zamieszkania pracownika (tj. w Polsce).

Tym samym, istotna jest długość okresu w jakim pracownik będzie przebywać na terytorium Bułgarii.

Polecamy: Jak rozliczyć podatkowo zakup okularów dla pracownika?

Odnośnie obliczania dwunastomiesięcznego okresu, o którym mowa powyżej, warto mieć na uwadze, że umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, podobnie jak inne umowy zawierane przez Polskę, wzorowane są na Modelowej Konwencji OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku.

W Komentarzu do art. 15 Modelowej Konwencji stwierdzono, iż do obliczania 183 dni pobytu pracownika w drugim państwie, należy brać pod uwagę wszystkie możliwe kolejne dwunastomiesięczne okresy, nawet okresy, które do pewnego stopnia, pokrywają się z innymi.

Oznaczałoby to, że w powyższym przypadku dwunastomiesięczny okres rozpoczyna się od pierwszego dnia wyjazdu pracownika i biegnie nieprzerwanie, mimo końca roku podatkowego.

W efekcie, jeżeli:
a) pracownik będzie przebywać na terytorium Bułgarii poniżej 183 dni podczas każdego dwunastomiesięcznego okresu oraz
b) wynagrodzenie wypłacane będzie w całości przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium Polski oraz
c) wynagrodzenie nie będzie ponoszone przez zakład lub stałą placówkę w Bułgarii,
- wówczas wynagrodzenie pracownika opodatkowane będzie w Polsce, według regulacji ustawy o PIT (pracodawca odprowadzać będzie zaliczki na podatek).

Wolne od podatku dochodowego będą diety oraz inne należności za czas podróży służbowej pracownika.

Jeżeli jednak pracownik będzie przebywać na terytorium Bułgarii powyżej 183 dni, tym samym nie będą spełnione wskazane powyżej przesłanki z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Niespełnienie tego warunku powoduje, iż wynagrodzenie pracownika podlegać będzie opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 15 ust.1 umowy z Bułgarią, czyli i w Polsce i w Bułgarii.

Dla uniknięcia podwójnego opodatkowania, zastosowanie znajdzie zasada tzw. wyłączenia z progresją, czyli dochód uzyskany w Bułgarii powinien zostać uwzględniony dla potrzeb obliczenia stopy procentowej podatku od pozostałego dochodu podlegającego opodatkowaniu w Polsce.

Zgodnie z ustawą o PIT, polski pracodawca nie pobiera zaliczek na podatek dochodowy od dochodów uzyskanych przez pracownika z pracy wykonywanej poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, pod warunkiem że dochody te podlegają lub będą podlegać opodatkowaniu poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Polska firma nie będzie więc zobowiązana do pobierania zaliczek na podatek dochodowy z wynagrodzenia uzyskanego przez pracownika za pracę wykonywaną w Bułgarii, jeżeli wiadomo będzie, że podróż do Bułgarii potrwa dłużej niż 183 dni w ciągu dwunastomiesięcznego okresu. Zaliczki te mogą być jednak pobierane na wniosek pracownika.