REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kontrola podatkowa bez zawiadomienia

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Kontrola podatkowa bez zawiadomienia
Kontrola podatkowa bez zawiadomienia

REKLAMA

REKLAMA

Urzędy skarbowe chętnie uzasadniają kontrole podatkowe koniecznością przeciwdziałania przestępstwom lub wykroczeniom skarbowym. To wyłącza przepisy Prawo przedsiębiorców chroniące kontrolowanych podatników - w tym np. obowiązek zawiadamiania o kontroli, posiadania upoważnienia do jej przeprowadzenia, czy zakaz prowadzenia kilku kontroli równoczesnych.

Z licznych danych wynika, że kontrole fiskusa są skuteczniejsze, bo lepiej ukierunkowane. Fiskus nie strzela na oślep i nie szuka po omacku. Ale też chętnie uzasadnia kontrole podatkowe koniecznością przeciwdziałania przestępstwom lub wykroczeniom skarbowym.

Autopromocja

Z danych przekazanych DGP przez biuro prasowe Krajowej Administracji Skarbowej wynika, że w 2017 r. odbyło się 10 584 kontroli uzasadnianych koniecznością przeciwdziałania czynom zabronionym, a w 2018 r. – 10 638. Stanowi to odpowiednio 39 proc. i 46 proc. wszystkich kontroli zrealizowanych przez urzędy skarbowe w tych latach (27 226 w 2017 r. i 23 036 w 2018 r.).

Zdaniem ekspertów, w wielu przypadkach można mieć wątpliwości, czy nie dochodzi tutaj do nadużywania przepisów.

NOWOŚĆ na Infor.pl: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Praktyczne skutki

Powoływanie się przez urzędy skarbowe na konieczność przeciwdziałania przestępstwom lub wykroczeniom skarbowym ma dla firm doniosłe skutki praktyczne. Wyłącza bowiem stosowanie większości przepisów ustawy – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 646 ze zm.), chroniących kontrolowane firmy. Chodzi m.in. o obowiązek zawiadamiania o kontroli, posiadania upoważnienia do jej przeprowadzenia, zakaz prowadzenia kilku kontroli równoczesnych.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

– Powoływanie się przez urzędy skarbowej na „niezbędność przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia” jest z reguły instrumentalne, po to by nie powiadamiać przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli z 7-dniowym wyprzedzeniem – mówi doradca podatkowy Marek Kwietko-Bębnowski.

Urząd skarbowy działa wówczas w trybie art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców, który zwalnia go z tego obowiązku.

– Podobna regulacja istniała także na gruncie poprzedniej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ale dopiero teraz spotykam się z jej tak szerokim zastosowaniem – dodaje dr Krzysztof Biernacki, doradca podatkowy prowadzący Kancelarię Initium.

Zwraca przy tym uwagę na konsekwencje praktyczne: – Urząd skarbowy wszczyna u przedsiębiorcy kontrolę rozliczeń PIT i już dwa tygodnie później, rozpoczyna kontrolę VAT za miesiące, w których znalazł błędy w PIT, odbierając mu tym samym możliwość korekty deklaracji VAT – mówi dr Krzysztof Biernacki.

To wyjątek, nie reguła

Eksperci podkreślają, że przepis ma wyjątkowy charakter, przez co powinien być stosowany tylko w uzasadnionych przypadkach.

– Uznanie, że w danej firmie mogą wystąpić uchybienia w rozliczeniach, a więc zaniżenie zobowiązania podatkowego, nie jest moim zdaniem wystarczającym powodem do odstąpienia od zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli – mówi Alicja Sarna, partner, doradca podatkowy i szef zespołu postępowań podatkowych w MDDP.

Wskazuje, że chodzi tu o sytuacje wyjątkowe, gdy u danego podatnika może dojść do utraty dowodów czy też jest spodziewany brak współpracy kontrolowanego z kontrolującymi. Wówczas faktycznie konieczne jest działanie nagłe, bez uprzedzania.

