Kategorie

Odliczenie darowizn na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą – sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny

Odliczenie darowizn na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą – sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny
fot. Shutterstock
Skorzystanie przez podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych z ulgi podatkowej z tytułu darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych jest uzależnione od przekazania darczyńcy przez obdarowanego pokwitowania odbioru darowizny oraz uzyskaniu od obdarowanej kościelnej osoby prawnej „sprawozdania o przeznaczeniu jej na tę działalność”. Zdaniem WSA we Wrocławiu nie można wymagać od podatnika, który skorzystał z tej ulgi przedstawienia sprawozdania o treści nie wynikającej z przepisu prawa, które dodatkowo jest niemożliwe przez niego do uzyskania od kościelnej osoby prawnej.

Odliczenie darowizn na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą

Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) a także podatku dochodowego od osób prawnych mają prawo pomniejszyć podstawę opodatkowania (dochód) m.in. o darowizny odliczane na podstawie odrębnych  (od ustaw podatkowych) ustaw.  Stanowią o tym odpowiednio art. 26 ust. 6d ustawy o PIT i art. 18 ust. 1i ustawy o CIT.

Tymi odrębnymi ustawami są w szczególności ustawy regulujące stosunki Państwa z funkcjonującymi w Polsce Kościołami.

Niżej wymienione „ustawy kościelne” we wskazanych artykułach przewidują wyłączenie z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą.

Ustawa z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r.  poz. 380) – art. 55 ust. 7.

Ustawa z 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1726) – art. 40 ust. 7.

Ustawa z 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1889) – art. 28 ust. 5.

Ustawa z 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Chrześcijan Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 169) – art. 33 ust. 5.

Ustawa z 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 43) - art. 34 ust. 2.

Ustawa z 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1712) - art. 29 ust. 5.

Ustawa z 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 13) – art. 29 ust. 5.

Ustawa z 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 14) – art. 26 ust. 5.

Ustawa z 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Polskokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1599) – art. 27 ust. 5.

Ustawa z 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 44) – art. 24 ust. 5.

Ustawa z 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r. poz. 483) – art. 19 ust. 2.

Polecamy: Komplet podatki 2019

Jako przykład tych (jednobrzmiących w gruncie rzeczy) regulacji wskażmy art. 55 ust. 7 ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r.  poz. 380):
7. Darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym i podatkiem wyrównawczym (podatek wyrównawczy nie obowiązuje od początku 1992 roku – przypisek autora) , jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz – w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny – sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność. W odniesieniu do darowizn na inne cele mają zastosowanie ogólne przepisy podatkowe.

Reklama

Z treści tego przepisu wynika, ze to odliczenie nie ma żadnego limitu. Ministerstwo Finansów potwierdza, że darowizny faktycznie przekazane na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą mogą być odliczane w pełnej wysokości, nawet do 100% osiągniętego dochodu. 

Podobnie jak w ww. cytowanym przepisie, także w innych wskazanych przepisach "ustaw kościelnych" dla skutecznego odliczenia od dochodu darowizn na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą trzeba spełnić dwa warunki:

1) obdarowana kościelna osoba prawna musi wystawić darczyńcy pokwitowanie odbioru darowizny (takim pokwitowaniem musi dysponować darczyńca w chwili dokonania odliczenia od dochodu)

2) obdarowana kościelna osoba prawna musi przedstawić darczyńcy (w okresie dwóch lat od otrzymania darowizny) sprawozdanie „o przeznaczeniu darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą”.

Ustawy kościelne określają też, które jednostki organizacyjne są uznawane za kościelne osoby prawne. W przypadku ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego (…) katalog kościelnych osób prawnych jest wskazany w art. 6-10 tej ustawy. W szczególności są to Konferencja Episkopatu Polski, metropolie, archidiecezje, diecezje, administratury apostolskie, parafie, Caritas Polska, Caritas diecezji, Papieskie Dzieła Misyjne, zakony, seminaria duchowne, Katolicki Uniwersytet Lubelski, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie i inne.

