Kategorie

Świadczenie usług rolniczych - podatkowe problemy praktyczne

Ewa Pasieczna
Biegły rewident
e-agropodatki.pl
Pierwszy w Polsce podatkowy serwis informacyjny dla rolników indywidualnych.
Świadczenie usług rolniczych - podatkowe problemy praktyczne
Świadczenie usług rolniczych - podatkowe problemy praktyczne
inforCMS
Świadczenie usług rolniczych przez rolników nie wchodzi w zakres działalności rolniczej w myśl ustawy o PIT, co w efekcie determinuje konieczność zarejestrowania pozarolniczej działalności gospodarczej i opodatkowania tej działalności podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wydawałoby się, że sprawa na tym się kończy. Niestety faktem jest, że usługi rolnicze zostały odmiennie potraktowanie na gruncie ustawy o VAT, co niezwykle komplikuje sprawę. Usługi rolnicze objęte są bowiem zakresem działalności rolniczej w myśl ustawy o VAT.

Dlatego rolnik ryczałtowy, chcąc świadczyć usługi rolnicze jako czynny podatnik VAT, musi zrezygnować ze zwolnienia w odniesieniu do całej świadczonej przez niego działalności rolniczej.

Zdaniem organów podatkowych nie jest możliwym pozostanie rolnikiem ryczałtowym i zarejestrowanie się jako czynny podatnik VAT wyłącznie z tytułu świadczenia usług rolniczych.

Reklama

Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 2 pkt 19 ustawy o VAT przez rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych, pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Podobnie zgodnie z definicją działalności rolniczej zawartą w art. 2 pkt 15 ustawy o VAT przez działalność rolniczą rozumie się produkcję roślinną i zwierzęcą (...) a także świadczenie usług rolniczych.

Służebność przesyłu a VAT

Mając na uwadze definicję działalności gospodarczej, zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, należy uznać, że prowadzenie działalności rolniczej stanowi prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Zatem rolnik, w świetle przepisów ustawy o VAT, posiada status podatnika prowadzącego działalność gospodarczą (działalność rolniczą).

Zatem mając na uwadze wyżej zacytowane definicje rolnika ryczałtowego i działalności rolniczej należy stwierdzić, że wykonywanie czynności polegających na świadczeniu usług rolniczych przesądza o wykonywaniu działalności rolniczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

W myśl natomiast art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego.

Czy rolnikowi opłaca się być czynnym podatnikiem VAT?

Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż niemożliwa jest sytuacja, aby rolnik ryczałtowy mógł jednocześnie korzystać ze zwolnienia w VAT i rozliczać usługi rolnicze na zasadach ogólnych jako podatnik VAT czynny.

Reklama

Zatem w przypadku, gdy rolnik ryczałtowy świadczy usługi rolnicze zwolnione od podatku od towarów i usług, nie będzie mu przysługiwało prawo do odliczania podatku naliczonego, zawartego w fakturze potwierdzającej zakup maszyn związanych ze świadczeniem tych usług, gdyż zgodnie z generalną zasadą, wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Skoro zakup maszyn służyć będzie usługom zwolnionym od podatku, to rolnikowi nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z ich zakupem.

Odliczenie podatku VAT naliczonego zawartego w fakturach dokumentujących zakup maszyn mających służyć działalności polegającej na świadczeniu usług rolniczych będzie możliwe dopiero, kiedy rolnik zrezygnuje ze zwolnienia z VAT i zarejestruje się jako podatnik VAT czynny w odniesieniu do całej działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie rolnym.

Świadczenie usług rolniczych mieści się w pojęciu działalność rolnicza, zatem rezygnacja ze zwolnienia rolnika ryczałtowego powinna zostać dokonana w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT a nie - art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT.

Błąd rolników polega na tym, że kierując się przekonaniem o pozarolniczym wyłącznie charakterze usług rolniczych (zresztą prawidłowym, ale tylko na gruncie ustawy o PIT i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) przenoszą je na zakres działania ustawy o VAT. Jest to swego rodzaju pułapka podatkowa, ponieważ ten sam rodzaj usług jest całkowicie odmiennie potraktowany w ustawach podatkowych.

