Kto skorzysta na uldze dla rodzin 4 plus? Co z samotnymi rodzicami i osobami w związkach nieformalnych?

• Preferencje podatkowe w PIT dla rodziców
• Dla kogo ulga dla rodzin 4 plus
• Wszystkie ulgi PIT-0 mają wspólny limit
• Małżonkowie, samotni rodzie i związki nieformalne

Preferencje podatkowe w PIT dla rodziców

Korzystanie z preferencji podatkowych związanych z wychowywaniem dzieci bywa utrudnione w sytuacji, gdy rodzice nie są małżeństwem i nie mieszkają z dziećmi. Dotyczy to na przykład korzystania z ulgi prorodzinnej nazywanej potocznie ulga na dziecko. Wątpliwości pojawiają się jednak również w odniesieniu do dokonywania rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko, czy też stosowania jednego z rozwiązań z grupy PIT-0 – ulgi dla rodzin 4+. Ta ostania obejmuje przychody:

• z pracy na etacie (umowa o pracę, stosunek służbowy, praca nakładcza, spółdzielczy stosunek pracy),
• z umów zlecenia zawartych z firmą,
• z działalności gospodarczej, opodatkowanej według skali podatkowej, 19% podatkiem liniowym, stawką 5% (tzw. ulga IP Box) oraz ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
• z zasiłku macierzyńskiego.

Może z niej skorzystać podatnik, który w stosunku do co najmniej czworga dzieci:

• wykonywał władzę rodzicielską;
• był opiekunem prawnym dziecka, które z nim mieszkało;
• był rodzicem zastępczym na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą;
• wykonywał ciążący obowiązek alimentacyjny lub był rodzicem zastępczym (w przypadku dorosłych, uczących się dzieci).

Dla kogo ulga dla rodzin 4 plus

Ulga przysługuje podatnikowi w związku z wykonywaniem władzy rodzicielskiej, sprawowaniem funkcji opiekuna, rodzica zastępczego lub wykonywaniem obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci:

• małoletnich, bez względu na wysokość rocznych dochodów,
• pełnoletnich, otrzymujących zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, bez względu na wysokość ich rocznych dochodów, oraz
• pełnoletnich do ukończenia 25 roku życia, uczących się.

Podatnik może z niej skorzystać, jeżeli dzieci:

• nie stosowały przepisów o 19% podatku liniowym lub przepisów ustawy o ryczałcie (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń,
• nie podlegały opodatkowaniu podatkiem tonażowym na zasadach określonych w ustawie o podatku tonażowym lub tzw. podatkiem okrętowym na zasadach określonych w ustawie o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Wszystkie ulgi PIT-0 mają wspólny limit

Tak samo, jak inne zwolnienia podatkowe z tej grupy, również to jest ograniczone kwotą przychodu nieprzekraczająca w roku podatkowym 85 528 zł. Jest to wspólny limit w ramach ulg: dla rodzin 4+, dla młodych, na powrót i dla pracujących seniorów. Oznacza to, że jeśli rodzic, korzysta z dwóch lub więcej ulg w tym samym roku podatkowym, to jego przychody podlegają zwolnieniu maksymalnie do wysokości 85 528 zł.
Zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom. Każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Jeżeli przysługuje ona obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Wykonywanie władzy rodzicielskiej polega na sprawowaniu faktycznej pieczy nad małoletnim dzieckiem w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, a w szczególności podejmowanie przez rodzica (rodziców) obowiązków w zakresie zaspokojenia potrzeb fizycznych, edukacyjnych i duchowych dziecka.

W odniesieniu do zasad stosowanej ulgi podatnicy często zwracają do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z wnioskami o wydanie interpretacji indywidualnych. Takiego przypadku dotyczyła interpretacja z 6 marca 2026 r. (nr 0112-KDIL2-1.4011.106.2026.2.MKA). W przedstawionym wniosku podatnik wskazał, że w roku podatkowym dzieci mieszkały z matką, jednak on również posiada pełnię władzy rodzicielskiej i płaci alimenty. Sąd wydał postanowienia o zabezpieczeniu kontaktów podatnika z dziećmi, jednak po pewnym czasie to zabezpieczenie zawiesił. W związku z tym nabrał wątpliwości co do tego, czy w takiej sytuacji ma prawo do skorzystania z omawianej preferencji, czy nie, przy zastrzeżeniu, że osiągał dochody ze stosunku pracy opodatkowane skalą podatkową, a dzieci nie osiągały żadnych przychodów.

Małżonkowie, samotni rodzie i związki nieformalne

W wydanej interpretacji organ potwierdził uprawnienie podatnika i wskazał, że ulga dla rodzin 4+ przysługująca w związku z wykonywaniem władzy rodzicielskiej w stosunku do czworga małoletnich dzieci jest skierowana do rodziców, w tym rodziców zastępczych, oraz opiekunów prawnych, bez względu na ich stan cywilny. Mogą z niej korzystać zarówno samotni rodzice (opiekunowie prawni), jak i małżonkowie oraz rodzice pozostający w związkach nieformalnych.
Skoro więc podatnik posiada pełnię władz rodzicielskich, opłaca Pan alimenty i utrzymuje kontakt z dziećmi zgodnie z postanowieniem sądu, to jest uprawniony do zastosowania ulgi dla rodzin 4+.