Trzeba też pamiętać, że oprócz tych warunków trzeba też spełnić ogólne warunki odliczania darowizn wskazane w ustawach podatkowych.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 26 ust. 7) wymaga aby podatnik odliczający darowizny posiadał stosowne udokumentowanie tych darowizn:

- dowodu wpłaty na rachunek płatniczy obdarowanego lub jego rachunek w banku, inny niż rachunek płatniczy – w przypadku darowizny pieniężnej;

- dowodu, z którego wynikają dane identyfikujące darczyńcę oraz wartość przekazanej darowizny wraz z oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu – w przypadku darowizny innej niż pieniężna.

W zeznaniu rocznym (PIT-36 lub PIT-37) należy wykazać kwotę (wartość) przekazanej darowizny, kwotę (wartość) odliczonej darowizny oraz dane obdarowanego poprzez podanie m.in. jego nazwy i adresu (art. 26 ust. 6b ustawy o PIT).

Reklama

Podobnie podatnicy CIT odliczający te darowizny mają obowiązek wykazać w zeznaniu CIT-8 kwotę przekazanej darowizny, kwotę dokonanego odliczenia oraz dane pozwalające na identyfikację obdarowanego, w szczególności jego nazwę, adres i numer identyfikacji podatkowej lub numer uzyskany w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, w którym obdarowany ma siedzibę, służący dla celów podatkowych identyfikacji (art. 18 ust. 1g ustawy o CIT).

W przypadku zwrotu dokonanej darowizny, obdarowany jest obowiązany przekazać urzędowi skarbowemu informację o zwróconej podatnikowi darowiźnie, w terminie miesiąca od dnia dokonania zwrotu.

Sprawozdanie obdarowanej kościelnej osoby prawnej

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 10 października 2018 r. (sygn. I SA/Wr 458/18) zauważył, że art. 27 ust. 5 ustawy z 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Polskokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej nie wyjaśnia jakie sprawozdanie powinno zostać przedłożone przez kościelną osobę prawną darczyńcy, który chce tą darowiznę odliczyć od dochodu przed opodatkowaniem podatkiem dochodowym. Przepis (podobnie jak chyba wszystkie ww. wskazane przepisy ustaw kościelnych posługuje się sformułowaniem "sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność” [tj. działalność charytatywno-opiekuńczą].

WSA we Wrocławiu uznał, że (…) określenie to budzi wątpliwości już na pierwszy rzut oka, ponieważ "sprawozdanie o przeznaczeniu" ma językowo nieco inne znaczenie niż "sprawozdanie z przeznaczenia". Pojęcie zastosowane w przepisie wskazuje bowiem na większy stopień ogólności takiego dokumentu, niż ma to miejsce w używanym powszechnie pojęciu "sprawozdania z przeznaczenia". Analiza omawianego przepisu nie prowadzi przy tym do uzyskania odpowiedzi na pytanie, co tak określone sprawozdanie miałoby zawierać. Ponadto wymaga podkreślenia, że sam ustawodawca w żadnym innym przepisie nie przewidział wzoru takiego sprawozdania.

Co prawda w orzecznictwie sądy administracyjne formułowały nie raz warunki, jakie takie sprawozdanie powinno spełniać, (por. wyroki NSA z dnia: 14 lutego 2014 r., II FSK 396 i 397/12; 12 lipca 2016 r., II FSK 1824/14; 9 sierpnia 2016 r., II FSK 2049 i 2397/14; 25 października 2016 r., II FSK 2637/14, CBOSA). Z tego orzecznictwa wynika, że sprawozdanie to musi być na tyle szczegółowe, by umożliwiało organom podatkowym weryfikację spożytkowania darowizny na cel określony w ustawie, a także określało termin spożytkowania podarowanych środków.

Jednak zdaniem WSA we Wrocławiu wskazane orzecznictwo pomija niestety fakt, że „(…) podatnika obarcza się spełnieniem obowiązku formalnego (przedstawieniem sprawozdania), którego realizacja uzależniona jest od działania (przedstawienia takiego sprawozdania) przez osobę trzecią (kościelną osobę prawną), pomimo zaistnienia warunku materialnego zwolnienia w postaci przekazania takiej darowizny na cele charytatywno – opiekuńcze.
Dodatkowo - jak już wyżej wskazano - podatnik na podstawie treści samego przepisu prawa nie jest w stanie określić, jak mianowicie sprawozdanie takie miałoby wyglądać. Nie posiada on więc, tak podkreślanej i wymaganej przez Trybunał Konstytucyjny, pełnej znajomości przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie jego działania mogą pociągnąć za sobą.