Wiemy, że organy podatkowe prowadzą postępowania podatkowe u rolników, którzy uważali, że rezygnując ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT, czynią to w odniesieniu tylko do świadczonych usług rolniczych, z działalności rolniczej pozostając rolnikami ryczałtowymi.

Teraz organy podatkowe wstecz opodatkowują obrót z całej działalności rolniczej, nie uwzględniając jednak podatku naliczonego, ponieważ rolnicy nie zbierali faktur zakupu w przekonaniu, że są rolnikami ryczałtowymi.

 

Przykład:
Rolniczka wraz z mężem prowadzi gospodarstwo rolne, jest rolnikiem ryczałtowym. Wzięła udział w programie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej”, z którego otrzymała dotację na utworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstwa. Zarejestrowała działalność gospodarczą w Urzędzie Gminy w zakresie działalności nierolniczej (niezwiązanej z gospodarstwem rolnym) - usługi wspomagające produkcję roślinną (kod PKD 01.61 Z).

Złożyła w Urzędzie Skarbowym zgłoszenie rejestracyjne, w którym zrezygnowała ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9. W jej przekonaniu nie rezygnowała ze statusu rolnika ryczałtowego w odniesieniu do gospodarstwa rolnego.

Zdaniem organów nieprawidłowo wybrała rezygnację ze zwolnienia od podatku VAT, ponieważ w takim przypadku rolnik może być zarejestrowany, jako czynny podatnik VAT jedynie na podstawie art.43 ust.3 ustawy, i to w odniesieniu do całej działalności rolniczej również tej, która nie podlega zarejestrowaniu w Urzędzie Gminy.

Organy podatkowe uważają, że świadczenie usług rolniczych, nie stanowi odrębnej od prowadzenia gospodarstwa rolnego, działalności gospodarczej, tylko nadal jest działalnością rolniczą wykonywaną w ramach prowadzonego wspólnie przez małżonków gospodarstwa rolnego.

 W obronie rolników stanął WSA w Bydgoszczy, który w wyroku z 12 czerwca 2012 r. sygn.akt I SA/Bd 367/12, stwierdził, że:

Zdaniem Sądu właścicielem kombajnu, świadczącym usługi rolnicze, może być również osoba nie będąca rolnikiem, prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Oznacza to, że decydujące dla rozstrzyganej sprawy jest kto, w jakim charakterze wykonuje te usługi. Czy usługi te są wykonywane przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, czy przez osobę wykonującą te czynności jako rolnik.

Zdaniem sądu przyznanie racji organom podatkowym „...skutkowałoby przyjęciem, że rolnik nie może prowadzić pozarolniczej działalności gospodarczej dotyczącej w tym także świadczenia usług w zakresie rolnictwa, co ograniczałoby jego prawa w zakresie wolności działalności gospodarczej i byłoby sprzeczne z art. 20 i 22 Konstytucji RP. (...)”.

Stanowisko sądu pozwala wysnuć wniosek, że organy podatkowe mogą nieprawidłowo interpretować prawo rolników ryczałtowych do świadczenia usług rolniczych w ramach działalności gospodarczej poza gospodarstwem rolnym.

Z drugiej strony sąd nie bierze pod uwagę możliwości, że osoba nieposiadająca gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, rozpoczynająca świadczenie usług rolniczych, z mocy ustawy o VAT i wyłącznie na potrzeby tej ustawy staje się rolnikiem ryczałtowym. Wynika to z tego, że ustawa o VAT ani w definicji rolnika ryczałtowego (art. 2 pkt 19 ustawy o VAT), ani w definicji działalności rolniczej (art. 2 pkt 15 ustawy o VAT) nie wymienia posiadania gospodarstwa rolnego (w rozumieniu ustawy o podatku rolnym) jako warunku koniecznego dla uznania podatnika za rolnika ryczałtowego.

Wyrok jest wprawdzie prawomocny, ale nie zakończył sprawy - WSA przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z wskazaniem, że organ podatkowy ma wykazać „czy świadczone przez skarżącego usługi były wykonywane w związku z prowadzoną przez niego pozarolniczą działalnością gospodarczą, czy też były wykonywane w związku z prowadzoną przez niego działalnością rolniczą”. Z punktu widzenia postępowania dowodowego wykazanie takiej okoliczności będzie niezwykle trudne.