– Niestety można obserwować nadużywanie tego prawa. Organy wszczynają kontrole podatkowe „na legitymację” także u rzetelnych, długo działających na rynku podatników, a więc w odniesieniu do których można wszcząć kontrolę w „zwykłym” trybie – dodaje ekspertka.

Kopiuj – wklej

Zgodnie z zasadą przekonywania (art. 124 ordynacji podatkowej) urząd skarbowy powinien wyjaśnić podatnikowi, dlaczego jest konieczne zabezpieczenie dowodów popełnienia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego, a więc wskazać, o jaki konkretnie czyn zabroniony chodzi.

– Niestety zamiast takiego kontrolujący najczęściej powielają formułkę z art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców na zasadzie „kopiuj – wklej”. Nie przywiązują żadnej wagi do wyjątkowości tego przepisu – mówi Marek Kwietko-Bębnowski.

Potwierdza to Alicja Sarna. – Zwykle jest to lakoniczne powołanie się na przepis ordynacji podatkowej lub wskazanie, że było to niezbędne do przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia – mówi ekspertka.

Przeciwdziałać można na przyszłość

Zdaniem Marka Kwietko-Bębnowskiego organ nie może skutecznie powoływać się na „przeciwdziałanie” popełnienia czynu zabronionego, gdy kontrola ma dotyczyć minionych okresów rozliczeniowych.

– Przeciwdziałać można tylko wówczas, gdy dane działanie jeszcze trwa. Jeśli zakończyło się na długo przed wszczęciem kontroli, to można już tylko zbierać dowody – podkreśla ekspert.

Zwraca też uwagę na inny aspekt – art. 282c par. 1 pkt 1 lit. b ordynacji podatkowej stanowi, że podatnika nie zawiadamia się o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, gdy zażądał jej organ, który już prowadzi postępowanie przygotowawcze o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.

– Skoro takie postępowanie już się toczy, to w tym wypadku nie ulega wątpliwości, że można ustalić, jakie konkretne dowody mają być zabezpieczone w toku kontroli podatkowej – zauważa Marek Kwietko-Bębnowski. Podkreśla, że wówczas – zgodnie z art. 282c par. 3 ordynacji podatkowej – należy zawiadomić przedsiębiorcę o przyczynie braku zawiadomienia o kontroli zaraz po jej wszczęciu.

To nie dowód

Uzasadnienie przyczyny braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli umieszcza się dopiero w protokole kontroli (zgodnie z art. 48 ust. 10 Prawa przedsiębiorców). Eksperci podkreślają jednak, że jeśli dana procedura została wszczęta z naruszeniem prawa, to od początku jest w całości wadliwa i pozostaje taka do końca.

– Jeżeli więc przy wszczynaniu kontroli „na legitymację” doszło do nadużycia prawa przez organy podatkowe, a więc nie miały one podstaw do wszczęcia jej bez zawiadomienia, to dokumenty zgromadzone w trakcie jej trwania nie mogą być dowodem w postępowaniu podatkowym – uważa Alicja Sarna.

Wyjaśnia, że wynika to zarówno z ordynacji podatkowej (zgodnie z którą dowód nie może być sprzeczny z prawem), jak i wprost z Prawa przedsiębiorców.

Tego samego zdania jest Marek Kwietko-Bębnowski. Przypomina, że dowody przeprowadzone w toku kontroli z naruszeniem przepisów w zakresie kontroli działalności gospodarczej, jeżeli miały istotny wpływ na jej wyniki, nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karnym skarbowym dotyczącym przedsiębiorcy (zgodnie z art. 46 ust. 3 Prawa przedsiębiorców). ©℗

Magdalena Majkowska

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ulga na złe długi w VAT w 2024 r. Czy może z niej skorzystać podatnik stosujący metodę kasową?

Podatnik prowadzi przedsiębiorstwo rzemieślnicze, ma status małego podatnika i rozlicza VAT według metody kasowej. Czy w takiej sytuacji mały podatnik rozliczający VAT metodą kasową może skorzystać z ulgi na złe długi, gdy ma nieopłacone faktury?

