REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wątpliwości związane z Jednolitym Plikiem Kontrolny (JPK)

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Jednolity plik kontrolny. Ochrona danych wymaga doprecyzowania /Fot. Fotolia
Jednolity plik kontrolny. Ochrona danych wymaga doprecyzowania /Fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Przepisy wprowadzające kontrole podatkowe przy zastosowaniu Jednolitego Pliku Kontrolnego (JPK) zaczną obowiązywać od 1 lipca 2016 r. Dla przedsiębiorców wiele zagadnień wciąż jest niejasnych, a podmioty aktualizujące systemy księgowe dostrzegają niespójności techniczne wewnątrz struktur JPK. Jakie są obawy, jak w praktyce nowe przepisy będą funkcjonować, a także jak na swoją korzyść mogą je wykorzystać podatnicy?

Polecamy: Jednolity Plik Kontrolny – praktyczny poradnik (książka)

REKLAMA

Autopromocja

Zmiany wprowadzone ustawą z 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1649 ze zm.) w zakresie przekazywania ksiąg podatkowych oraz dowodów księgowych na żądanie organów podatkowych w postaci elektronicznej, odpowiadającej określonej strukturze logicznej (dalej: jednolity plik kontrolny) już teraz budzą wiele wątpliwości i generują wiele pytań wśród przedsiębiorców.

Kogo będą dotyczyć zmiany

Od 1 lipca 2016 r. obowiązek przekazywania danych w formie JPK na żądanie organów podatkowych będzie dotyczył dużych przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.), tj. w uproszczeniu zatrudniających co najmniej 250 pracowników lub osiągających roczny obrót netto powyżej 50 milionów euro i sumę aktywów bilansu powyżej 43 milionów euro.

Z kolei dla małych i średnich przedsiębiorców przekazywanie danych w określonej strukturze JPK będzie do 1 lipca 2018 r. fakultatywne. Pierwsze wątpliwości w tym zakresie budzi okres przejściowy dla podmiotów niewskazanych wprost w ustawie zmieniającej, np. podmiotów będących podatnikami w rozumieniu ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), a nietraktowanych co do zasady jako przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (np. uczelnie wyższe).

Obowiązek składania pliku JPK_VAT co miesiąc

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jak przygotować się na Jednolity Plik Kontrolny (JPK)

Literalne brzmienie przepisów mogłoby prowadzić do wniosku, że podmioty takie byłyby objęte obowiązkiem raportowania danych w formie JPK już od 1 lipca 2016 r. Nie wydaje się jednak, żeby taka była intencja ustawodawcy i w praktyce zmiany powinny ich dotyczyć dopiero od 1 lipca 2018 r.

Pytania przedsiębiorców dotyczą również samego sposobu ustalenia wielkości przedsiębiorstwa, a w szczególności, czy przy ustalaniu wielkości przedsiębiorstwa należy brać pod uwagę wskaźniki finansowe przedsiębiorstw powiązanych. W tym przypadku jednak literalna wykładnia prowadzi do wniosku, że tzw. kryterium niezależności, czyli wielkości przedsiębiorstw związanych lub partnerskich, się nie uwzględnia. Znaczenie mają zatem wyłącznie dane finansowe samego przedsiębiorcy podatnika. ©?

Jeszcze przed 1 lipca 2016 r.

Szczególnie istotna na tym etapie dla dużych przedsiębiorców (których obowiązek raportowania danych w formie JPK będzie dotyczył już od 1 lipca 2016 r.) będzie identyfikacja obszarów wymagających zmian (np. w formie tzw. mapowania procesów) oraz ich wdrażanie równolegle z aktualizacją lub tworzeniem nowego oprogramowania przez specjalistów IT (z reguły w systemach typu ERP).

Obecnie w praktyce część danych uwzględnionych w strukturze opublikowanej przez Ministerstwo Finansów nie jest umieszczana przez przedsiębiorców w systemach księgowych (np. szczegółowe dane dotyczące faktur zakupowych). Wiele z nich nie jest też uwzględnianych wyłącznie w ramach jednego systemu (często np. na potrzeby rozdzielenia działalności produkcyjnej i dystrybucyjnej przedsiębiorcy korzystają równolegle z kilku systemów). Zintegrowanie danych w sposób zaproponowany w opublikowanych strukturach będzie się wiązać nie tylko z koniecznością dostosowania funkcjonalności oprogramowania, ale również z wprowadzeniem zmian w wewnętrznych rozwiązaniach organizacyjnych oraz poniesieniem kosztów wdrożeniowych. ©?