Warto również zauważyć, że walka z organem podatkowym w sądach administracyjnych kosztuje i to sporo - dlatego zachęcam rolników, posiadających lub będących współwłaścicielami gospodarstwa rolnego, do dokładnego przemyślenia podejmowania świadczenia usług rolniczych.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    5 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład. Jak zmienią się koszty dla ryczałtowców?

    Ryczałt według Polskiego Ładu – obniżki stawek podatku dla wybranych, wzrost kosztów dla wszystkich. Jak zmienią się koszty dla ryczałtowców?

    Jak prawidłowo stosować uproszczenia w procedurze TIR w Unii Europejskiej?

    Przy wysyłce towarów każda ze stron kontraktu handlowego powinna wziąć na siebie odpowiedzialność co do poszczególnych etapów transportu towaru. Poczynając od instytucji nadawcy na liście przewozowym, poprzez stawienie się kierowcy w urzędzie otwarcia i zamknięcia procedury, aż po urząd celny przekroczenia granicy. Wszystkie elementy muszą być spójne i zachowywać ciągłość zdarzeń. W przeciwnym wypadku należy spodziewać się sankcji karnych o niedopełnienie obowiązków prawnych.

    Ulga rehabilitacyjna - jakie zmiany od 2022 r.?

    Ulga rehabilitacyjna znalazła się w programie zmian podatkowych zawartych w Polskim Ładzie. Ustawodawca planuje m.in. rozszerzenie katalogu wydatków uprawniających do tej preferencji podatkowej. Jakie dokładnie zmiany mają się pojawić od 2022 r.?

    Zwrot VAT przy oskarżeniu o udział w transakcji karuzelowej

    Wstrzymanie zwrotu VAT. Czy przedsiębiorca prowadzący działalność w tzw. branży wrażliwej, a więc w obszarze szczególnie narażonym na oszustwa związane z podatkiem od towarów i usług, oskarżony o takie oszustwo w ramach transakcji karuzelowych, objęty kontrolą i postępowaniem podatkowym, ma w trakcie jego trwania szansę na odzyskanie VAT?

    E-faktura i Krajowy System e-Faktur od 1 października

    E-faktura i Krajowy System e-Faktur (KSeF) to kolejne etapy wdrażania e-usług ułatwiających rozliczenia między firmami. KSeF ma zbierać wszystkie e-faktury wystawiane przez przedsiębiorców. Co ciekawe, jego celem jest możliwość analizowania i doglądania zgodności faktur VAT wystawionych przez przedsiębiorców swoim kontrahentom. Można wobec tego powiedzieć, że rząd chce mieć nad wszystkim większą kontrolę i zapobiec stosowaniu nieuczciwych praktyk względem urzędu skarbowego. Przejrzystość dokumentacji ma pomóc w wyłapywaniu przestępstw podatkowych i wszelkiego typu nadużyć z tym związanych. Zaletą wprowadzenia KSeF jest automatyzacja procesu związanego z przeprowadzaniem kontroli podatkowych – skrócenie ich czasu i mniejsze zaangażowanie w to przedsiębiorców.

    Nowe obowiązki biur rachunkowych w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy

    Biura rachunkowe. Od 31 lipca 2021 roku obowiązuje rozszerzony katalog podmiotów oraz instytucji zobowiązanych przepisami w zakresie przeciwdziałaniu prania pieniędzy, oraz modyfikacja niektórych obowiązków podmiotów wcześniej do tego zobowiązanych. Obowiązek został rozszerzony między innymi na małe biura rachunkowe nieprowadzące usługowo ksiąg rachunkowych.

    Prosta Spółka Akcyjna a startup

    Prosta Spółka Akcyjna a startup. Po wejściu w życie do polskiego porządku prawnego Prostej Spółki Akcyjnej („PSA”) wiele nowych przedsiębiorstw do rozwoju których niezbędne jest finansowanie zewnętrzne zastanawia się nad wyborem PSA jako formy prowadzenia działalności. Dla niektórych z nich może być to rzeczywiście dobry wybór. Poniżej przedstawione zostaną wybrane korzyści dla startupów jakie daje prowadzenie działalności w formie PSA.