W efekcie jego sytuacja prawna jest taka, że zostaje on obciążony obowiązkiem uzyskania dokumentu o nie znanej mu treści od osoby, od której, obiektywnie rzecz ujmując, i tak nie jest w stanie go uzyskać. Podatnik nie ma bowiem ani prawnej ani faktycznej możliwości zobowiązania kościelnej osoby prawnej do przedłożenia sprawozdania o treści jakiej oczekują organy podatkowe.”

W rozpatrywanej przez WSA we Wrocławiu sprawie proboszcz obdarowanej parafii odmówił wskazania imion i nazwisk osób, którym przekazano pomoc charytatywną (sfinansowaną z darowizny), powołując na ochronę danych osobowych i tajemnicę spowiedzi.

Natomiast proboszcz wydał (w ustawowym dwuletnim terminie) darczyńcy sprawozdanie, w którym wskazał, iż pieniądze pochodzące z powyższej darowizny zostały przeznaczone na działalność charytatywno-opiekuńczą, w tym na pomoc dla osób samotnych oraz pochodzących z rodzin biednych i wielodzietnych na zakup odzieży, wyżywienia i częściowo na zapomogi pieniężne.

WSA uznał, że to jest wystarczająca treść sprawozdania w omawianym kontekście skorzystania z odliczenia darowizn od dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych. Dlatego też organy podatkowe błędnie odmówiły sprawozdaniu tej treści znamion sprawozdania „o przeznaczeniu” otrzymanej darowizny działalność charytatywno-opiekuńczą.


Zdaniem Sądu w oparciu o wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa nie można akceptować sytuacji, w której podatnik celem skorzystania z ulgi podatkowej zostaje obarczony spełnieniem obowiązku przedstawienia sprawozdania o treści nie wynikającej z przepisów prawa i do tego realizacja tego obowiązku uzależniona jest od działania (przedstawienia takiego sprawozdania) przez kościelną osobę prawną (czyli osobę trzecią). Prawo zaś nie daje podatnikowi realnych możliwości wyegzekwowania złożenia przez osobę trzecią właściwego dokumentu, zwłaszcza gdy osoba ta może skutecznie powołać się na przyczyny uzasadniające odmowę wydania dokumentu o żądanej przez organy treści.

W opinii WSA we Wrocławiu podczas zbyt dociekliwego dochodzenia przez organy podatkowe okoliczności i szczegółów wykorzystania (spożytkowania) darowizn przez kościelne osoby prawne naruszone mogą zostać także inne przepisy Konstytucji RP. W szczególności chodzi tu o art. 53 (albowiem nie można zmusić spowiednika do naruszenia tajemnicy spowiedzi) oraz art. 51 ust. 1 (nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby).

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    9 maja 2021
    Zakres dat:

    Opłata przekształceniowa - co z VAT?

    Opłata przekształceniowa a VAT – dotychczasowa praktyka i konieczne zmiany wynikające z orzeczenia TSUE w sprawie Wrocławia.

    Podatek katastralny - czy należy wprowadzić?

    Podatek katastralny. Sytuacja finansów publicznych w Polsce, ale też i na świecie uległa pogorszeniu. W wielu krajach trwa dyskusja czy podnosić podatki dochodowe. Lepszym rozwiązaniem są podatki majątkowe, a do tych należy podatek katastralny.

    Darowizna samochodu dla osób z rodziny wspólnika a VAT

    Darowizna samochodu a VAT. Czy czynność darowizny pojazdu przez wspólników na rzecz osób z rodziny jednego ze wspólników będzie opodatkowana podatkiem VAT w sytuacji, gdy przy nabyciu pojazdu spółka nie dysponowała prawem do odliczenia podatku naliczonego oraz nie poniosła żadnych istotnych wydatków na przekształcenie czy modernizację pojazdu, z tytułu których dokonano odliczenia podatku naliczonego?