Czy Jednolity Plik Kontrolny pozwoli dokładniej skontrolować podatnika?


Problematyczne dane

Ministerstwo Finansów na początku marca br. opublikowało finalne struktury JPK oraz odpowiedzi na pytania, które pojawiły się w trakcie konsultacji. Na razie możliwe jest m.in. określenie danych obligatoryjnych i fakultatywnych w ramach poszczególnych modułów, jednak część z nich w dalszym ciągu budzi wątpliwości, głównie ze względu na ich poziom szczegółowości oraz techniczne aspekty raportowania.

Przykładowo wątpliwości dotyczą następujących obszarów:

● Księgi rachunkowe: stopień dokładności informacji z tzw. kont pomocniczych, m.in. dotyczących konieczności dostarczenia danych w podziale np. na każdego pracownika (księgowanie płac) lub na każdy środek trwały (księgowanie amortyzacji);

● Magazyn: dane dotyczące przesunięć magazynowych, brak danych dotyczących częstotliwości ewidencjonowania takich informacji, np. dziennie lub tygodniowo;

● Ewidencja sprzedaży i zakupu VAT: nr dokumentu, data wpływu faktury VAT, tj. dane, które dotychczas z reguły nie były uwzględniane w systemach księgowych.

Co istotne, dane ujęte w strukturach Faktury VAT oraz Ewidencja zakupu i sprzedaży VAT powinny być spójne z danymi z deklaracji VAT za dany okres. ©?

Czy przekazywane dane będą wystarczająco chronione

REKLAMA

Zgodnie z założeniami ustawy zmieniającej oraz projektem rozporządzenia wykonawczego do ustawy księgi opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu w rozumieniu ustawy z 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 262 ze zm.) mogą być przesyłane za pomocą oprogramowania interfejsowego (dostępnego na stronie, której adres zostanie podany w Biuletynie Informacji Publicznej Ministra Finansów) lub na informatycznych nośnikach danych. Indywidualne dane zawarte m.in. w dokumentach składanych przez podatników, w informacjach podatkowych przekazywanych organom podatkowym oraz w aktach dokumentujących czynności sprawdzające, aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej (art. 293 par. 1 i par. 2 ordynacji podatkowej) oraz informacje gromadzone i przetwarzane w ramach kontroli skarbowej (art. 34 ust. 1 ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 553 ze zm.) są objęte tajemnicą skarbową.

W praktyce jednak obawy podatników budzi zakres przekazywanych danych oraz ich poufny charakter, w szczególności wrażliwe informacje dotyczące stosowanych cen, marży, częstotliwości realizowanych transakcji czy kontrahentów podatnika. Co prawda organy podatkowe w toku prowadzonych czynności kontrolnych czy czynności sprawdzających mają dostęp do tego typu danych już teraz, jednak nie na taką skalę.

Jednolity Plik Kontrolny (JPK) od 1 lipca 2016 r.

Wydaje się, że stosowane obecnie przez organy podatkowe procedury mogą okazać się niewystarczające dla zabezpieczenia takiej ilości danych, zwłaszcza jeśli będą one przekazywane jak dotąd na przenośnych nośnikach. Sprawa ta wymaga więc jeszcze doprecyzowania. ©?

Co będzie kontrolowane

JPK mocno pobudza wyobraźnię co do możliwości kontroli przez organy podatkowe. Będą one dysponowały narzędziem, które pozwoli w sposób ułatwiony i efektywny objąć kontrolą całe rzesze przedsiębiorców i ogromne spektrum informacji generowanych przez ich systemy księgowe.

W pierwszej kolejności kontroli podlegać będzie kompletność i prawidłowość danych. Z uwagi na wielość wątpliwości dotyczących struktury plików należy przewidywać, że w początkowej fazie organy podatkowe będą się starały wskazywać na konieczność wyeliminowania błędów i usunięcia braków.

W drugiej kolejności (co jest zasadniczym celem wdrożenia JPK) organy podatkowe będą w stanie zweryfikować merytoryczną spójność danych zawartych w JPK z punktu widzenia poprawności ustalania zobowiązań podatkowych.