    Polski Ład. Rewolucja w podatku dochodowym

    Polski Ład - zmiany w podatkach. Rząd przedstawił projekt zmian w Ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych i niektórych innych ustaw. W przypadku Polskiego Ładu sprawdza się powiedzenie, że diabeł tkwi w szczegółach. Wśród zaproponowanych zmian znajdują się bowiem sztandarowe projekty podniesienia kwoty wolnej od podatku i drugiego progu, które należy ocenić pozytywnie. Jest też jednak wiele przepisów, które będą skutkowały dotkliwą podwyżką świadczeń publiczno-prawnych. Z kolei dla klasy średniej, która według projektu zaczyna się od poziomu dochodów nieco ponad 68 tys. zł, rząd zapowiedział ulgę.

    Program motywacyjny opcji menedżerskich jako finansowy katalizator w okresie pandemii

    Koszty oraz specyfika programu motywacyjnego opcji na akcje i warrantów subskrypcyjnych - wycena opcji menedżerskich zgodnie z MSSF 2.

    Ulga na zabytki w PIT i ryczałcie od 2022 roku

    Ulga na zabytki. Od 2022 r. ma zostać wprowadzona nowa ulga podatkowa dla podatników podatku PIT (płacących podatek wg skali podatkowej i 19% stawki podatku) oraz podatników ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, będących właścicielami lub współwłaścicielami zabytków nieruchomych (zabytkowych nieruchomości wpisanych do rejestru lub ewidencji zabytków). Odliczone od dochodu (przychodu - w przypadku ryczałtu) będą mogły być wydatki na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane (także wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni mieszkaniowej) dotyczące ww. zabytkowej nieruchomości. Odliczeniu będą mogły podlegać także wydatki na odpłatne nabycie ww. zabytkowej nieruchomości - pod warunkiem, że podatnik poniósł na ten zabytek wydatek o charakterze remontowo-konserwatorskim. Ulga na zabytki jest przewidziana w projekcie (z 26 lipca br.) nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o PIT), przygotowanego w ramach tzw. Polskiego Ładu. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2022 r., tak jak większość innych zmian w PIT.

    Podatek dochodowy: co można wliczyć w firmowe koszty?

    Wrzucić w koszty, czy nie wrzucić? Oto jest pytanie, które zadaje sobie każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą. Odpowiedź ma niebagatelne znaczenie, bo decyduje o wysokości podatku dochodowego. Poza tym nieprawidłowe zakwalifikowanie wydatku może narazić przedsiębiorcę na kłopoty z urzędem skarbowym.

    Polski Ład. Nowe ulgi podatkowe

    Ulgi podatkowe Polskiego Ładu. Wsparcie od fiskusa dostaną sponsorzy przekazujący pieniądze na sport, kulturę i naukę, a także kupujący zabytki. Preferencje mają sprzyjać również rozwojowi firm i ekspansji na nowe rynki.

    Wspólne rozliczenie PIT - zmiany od 2022 roku

    Wspólne rozliczenie PIT. Przygotowany w ramach tzw. Polskiego Ładu projekt (z 26 lipca br.) nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o PIT) przewiduje m.in. istotne zmiany w zakresie wspólnego rozliczenia podatku dochodowego przez małżonków oraz osób samotnie wychowujących dzieci. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2022 r., tak jak większość innych zmian w PIT.

    Czynności opodatkowane PCC a zwolnienie z VAT

    Opodatkowanie PCC a VAT. Jakie są skutki zwolnienia z podatku VAT jednej ze stron czynności cywilnoprawnej dla jej opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

    Dział podatkowy w firmie - 6 globalnych trendów

    Dział podatkowy w firmie. Działy podatkowe mogą odegrać strategiczną rolę w procesie transformacji biznesowej. Zdaniem połowy liderów działów podatkowych pandemia zwiększyła produktywność pracowników. Na podstawie rozmów z liderami działów podatkowych, eksperci Deloitte wyróżnili sześć trendów, które będą definiować pracę specjalistów podatkowych i finansowych.

