Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zwolnienie z PIT przy sprzedaży nieruchomości - sprzeczne stanowiska fiskusa

Kancelaria Prawna Skarbiec
Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych.
Opodatkowanie sprzedaży nieruchomości - sprzeczne stanowiska fiskusa /Fotolia
Opodatkowanie sprzedaży nieruchomości - sprzeczne stanowiska fiskusa /Fotolia
Fotolia
Jak wynika z przepisów ustawy o PIT, nie jest objęte niezwiązane z wykonywaniem działalności gospodarczej zbycie ruchomości, jeśli od czasu jej nabycia upłynęło 6 miesięcy. W przypadku nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości okres ten wynosi 5 lat od zakończenia roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie. Skąd więc żądanie 19% podatku, jeżeli małżeństwo nabyło nieruchomość nie 5, a 9 lat przed sprzedażą? Trwający 3,5 roku spór podatnika z fiskusem zakończył się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Chodzi o wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2018 r. (sygn. II FSK 857/16).

Sprzedaż udziałów w nieruchomości

Zakupiona w listopadzie 2003 r. nieruchomość weszła w skład ustawowej wspólności majątkowej małżonków. 9 lat później podpisali umowę przedwstępną jej sprzedaży. Nim w czerwcu 2013 r. doszło do zawarcia umowy przyrzeczonej i przeniesienia własności, małżonka zmarła. W drodze dziedziczenia jej mąż i córka nabyli po połowie udziałów po spadkodawczyni. Mężowi przysługiwało 75% udziałów w tej nieruchomości, córce – 25%.

We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wdowiec poprosił o weryfikację prawidłowości dwóch tez. Pierwsza była taka, że osiągnięte przez niego przychody z tytułu odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości podlegają zwolnieniu od opodatkowania. Druga – alternatywna, przedstawiona na wypadek, gdyby organ uznał pierwszą tezę za błędną – że przychód uzyskany ze sprzedaży udziału po zmarłej podatnik będzie mógł pomniejszyć o koszt, jaki poniosła ona w związku z nabyciem tego udziału (sygn. ILPB2/415-974/14-2/TR).

Nabywa prawa, ale ich nie nabywa

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdził, że decydujące znaczenie przy ocenie istnienia obowiązku podatkowego ma moment i sposób nabycia nieruchomości, ich części lub udziałów. Jeśli więc spadkodawczyni zmarła przed zawarciem umowy przenoszącej własność nieruchomości, to w jej prawa jako podmiotu praw własności tej nieruchomości wstąpili spadkobiercy. To oni są zbywcami nieruchomości, zatem to oni z tego tytułu są podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych. Ponieważ od nabycia przez spadkobierców udziałów do czasu ich sprzedaży nie upłynęło 5 lat, będą zobowiązani do zapłaty 19% podatku dochodowego w zakresie udziałów przypadających im po zmarłej.

Zgoła odmiennie organ podatkowy ustosunkował się do nabycia praw po spadkodawczyni, a w zasadzie stwierdził… jego brak. Podatnik powołał się na art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej: „Spadkobiercy podatnika (…) przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy” (Dz.U. 1997 nr 137, poz. 926). Podnosił, że skoro dziedziczy po zmarłej prawa i obowiązki majątkowe, to dziedziczy również przysługujące jej zwolnienie z PIT z tytułu upływu wymaganego 5-letniego okresu. Według organu takie zwolnienie nie stanowi prawa majątkowego podlegającego sukcesji na podstawie art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem fiskusa podatnik nie ma również prawa do obniżenia przychodu z tytułu zbycia odziedziczonego udziału w nieruchomości o koszty jego nabycia poniesione przez żonę. Powołując się na art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej u.p.d.o.f.), Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził: „Tenże przepis milczy (…) w sprawie możliwości zaliczenia do przedmiotowych kosztów – kosztów nabycia m.in. udziału w nieruchomości w ogóle, a tym bardziej – poniesionych nie przez podatnika, a przez spadkodawcę podatnika”.