Przede wszystkim dotyczy to VAT oraz, po uzupełnieniu danych o informacje ze sprawozdania finansowego, również CIT.


Z uwagi na wielkość zbioru danych organy podatkowe będą się posługiwać narzędziami informatycznymi oraz zdefiniowanymi algorytmami przeszukiwania danych. Wielość takich algorytmów wydaje się niemal nieograniczona. Począwszy od najprostszych, takich jak np. wyszukiwanie po słowie określonych typów transakcji, poprzez porównanie momentu wydania towarów z momentem rozpoznania VAT czy też przychodu, skończywszy na bardziej rozbudowanych formułach weryfikacji różnic pomiędzy wynikiem podatkowym i księgowym.

Jak wynika z zamierzeń MF, automatyczne testy będą przede wszystkim zmierzać do:

● weryfikacji zgodności złożonych sprawozdań finansowych i deklaracji z danymi zawartymi w JPK,

● weryfikacji prawidłowości formalnej ksiąg i ewidencji (autonumeracja zapisów dziennika, duplikaty, luki, testy NIP-ów),

● sprawdzenia podstawowych wskaźników finansowych (przychody, koszty, marże według dostawców, odbiorców, towarów, obrót bezgotówkowy, paragony kas fiskalnych itp.).

Czy Jednolity Plik Kontrolny pozwoli dokładniej skontrolować podatnika?

Przeszukanie bazy JPK może ujawniać zarówno błędy systemowe, jak i przypadkowe.

Część algorytmów może prowadzić wprost do ujawnienia błędów, natomiast pozostałe pozwolą na zdefiniowanie zawężonej próby „podejrzanych” transakcji, które mogą zostać poddane dalszej weryfikacji w ramach klasycznej kontroli lub postępowania sprawdzającego. ©?

Podatnicy też mogą wykorzystać tę broń

Mając na względzie to, że organy podatkowe będą potencjalnie dysponowały JPK kontrahentów podatnika, nowe możliwości otwierają się także dla kontroli krzyżowych.

W tej batalii podatnicy nie są jednak bezsilni. Również oni dostają potencjalnie narzędzie, dzięki któremu w równie efektywny sposób będą w stanie rozpoznać ryzyka podatkowe i świadomie nimi zarządzać. Po wdrożeniu JPK warto zatem wdrożyć procedury testowania danych zawartych w JPK w podobny sposób jak będą to czynić organy podatkowe.

Wprowadzenie jednolitego standardu dla danych podatkowych otwiera również nowe horyzonty dla usług audytorskich i z zakresu doradztwa podatkowego. Wspierane komputerowo testowanie danych zawartych w JPK stanie się standardową procedurą audytorską. Już w kwietniu 2010 r. OECD opublikowała rekomendacje zawierające wytyczne przeprowadzania audytów podatkowych, przywiązując istotną wagę do technik komputerowego przeszukiwania danych.

Należy się również spodziewać, że format jednolitego pliku kontrolnego wykorzystają dostawcy oprogramowania, oferując aplikacje wspierające zarządzanie podatkami i kształtowanie polityki podatkowej przedsiębiorców czerpiące dane do analiz właśnie z JPK. Do tej pory takie oprogramowanie wymagało bardzo indywidualnego i kosztownego wdrożenia. Przechowywanie danych w jednolitym formacie umożliwi dużo łatwiejszą analizę danych.

Wydaje się zatem, że czy tego chcemy, czy nie, JPK przeniesie nas w nową, bardziej wirtualną rzeczywistość w sferze myślenia o podatkach. ©?

Tomasz Gałka

doradca podatkowy, partner w kancelarii Olesiński i Wspólnicy

Anna Łozowska

konsultant w kancelarii Olesiński i Wspólnicy

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Zmiany w Ordynacji podatkowej 2024. Likwidacja terminu na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty podatku po wyroku TSUE i TK, rozszerzenie zakresu domniemania zachowania terminu doręczenia pisma

Likwidacja ograniczenia czasowego na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia TSUE lub TK oraz rozszerzenie zakresu domniemania zachowania terminu doręczenia pism do organów podatkowych – to najważniejsze nowości zawarte w projekcie nowelizacji Ordynacji podatkowej i kilku innych ustaw, który został opublikowany 14 czerwca 2024 r. Nowe przepisy mają wejść w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia, a więc najprawdopodobniej jeszcze w 2024 roku.