11,532 mln uncji złota w skarbcu NBP. Ich wartość rośnie

W marcu 2024 r. wartość złota w posiadaniu Narodowego Banku Polskiego wzrosła o ponad 8,5 mld zł, choć same zasoby złota pozostały niezmienione w stosunku do lutego. Tak wynika z opublikowanych 19 kwietnia 2024 r. danych NBP o płynnych aktywach i pasywach w walutach obcych.

MF: awaria na e-Urząd Skarbowy. Twój e-PIT działa poprawnie ale trzeba się logować przez epit.podatki.gov.pl

W dniu 19 kwietnia 2024 r. w godzinach przedpołudniowych nastąpiła przerwa w działaniu witryny urzadskarbowy.gov.pl, spowodowana najprawdopodobniej jakąś awarią. Ministerstwo Finansów poinformowało, że usługa Twój e-PIT działa poprawnie tylko, że trzeba się logować wchodząc z linka epit.podatki.gov.pl.

MF przygotowało ustawę o obowiązkowym raportowaniu ESG, implementującą dyrektywę UE

Ministerstwo Finansów przygotowało projekt ustawy implementujący dyrektywę UE o obowiązkowym raportowaniu ESG. MF szacuje, że koszty dla przedsiębiorstw objętych obowiązkiem raportowania w ciągu 10 lat wyniosą 8,7 mld zł.

Twój e-PIT – przedsiębiorca musi uważać! Może pozbawić korzyści finansowych, a nawet narazić na straty

Twój e-PIT, czyli oferowana przez MF usługa jest dla podatnika bardzo wygodna, bo deklarację rozliczeniową wypełnia za niego skarbówka. Ale z racji tego, że żaden system czy urzędnik nie ma pełnej wiedzy na temat zmian jakie zachodzą w życiu podatnika, może pozbawić go wymiernych korzyści finansowych, czyli mówiąc wprost – narazić na straty.

System kaucyjny a VAT. MKiŚ ma opinię MF

Ministerstwo Klimatu i Środowiska uzyskało od Ministerstwa Finansów opinię, że VAT nie będzie naliczany dla opakowań jednorazowych, a w przypadku opakowań wielokrotnego użytku, pojawi się tylko dla tych, które nie wrócą do systemu.

Rozliczenie ulgi na dzieci po rozwodzie kwestią sporną. Były mąż rozliczał ulgę według schematu 50/50%, z czym nie godziła się była małżonka

Po rozwodzie matka dzieci próbowała zawrzeć z byłym mężem porozumienie dotyczące ulgi na dzieci. Proponowała byłemu mężowi proporcjonalne korzystanie z ulgi według proporcji - 30% dla niego i 70% dla niej. Mąż jednak nie godził się na takie rozwiązanie. Co postanowił w tej sprawie organ skarbowy?

Podatek dla superbogaczy, by zwalczać uchylanie się od opodatkowania

Globalny podatek od superbogatych. Francuski minister finansów Bruno Le Maire poinformował, że wraz ze swoim brazylijskim odpowiednikiem Haddadem Fernando rozpoczyna wspólną inicjatywę, by na szczycie G20 w Waszyngtonie podjąć decyzję w sprawie minimalnego opodatkowania najbogatszych osób na świecie.

PFRON 2024. Zasady obliczania wpłat

Regulacje dotyczące dokonywania wpłat na PFRON zawarte są w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Warto też pamiętać, że ustawa ta była wielokrotnie nowelizowana, z dwoma poważnymi zmianami z 2016 i 2018 roku. Jakie zasady obliczania wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych obowiązują aktualnie w kwietniu 2024 roku?

Praca w Wielkiej Brytanii – czy i kiedy trzeba rozliczyć podatek w Polsce? Jak rozliczyć się z brytyjskim urzędem?

Mimo wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej nasi rodacy dalej wybierają ten kraj jako miejsce pracy. Destynacja ta jest wygodna pod wieloma względami. Jednym z nich jest łatwość dotarcia poprzez liczne połączenia samolotowe, dostępne prawie z każdego portu lotniczego w Polsce. Zebraliśmy garść informacji o rozliczeniu podatkowym w tym kraju. Warto je poznać zanim podejmiesz tam pracę.

REKLAMA