Błędne rozumienie instytucji wspólności małżeńskiej i terminu „nabycie”

Rozpatrujący złożoną za pośrednictwem doradcy podatkowego skargę podatnika WSA w Poznaniu przypomniał, że współwłasność małżeńska ma wyjątkowy, bezudziałowy charakter. Jako współwłasność łączna daje współwłaścicielom pełne prawo do całego objętego prawem własności majątku, ale bez możliwości samodzielnego nim rozporządzania w trakcie jej trwania. Swój charakter „łączny” traci dopiero, gdy ustanie stosunek główny, czyli małżeństwo. Jeśli więc mąż i żona raz nabyli nieruchomość do niepodzielnej współwłasności małżeńskiej, to nie można przyjąć, że nabycie udziału w tej samej nieruchomości przez męża nastąpiło drugi raz w 2013 r. w drodze nabycia spadku po żonie. W związku z tym to data wspólnego, pierwotnego nabycia nieruchomości przez oboje małżonków jest tą, od której liczy się 5-letni termin warunkujący nieobjęcie opodatkowaniem sprzedaży nieruchomości, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f.

Polecamy: PIT 2018. Komentarz

Sąd zwrócił również uwagę, że już w chwili nabycia nieruchomości przez małżonków, ze względu na łączny charakter współwłasności małżeńskiej, niemożliwe było wyodrębnienie przypadających na każde z nich udziałów. Jeśli więc nabycie to jest skuteczne wobec całej nieruchomości na gruncie prawa cywilnego, w szczególności rodzinnego, to tylko ze względu na podatek dochodowy nie może być ustalane powtórnie z uwagi na śmierć współmałżonka i sprzedaż nieruchomości.

„Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, stanowisko organu interpretacyjnego jest wadliwe, bowiem podstawą przyjęcia przez organ podatkowy dopuszczalności opodatkowania przychodu z tytułu zbycia nieruchomości jest niewłaściwe rozumienie instytucji «wspólności małżeńskiej» i w rezultacie błędne rozumienie terminu «nabycie» z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.” (sygn. I SA/Po 810/15).


Spór z fiskusem trwał 3,5 roku

Choć stanowisko organu podatkowego zostało dosadnie skrytykowane, ten nie zrezygnował z dalszej walki „o swoje” 19%. W 5 miesięcy po zapadnięciu wyroku WSA Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu złożył od niego skargę kasacyjną, którą jednak 19 marca 2018 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej wycofał. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne. Od czasu, gdy podatnik złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej we wrześniu 2014 r., upłynęło więc ponad 3,5 roku.

Orzecznictwo sądów? A po co to komu…

W całej sprawie uwagę zwraca argumentacja organu w sprawie przywołanego przez podatnika na poparcie swojego stanowiska orzecznictwa sądów. Wyroki NSA o sygn. akt II FSK 1101/10 i WSA w Warszawie o sygn. akt III SA/Wa 821/11 dobitnie i wyraźnie potwierdzały słuszność wywodzonych przez podatnika twierdzeń. Co więcej, sam Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że „zgodnie z art. 14a ustawy Ordynacja podatkowa, minister właściwy do spraw finansów publicznych dąży do zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe (…) przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów” – po czym przytoczył definicję słowa „uwzględniać” z „Małego słownika języka polskiego”, wg której wyraz ten oznacza nic więcej jak tylko „brać pod uwagę”. A to nie implikuje nakazu stosowania.

Następnie organ podatkowy – jeszcze bardziej degradując orzecznictwo sądów – dodał, że nie odnajduje go w konstytucyjnym katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego oraz że „(…) żaden przepis nie nakazuje bezwzględnego stosowania w postępowaniu w sprawie wydawania interpretacji indywidualnych orzecznictwa sądowego (…)”.

Bezprawie urzędnicze

Taka postawa fiskusa stanowi przejaw ogromnej ignorancji. Orzecznictwo sądowe to w doktrynie i praktyce wprawdzie nieformalne, lecz nieocenione źródło prawa. Dodatkowo organ podatkowy swą interpretacją naruszył podstawową zasadę postępowania podatkowego – zasadę zaufania do organów publicznych. Z niej właśnie wywodzi się inną zasadę, głoszącą, że w podobnym stanie faktycznym organy powinny rozstrzygać w podobny sposób. Niestosowanie się do tych zasad to już urzędnicze bezprawie.

