Jak małżonkowie powinni rozliczyć przychód ze sprzedaży papierów wartościowych?

Ustawowa wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami oznacza, że każde z nich jest współwłaścicielem tego, co nabywają wspólnie lub osobno od momentu zawarcia małżeństwa. Niektóre z przedmiotów należą jednak tylko do majtku osobistego współmałżonka. 

W czasie trwania małżeństwa każde z małżonków ma równe udziały i równe prawa do majątku wspólnego. W tym czasie nie może domagać się jego podziału czy też rozporządzać udziałem.

W sytuacji przedstawionej w interpretacji podatkowej żona jest wspólnikiem spółki z o.o. (spółka w nieograniczonym zakresie odprowadza podatek CIT) zaś mąż zamierza zostać komandytariuszem spółki komandytowej. Spółka z o.o. jest komplementariuszem tej spółki.

Cechą spółki komandytowej jest istnienie dwóch kategorii wspólników - komplementriuszy (którzy ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez żadnych ograniczeń, prowadzą jej sprawy, reprezentują w relacjach, stosunkach z innymi osobami, podmiotami) i komandytariuszy (ich odpowiedzialność jest ograniczona; odpowiadają za zobowiązania spółki tylko do umówionej wysokości).

Spółka komandytowa w opisywanym przypadku zajmuje się głównie nabywaniem i zbywaniem udziałów i akcji, wykonywaniem uzyskanych praw, rozporządzaniem nimi, udzielaniem  pożyczek oraz zaciąganie pożyczek dla realizacji celów statutowych.

Aktywa posiadane przez małżonkę (udziały w spółkach z o.o., akcje spółek notowanych na giełdzie papierów wartościowych, jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych) zostały nabyte już po zawarciu małżeństwa, dlatego też wchodzą do ich majątku wspólnego. Jednak we właściwych rejestrach, tylko mąż wpisany jest jako ich właściciel.

Problem pojawia się, gdy należy odprowadzić podatek PIT.

Jak w takiej sytuacji należy właściwie rozliczyć przychody ze sprzedaży akcji, które stanowią wspólny majtek, ale wobec których tylko małżonek jest wpisany w rejestrach jako właściciel?

Sprzedaż wymienionych aktywów podlega opodatkowaniu. Ich odpłatne zbycie jest przychodem podatnika. Przychody ze sprzedaży akcji i udziałów zalicza się do przychodów z odpłatnego zbycia udziałów, papierów wartościowych. Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych (z pewnymi wyjątkami).

Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z:

a)  odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych,

b)  realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi

(art. 17 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.).

Zgonie z wyrokiem naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24.03.2010 r.(II FSK 1917/08) przychodem należnym (choćby jeszcze nieotrzymanym faktycznie) jest po stronie zbywcy udziałów taki przychód, który znajduje odzwierciedlenie w wymagalnej wierzytelności. Warunkiem zaliczenia takiego przychodu do przychodów należnych jest bowiem powstanie po stronie wierzyciela prawnej możliwości żądania spełnienia świadczenia przez dłużnika, co po stronie dłużnika znajduje wyraz w obowiązku świadczenia.

Oznacza to, że zbywający musi zapłacić zaliczkę na podatek także wówczas, gdy nie otrzymał jeszcze zapłaty.

Podatek wynosi 19 % uzyskanego dochodu. Dochód należy wykazać w zeznaniu podatkowym PIT-38.

Dochody ze zbycia udziałów oraz uzyskanych z tytułu udziału w funduszach kapitałowych nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 oraz w art. 30c ustawy o PIT.

Podatek od uzyskanego przychodu odprowadza osoba fizyczna. Małżonkowie mogą wspólnie odprowadzać podatek, ale tylko wtedy, gdy zezwala na to ustawa. Generalnie zasadą jest, że każdy z nich odprowadza oddzielnie podatek od uzyskanych przychodów.

Prawami wynikającymi z posiadania aktywów w spółce dysponuje tylko mąż, ponieważ to on jest wpisany jako ich właściciel we właściwych rejestrach. Mimo że prawa te zostały nabyte już w czasie trwanie małżeństwa i należą do majątku wspólnego, to mąż będzie w całości rozliczał się z fiskusem z przychodów uzyskiwanych ze sprzedaży aktywów.

Decydujące w tym przypadku jest to, kto jest wpisany jako ich właściciel. Mąż będzie odprowadzał podatek PIT, ale dochód i tak będzie stanowić ich majątek wspólny.

Podstawa prawna:

-  art. 31 § 1, art. 35 oraz art. 43 §1 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Dz.U.64.9.59

-  art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 ust. 1 pkt 6  oraz art. 30b ust. 1ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.).

Podatki osobiste

Polecamy: serwis Urząd skarbowy