    Nowe Prawo własności przemysłowej - szykują się duże zmiany

    Prawo własności przemysłowej. Zmiany w zakresie zgłaszania wzorów użytkowych, ochrony wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i wynalazków przewiduje projekt (UD263) nowego Prawa własności przemysłowej, który został opublikowany w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Projekt ten jest przygotowywany w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii i ma zostać przyjęty przez rząd w IV kwartale 2021 roku.

    Polski Ład - co się zmieni w podatkach?

    Polski Ład - zmiany w podatkach. Przedstawiamy raport nt. podatkowych zmian w Polskim Ładzie, przygotowany przez prof. Adama Mariańskiego, przewodniczącego Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Profesor Adam Mariański analizuje w nim projekt zmian przepisów podatkowych i wskazuje które z proponowanych przez Ministerstwo Finansów rozwiązań są korzystne dla podatników, a które doprowadzą do zwiększenia obciążeń podatkowych i pogłębienia się nierówności.

    Abolicja podatkowa dla firm wracających z zagranicy

    W ramach Nowego Ładu rząd zapowiada wprowadzenie amnestii fiskalnej dla przedsiębiorców wracających do Polski z zagranicy. Od lipca do końca roku 2022 będzie można zgłosić osiągnięty w przeszłości dochód, który nie został opodatkowany. Rząd zapewnia przedsiębiorców, że gdy wrócą do Polski z majątkiem i dochodami, nie będą ścigani za unikanie opodatkowania.

    Opodatkowanie VAT usługi najmu świadczonej na rzecz unijnego kontrahenta

    VAT od najmu. O ile w przypadku świadczenia usług najmu nieruchomości na rzecz podatnika mającego siedzibę na terenie Polski ulega wątpliwości, że usługa ta podlega opodatkowaniu w Polsce, o tyle takie wątpliwości pojawiają się często w przypadku świadczenia ww. usług na rzecz podmiotów mających siedzibę prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium UE.

    Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych

    Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Krajowa Administracja Skarbowa od początku epidemii COVID-19 wydała już około 90 tys. decyzji o przyznaniu ulg na łączną kwotę ok. 8,1 mld zł.

    Co wchodzi w skład ksiąg rachunkowych?

    Księgi rachunkowe. Z jakich elementów składają się księgi rachunkowe? Jak prowadzić konta księgi głównej oraz konta ksiąg pomocniczych? Co powinno zawierać zestawienie obrotów i sald?

    Zwrot akcyzy zawartej w cenie paliwa rolniczego -zmiany od 2022 roku

    Zwrot akcyzy od paliwa rolnikom 2022. Rada Ministrów przyjęła 30 lipca projekt nowelizacji ustawy o zwrocie akcyzy zawartej w cenie paliwa rolniczego. Nowe przepisy zwiększą m.in. limit oleju napędowego, zużywanego na 1 ha upraw rolnych.

    Wzrost otwartych postępowań restrukturyzacyjnych

    Restrukturyzacja przedsiębiorstw. Gospodarka z nadziejami, ale firmy wciąż mają problemy. Rynek restrukturyzacyjny odnotował bezprecedensowy wskaźnik otwartych postępowań na poziomie 460 w kwartale.

    Zasady opodatkowania nieruchomości komercyjnych

    Podatek od nieruchomości komercyjnych. Kto podlega opodatkowaniu? Co stanowi podstawę opodatkowania? Kiedy przysługuje zwolnienie z podatku od nieruchomości komercyjnych?

    Jak rząd powinien wspierać biznes - rekomendacje AICPA® i CIMA®

    Jak rząd powinien wspierać biznes. Association of International Certified Professional Accountants, reprezentujące AICPA & CIMA, wzywa polski rząd do podjęcia dalszych kroków w zakresie wspierania odbudowy gospodarczej w Polsce poprzez wdrażanie programów dla sektora MŚP w obszarze cyfryzacji i nowych technologii, wzmacnianie kluczowych zasobów Polski, takich jak wysoko wykwalifikowana pula talentów oraz wspieranie przedsiębiorstw w ich dążeniach do zrównoważonego rozwoju. Sugestie oraz rekomendacje dotyczące dalszego wsparcia przez polski rząd biznesu i rozwoju przemysłu zostały opracowane czerpiąc z szerokiego doświad¬czenia i dogłębnej, specjalistycznej wiedzy członków Instytutu Rachunkowości Zarządczej CIMA w Polsce.