Autor: radca prawny Robert Nogacki

Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku oraz doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców.

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Ordynacja podatkowa - część 1
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść:
    płatnika
    podatnika
    urzędu skarbowego
    budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Jak wypłacić zysk ze spółki z o.o.
    Jak wspólnik spółki z o.o. może wypłacić zysk ze spółki, aby było najkorzystniej?
    Straty na lokatach bankowych w 2022 roku
    Nawet ponad 13% – takie realne straty mogą dać depozyty, które kończą się w trzecim kwartale 2022 r. Tak złych wyników w przypadku lokat nie mieliśmy od wielu lat. I choć sytuacja deponentów się poprawia, to i tak trudno liczyć na to, że bankowe lokaty uchronią nasz kapitał przed inflacją.
    SLIM VAT 3 i sankcja 20% VAT - zmiany w VAT od 2023 roku
    Zaprezentowana przez Ministerstwo Finansów w 2020 roku idea „SLIM VAT” doczekała się kolejnej odsłony. 8 sierpnia 2022 roku został opublikowany projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, tzw. SLIM VAT 3. Pakiet ten, tak jak poprzednie, ma na celu wprowadzenie kolejnych uproszczeń w zakresie rozliczenia VAT. Projekt ustawy zakłada również implementację wyroku TSUE z dnia 15 kwietnia 2021 roku w sprawie C-935/19 dotyczącego możliwości nakładania przez organy podatkowe 20 proc. sankcji VAT. Obecnie projekt trafił do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych. Konsultacje projektu potrwają do 26 sierpnia 2022 roku. Z kolei planowane wejście w życie nowych przepisów przewidziano na 1 stycznia 2023 roku.
    Inflacja w Polsce. Presja inflacyjna po 7 miesiącach 2022 roku nie słabnie
    Mimo oczekiwań wielu ekspertów na osłabienie dynamiki wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, według najnowszych danych GUS, inflacja nadal przyspiesza, sięgając w lipcu 2022 r. 15,6 proc., a więc była nieznacznie wyższa niż miesiąc wcześniej i najwyższa od 1997 roku.
    Fiskus promuje sprzedaż alkoholu z powodu spadku wpływów z akcyzy ... w Japonii
    W Japonii fiskus ogłosił akcję "Sake Viva!", która ma na celu zwiększenie sprzedaży alkoholu w kraju, gdzie jego konsumpcja mocno spada, co powoduje obniżenie wpływów z akcyzy - podaje w czwartek BBC.
    Informacja o realizacji strategii podatkowej - obowiązek dużych firm i grup kapitałowych
    Ministerstwo Finansów przypomina o obowiązku poinformowania naczelnika urzędu skarbowego o adresie strony internetowej, na której umieszczone są informacje o realizowanej strategii podatkowej. Obowiązek dotyczy dużych przedsiębiorstw i grup kapitałowych.
    50% koszty uzyskania przychodu a minimalne wynagrodzenie za pracę
    Możliwość zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodu w ramach m.in. umowy o pracę i umów cywilnoprawnych to sposób na obniżenie należności podatkowych.
    Modele SAAS, PAAS i IAAS – czym różnią się w konsekwencjach podatkowych?
    Czy zastanawiałeś się kiedyś nad świadczeniem usług za pośrednictwem chmury obliczeniowej? W skrócie polega to na dostarczaniu np. mocy obliczeniowej, ale również oprogramowania czy systemów w modelu usługowym. Problem jaki może pojawić się na Twojej drodze to wybór sposobu świadczenia tych usług oraz skutków podatkowych z nimi związanych.
    Dobrowolne zabezpieczenie zobowiązania podatkowego przez podatnika
    Podatnik, który otrzymał decyzję o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego lub posiada nieostateczną decyzję organu I instancji, wyprzedzając działania organu podatkowego, może skorzystać z instytucji zabezpieczenia dobrowolnego. Jak to zrobić i na czym polega dobrowolne zabezpieczenie zobowiązania podatkowego przez podatnika?