    Liczba elektronicznych PIT-ów wzrosła do 20 mln

    Rozliczenia PIT. W ciągu ostatnich pięciu lat liczba elektronicznie złożonych PIT-ów wzrosła z 5 mln do 20 mln. W tym roku tylko 1 mln 200 tys. deklaracji zostało złożonych na papierze - poinformował wiceminister finansów Jan Sarnowski.

    Nowy wzór deklaracji AKC-P od 1 lipca 2021 r.

    AKC-P, czyli deklaracja o wysokości podatku akcyzowego pobranego i wpłaconego przez płatnika, w nowej wersji od 1 lipca 2021 r. Od tej też daty deklarację będzie można składać wyłącznie elektronicznie.

    KE oceni Krajowy Plan Odbudowy

    Krajowy Plan Odbudowy. Po przekazaniu przez rządy państw unijnych Krajowych Planów Odbudowy Komisja Europejska zajmie się ich oceną. Następnie plany trafią do Rady UE, która musi je ostatecznie zaakceptować.

    E-faktury - od kiedy, czy będą obowiązkowe?

    E-faktury (faktury ustandaryzowane) mają wejść w życie 1 października 2021 r. Jaki jest cel wdrożenia e-faktur? Jak będzie działał system? Czy e-faktury będą obowiązkowe?

    Regulacja zawodu księgowego. SKwP pisze do MF

    Zawód księgowego dotychczas nie doczekał się uregulowania prawnego, choć istnieją takie regulacje w przypadku zawodu doradcy podatkowego. Stowarzyszenie Księgowych w Polsce (SKwP), we współpracy z resortem finansów, chciałoby rozpocząć proces zmierzający do uregulowania zawodu, by w ten sposób zapewnić m.in. wysoką jakość usług księgowych i sprawozdań finansowych.

    Ruszyła strona internetowa systemu e-TOLL. Co zawiera?

    System e-TOLL. Ministerstwo Finansów uruchomiło stronę etoll.gov.pl. Portal zapewni komplet informacji dotyczących poboru opłat drogowych na polskich drogach. Kolejnym etapem wdrożenia nowego systemu, będzie uruchomienie rejestracji w systemie e-TOLL.

    Wysokie podatki od gier - jak wpływają na rynek?

    Podatek od gier hazardowych. Niemal połowa firm hazardowych na rynku online działa nielegalnie. Głównym powodem są wysokie podatki i restrykcyjne przepisy ustawy o grach hazardowych.

    Pożyczka w grupie kapitałowej a prawo do obniżenia CIT

    Grupa kapitałowa a wydatki na spłatę odsetek od pożyczki. Fiskus nie może odmawiać grupie kapitałowej prawa do obniżenia CIT tylko dlatego, że dokonujące transakcji spółki mają siedziby w innych państwach UE.

    Szczepienia dla cudzoziemców. Ruszyły zapisy w zakładach pracy

    Szczepienia w zakładach pracy - zgłoszenia rozpoczęły się 4 maja. Jest to możliwe tylko w tych miejscach, gdzie uda się zebrać minimum 300 chętnych. Pracodawcy mogą zgłaszać pracowników, współpracowników i członków ich rodzin. Zasady nie wykluczają obcokrajowców. Cudzoziemcy mogą zgłaszać się także samodzielnie, nawet bez numeru PESEL.

    Podatki pracownicze. Polska na tle krajów UE

    Podatki pracownicze (PIT, ZUS). W zestawieniu państw UE pod kątem łącznych obciążeń PIT i ZUS Polska awansowała w 2020 r. o dwa miejsca - wynika z raportu PwC „Praca w UE – podatki i składki. Wpływ COVID-19 na podatki pracownicze”.

    Legalna praca cudzoziemca w Polsce

    Od lat w Polsce rośnie współczynnik zatrudnienia obcokrajowców przez polskich przedsiębiorców. Warto dowiedzieć się jakie przesłanki lub dokumenty świadczą o legalnym pobycie cudzoziemca spoza Unii Europejskiej (UE), Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) lub Szwajcarii w Polsce, oraz jakie warunki muszą zostać spełnione, aby taka osoba mogła podjąć legalną pracę.