Zmiany w VAT. Uproszczenia dla drobnych przedsiębiorców korzystających ze zwolnienia z VAT

Szykują się zmiany w VAT. Małe firmy będą miały możliwość korzystania ze zwolnienia z VAT w innych krajach UE niż ten, w którym mają siedzibę. Tak wynika z planowanej nowelizacji ustawy o VAT. Dotyczy to zarówno firm z Polski, jak i z innych krajów członkowskich UE.

Dotacje dla śląskich przedsiębiorców na transformację działalności w 2024 roku. Od kiedy nabór wniosków?

W dniu 27 czerwca 2024 r. powinien zostać uruchomiony nabór wniosków o dofinansowanie dla projektów badawczo-rozwojowych, planowanych do realizacji przez przedsiębiorstwa prowadzące działalność w województwie śląskim. 

Komisja Europejska uruchamia wobec Polski procedurę nadmiernego deficytu. Otwarcie możliwe w lipcu 2024 r. Jakie skutki? Co dalej?

Komisja Europejska poinformowała 19 czerwca 2024 r., że jej zdaniem uzasadnione jest otwarcie procedury nadmiernego deficytu m.in. wobec siedmiu państw członkowskich UE (w tym Polski) i zamierza zaproponować Radzie UE jej otwarcie w lipcu br. Zdaniem ekspertów banku PKO BP to sygnał, że m.in. nie ma przestrzeni do zwiększania wydatków budżetowych.

REKLAMA

Unijna Odprawa Scentralizowana w Imporcie (CCI), Faza 1. Kurs e-learningowy Komisji Europejskiej

Departament Ceł Ministerstwa Finansów poinformował, że Komisja Europejska przygotowała moduł e-learningowy opisujący założenia "Unijnej Odprawy Scentralizowanej w Imporcie (CCI), Faza 1" w ramach Unijnego Kodeksu Celnego. 

Projekt zmian w składce zdrowotnej. Już wiemy kiedy trafi do Sejmu

Projekt zmian składki zdrowotnej i uproszczenia sposobu jej wyliczania powinien trafić do Sejmu po wakacjach. Natomiast jeszcze przed wakacjami sejmowymi minister finansów Andrzej Domański ma spotkać się z Lewicą w celu ostatecznego uzgodnienia propozycji zawartych w projekcie.

Wyrok TSUE dot. nadpłaty VAT. Prawo do zwrotu nadpłaconego podatku wskutek błędnej ewidencji sprzedaży na kasie fiskalnej

TSUE w wyroku z 21 marca 2024 r. zapadłym w sprawie C‑606/22 orzekł, że wykazanie nadpłaty podatku VAT i dochodzenie jej zwrotu dopuszczalne jest również wtedy, gdy sprzedaż z zawyżoną stawką VATu odbywała się na rzecz konsumentów na podstawie paragonów z kas rejestrujących (fiskalnych), a więc nie wyłącznie wówczas, gdy wystawiano faktury. Naczelny Sąd Administracyjny - w oczekiwaniu na powyższe orzeczenie - zawiesił kilka prowadzonych postępowań. Po wyroku TSUE postępowania te zostały podjęte na nowo i oczekują na rozstrzygnięcia.

W bankomacie Euronetu wypłacisz maksymalnie jednorazowo 200 zł (tylko 18 czerwca). Dlaczego? To akcja protestacyjna

We wtorek 18 czerwca 2024 r. w bankomatach Euronetu można wypłacić jednorazowo maksymalnie do 200 zł. Wprowadzone ograniczenie to akcja protestacyjna Euronetu, która - jak powiedział PAP prezes Euronet Polska Marek Szafirski - ma zwrócić uwagę na sytuację operatorów bankomatów.

REKLAMA

Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników. MRPiPS przygotował zmianę rozporządzenia

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotował 13 czerwca 2024 r. projekt zmieniający rozporządzenie w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, który ma wejść w życie przed 1 lipca 2024 r. Co się zmieni?

Karty przedpłacone - jak rozliczać w VAT. Czy tak samo jak bony?

Aktualnie w obrocie gospodarczym często można się spotkać z różnego rodzaju kartami przedpłaconymi. Jak takie karty przedpłacone należy rozliczać dla celów VAT? Czy może tak samo jak bony (towarowe i usługowe)? A także czy niewykorzystane środki na kartach przedpłaconych należy opodatkować VAT?

REKLAMA