    Wystawianie faktur – terminy ustawowe
    Faktura jest podstawowym dokumentem, który potwierdza transakcję zakupową. Stanowi podstawę do obliczeń podatkowych oraz określania zobowiązania podatkowego, w określonych okresach. Nic więc dziwnego, że ustawodawca zdecydował jak powinien wyglądać dokument faktury oraz w jakim czasie minimalnym oraz maksymalnym dokument taki powinien zostać wystawiony.
    Czy członek zarządu spółki może być jej pracownikiem?
    Członek zarządu spółki z o.o. może (choć nie musi) być zatrudniony w tej spółce na podstawie umowy o pracę. Okazuje się jednak, że nie zawsze jest to możliwe.
    Firma w mieszkaniu a koszty podatkowe w PIT
    Szczególnie w trudnych gospodarczo momentach wielu przedsiębiorców zastanawia się nad minimalizacją swoich kosztów. Jedną z opcji jest prowadzenie działalności gospodarczej z prywatnego mieszkania lub domu. Często oznacza to przeznaczenie części nieruchomości na cele biurowe – jak chociażby stworzenie sali spotkań czy gabinetu, a także ponoszenie części kosztów mediów na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Czy takie wydatki, ponoszone w prywatnym domu podatnika, ale na cele firmowe mogą być rozliczane firmowo? Czy mają wpływ na wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych?
    Kasy fiskalne w myjniach samochodowych od 1 października 2022 r. Konieczny paragon
    Nie wystarczy pozwolić klientom na zeskanowanie elektronicznego kodu QR i przesłać im linku na podany adres e-mailowy. To nie to samo, co wydanie paragonu fiskalnego – stwierdził dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.
    50% kosztów uzyskania przychodów informatyka - jakie wymogi należy spełnić
    Polskie prawo przewiduje możliwość zastosowania preferencyjnych (50%) kosztów uzyskania przychodów przez specjalistów z branży IT, którzy w ramach realizowanych zadań działają w sposób twórczy. Jest to więc związane m.in. z grami komputerowymi i tworzeniem programów. Aby skorzystać z podwyższonych KUP, trzeba jednak spełnić konkretne przesłanki. Przedstawiamy działania po stronie pracodawcy, które pozwolą uniknąć powstania wątpliwości w razie kontroli ze strony Urzędu Skarbowego.
    Nowe przepisy dotyczące firm windykacyjnych. Co się zmieni? Od kiedy?
    Aktualnie windykacja należności, zwłaszcza ta w formie pozasądowej (polubownej), nie jest obwarowana kompleksową regulacją prawną. Odnosi się do zarówno do osoby windykatora, formy prowadzenia działalności, jak i zasad przeprowadzania windykacji pozasądowej. Bez odpowiednich regulacji może dochodzić do naruszeń ze strony firm windykacyjnych, których przedstawiciele popełniają czyny niezgodne z zasadami etyki (np. w wyniku nękania) lub niedozwolone w ramach windykacji. Właśnie dlatego ustawodawca zamierza wprowadzić nowe wymogi dla firm windykacyjnych. Wdrożenie tych zasad może wymusić znaczne przeobrażenia na podmiotach, które zajmują się odzyskiwaniem zaległych należności.
    Dane osobowe kandydatów do pracy a RODO - przechowywanie danych po rekrutacji
    Przedsiębiorca ma prawo przetwarzać dane kandydatów do pracy po zakończonej rekrutacji z uwagi na ewentualne roszczenia z tytułu dyskryminacji. Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 4 sierpnia 2022 r. W ten sposób WSA zakwestionował niekorzystną dla firm wykładnię Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Wyrok jest nieprawomocny ale omawiana sprawa może doprowadzić do zmiany stanowiska dotyczącego przechowywania danych osobowych kandydatów.
    W lipcu spadła liczba ofert pracy
    W lipcu spadła liczba ofert pracy - wynika z przekazanego PAP Barometru Ofert Pracy. Według analizy wysoka inflacja i restrykcyjna polityka monetarna ograniczą aktywność inwestycyjną, co spowoduje wyhamowanie tempa powstawania nowych etatów.