    Ustawa o zasobach własnych UE - 770 mld zł dla Polski

    Ustawa o zasobach własnych UE. 770 mld zł z nowego budżetu Unii Europejskiej trafi do Polski. Sejm przyjął ustawę o zasobach własnych UE.

    Elektroniczne tytuły wykonawcze od 1 lipca 2021 r.

    Elektroniczne tytuły wykonawcze do urzędu skarbowego. Od 1 lipca 2021 r. wierzyciele wyślą tytuły wykonawcze do urzędu skarbowego drogą elektroniczną.

    Sejm za Funduszem Odbudowy

    Fundusz Odbudowy. Sejm przyjął ustawę wyrażającą zgodę na ratyfikację decyzji o zasobach własnych Unii Europejskiej. Oznacza to uruchomienie unijnego Planu Odbudowy po koronawirusie, o wartości około 750 mld euro.

    Czym jest Krajowy Plan Odbudowy?

    Krajowy Plan Odbudowy. Nie mam żadnych wątpliwości, że Krajowy Plan Odbudowy jest dokumentem bardzo ważnym i bardzo nam potrzebnym - powiedział prezydent Andrzej Duda. Według niego, Fundusz Odbudowy jest niezwykle potrzebnym instrumentem całej Europie.

    Rezydencja podatkowa PIT - objaśnienia podatkowe

    Rezydencja podatkowa PIT. Resort finansów wydał objaśnienia podatkowe dotyczące rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku podatkowego osób fizycznych w Polsce. Jakie są kryteria ustalania rezydencji podatkowej i na czym one polegają?

    Amazon nie zapłacił ani centa podatku CIT

    Amazon a podatek CIT. Globalny gigant branży e-commerce jakim jest Amazon nie zapłacił ani centa podatku CIT w Europie, mimo rekordowych przychodów.

    Składy podatkowe – co warto wiedzieć?

    Składy podatkowe to miejsca o szczególnym statusie akcyzowym, pozwalające na odsunięcie w czasie obowiązku zapłaty podatku akcyzowego. Zawieszenie poboru akcyzy to sytuacja, gdzie pomimo zaistnienia obowiązku podatkowego nie powstaje zobowiązanie podatkowe, co w praktyce oznacza odroczenie zapłaty akcyzy.

    PESEL dla cudzoziemców do celów podatkowych

    PESEL dla cudzoziemca. W związku z nowymi przepisami, które obowiązują od 1 maja 2021 r., cudzoziemcy mogą ubiegać się o nadanie numeru PESEL dla celów podatkowych.

    Fundusz odbudowy sfinansują nowe podatki

    Fundusz odbudowy. Dług zaciągnięty na poczet funduszu odbudowy zostanie zapłacony z nowych podatków, m.in. podatku od plastiku, podatku cyfrowego, czy granicznej opłaty węglowej.

    Krajowy Plan Odbudowy przyjęty przez Radę Ministrów

    Krajowy Plan Odbudowy (KPO), który jest podstawą do wypłaty pieniędzy z unijnego Funduszu Odbudowy, został przyjęty przez Radę Ministrów.

    Zmiany w podatkach od 1 maja 2021 r.

    Zmiany w podatkach od 1 maja 2021 r. Ministerstwo Finansów informuje, że od 1 maja 2021 r. wchodzą w życie liczne zmiany w przepisach podatkowych. Nowe regulacje mają na celu mi. in. ułatwienie prowadzenia działalności gospodarczej czy utrudnienie działania firm w szarej strefie. Przyczyniają się do wyrównywania szans przedsiębiorców na rynku. Zmiana przepisów Kodeksu karnego skarbowego będzie służyć przyspieszeniu oraz istotnemu uproszczeniu części spraw o wykroczenia skarbowe, które będą mogły być załatwione szybko i sprawnie w trybie postępowania mandatowego, bez konieczności kierowania sprawy do sądu karnego.