    PIT-2, PIT-2A, PIT-3 - nowe wzory formularzy podatkowych od 2023 roku
    Ministerstwo Finansów przygotowało nowe wzory oświadczeń/wniosków PIT-2 (wersja 9), PIT-2A (wersja 8), PIT-3 (wersja 9), składanych przez podatników płatnikom dla celów obliczania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, które będą miały zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2023 r. Konsultacje podatkowe tych wzorów rozpoczęły się 10 sierpnia 2022 r. i potrwają do 19 sierpnia 2022 r. Po zakończeniu tych konsultacji podatkowych, wzory formularzy, zostaną udostępnione do stosowania (opublikowane) w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Ministerstwa Finansów, zgodnie z art. 45b ustawy o PIT. Formularze te nie będą ogłoszone w drodze rozporządzenia Ministra Finansów publikowanego w Dzienniku Ustaw.
    Zmiany w prawie restrukturyzacyjnym od 2024 roku
    W 2024 roku – wraz z implementacją przez Polskę unijnej dyrektywy drugiej szansy – wejdą w życie kolejne zmiany w prawie restrukturyzacyjnym. – Nie będzie to rewolucja w naszym systemie, ale podkreślenie polityki drugiej szansy dla firm w trudnej sytuacji ekonomicznej – ocenia radca prawny Bartosz Sierakowski. W procesie restrukturyzacji pojawi się konieczność przeprowadzenia tzw. testu zaspokojenia, czyli prognozy możliwych wariantów zaspokojenia wierzycieli. To oznacza nowe obowiązki dla doradców restrukturyzacyjnych i prawdopodobnie wzrost kosztów całej procedury.
    Praca obywateli Ukrainy w Polsce a opodatkowanie PIT. Co trzeba wiedzieć po pół roku pobytu w Polsce
    Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę miliony (dosłownie) obywateli Ukrainy mniej lub bardziej tymczasowo przeniosło się do Polski, aby szukać schronienia przed wojną. W rezultacie albo rozpoczęli pracę zdalną w Polsce dla swojego pracodawcy z siedzibą na Ukrainie albo po prostu podjęli pracę w Polsce. Wykonują oni swoją pracę z polskiego adresu zamieszkania i to wkrótce zrodzi problem dotyczący opodatkowania dochodów z tej pracy omówiony poniżej.
    Slim VAT 3 - znaczące zmiany w VAT
    Slim VAT 3 trafił do konsultacji publicznych. Jest to kolejny pakiet uproszczeń w rozliczeniach VAT dla przedsiębiorców. Na czym będą polegać proponowane zmiany?
    Remanent likwidacyjny dla celów VAT - jak ustalić wartość towarów
    Podatnik będzie sporządzał spis z natury dla celów VAT przy likwidacji działalności gospodarczej. Na fakturach ze składnikami majątku obecne są również koszty przesyłki. Czy poniesiony koszt przesyłki/transportu należy doliczyć do wartości składnika majątku i rozliczyć od tej kwoty VAT?
    Wypłata czternastej emerytury - jaki termin?
    Pierwsze wypłaty czternastej emerytury rozpoczną się już 25 sierpnia; Nie jest konieczne składanie żadnego wniosku w tym zakresie - poinformowało w czwartek na stronach rządowych Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
    Dodatki do ogrzewania i taryfy z rekompensatą - opublikowano założenia ustawy
    W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów opublikowano 11 sierpnia 2022 r. założenia projektu ustawy "o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw". Ustawa ta ma wprowadzić m.in. jednorazowe dodatki finansowe dla ogrzewających swoje domy paliwem innym niż węgiel. Ustawa ta ma także ograniczyć podwyżki cen ciepła poprzez wprowadzenie taryf z rekompensatą.
    Sprzedaż napojów w restauracji - jakie stawki VAT
    Czy jest możliwość zastosowania stawki 0% VAT do napojów w restauracji? Sprzedaż dotyczy np. soku pomarańczowego, który kupowany jest w hurtowni ze stawką 0%. A co z herbatą z suszu owocowego, smoothie, shake'ami?