REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odpowiedzialność płatnika za niepobrany podatek jest zgodna z konstytucją

REKLAMA

REKLAMA

W dniu 9 listopada 2010 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną notariusz Anny K., dotyczącą odpowiedzialności podatnika za podatek niepobrany. Zdaniem Trybunału art. 30 § 1, 3 i 4 ordynacji podatkowej w zakresie, w jakim dotyczą odpowiedzialności płatnika za podatek niedobrany są zgodne z konstytucją.

Wcześniej prawomocnym wyrokiem NSA uznał odpowiedzialność skarżącego notariusza jako płatnika podatku od umowy sprzedaży nieruchomości, za niepobrany w pełnej wysokości podatek od tej umowy.

REKLAMA

REKLAMA

W skardze konstytucyjnej skarżąca notariusz zarzuciła ww. przepisom, że nałożenie na notariusza odpowiedzialności majątkowej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków płatnika, jest nadmierną i nieproporcjonalną ingerencją w prawo własności notariusza. 

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że odpowiedzialność notariusza ukształtowana w art. 30 § 1, 3 i 4 ordynacji podatkowej w istocie stanowi ograniczenie prawa własności notariusza, jednakże jest ono konstytucyjnie dopuszczalne. 

Trybunał wskazał, że nałożenie na notariusza jako płatnika obowiązków wskazanych w art. 8 ordynacji podatkowej sprawia, że obok stosunku podatkowo-prawnego podatnik - wierzyciel podatkowy, powstaje odrębny stosunek podatkowo-prawny między wierzycielem podatkowym i płatnikiem.

REKLAMA

Odpowiedzialność majątkowa notariusza jako płatnika nie jest odpowiedzialnością za zobowiązanie podatkowe ciążące na podatniku, jak to postrzega skarżąca, ale za własne działanie (bądź zaniechanie działania) związane z wykonywaniem przez notariusza ustawowych obowiązków płatnika. 

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Związek odpowiedzialności majątkowej notariusza z jego osobistym działaniem podkreśla fakt, że art. 30 § 5 ordynacji podatkowej wyłącza odpowiedzialność płatnika, jeśli na skutek zdarzeń, o których nie mógł wiedzieć, a o których powinien poinformować go podatnik, notariusz nie wypełnił swych ustawowych obowiązków.

W ocenie Trybunału, przyjęty w ordynacji podatkowej model odpowiedzialności notariusza jako płatnika został ukształtowany odpowiednio do zakresu jego obowiązków i jest konsekwencją niewykonania lub nienależytego wykonania tychże obowiązków. 

Ponadto służy ochronie interesów fiskalnych państwa, a w szczególności zapewnieniu rzetelności rozliczania się podatników z należności podatkowych.
W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, gwarancją tej rzetelności jest po pierwsze powierzenie funkcji płatnika notariuszom (czyli profesjonalnym uczestnikom obrotu prawnego, których zawód ma w dodatku status zawodu zaufania publicznego) a po drugie ukształtowanie ich odpowiedzialności w sposób zapewniający należytą staranność.

Zdaniem Trybunału, zakwestionowany model odpowiedzialności majątkowej notariuszy jako płatników nie narusza zasady proporcjonalności z uwagi na czynniki łagodzące ciężar tej odpowiedzialności. Odpowiedzialność ta zależy od zachowania samego płatnika. W zakresie, w jakim za niewłaściwe obliczenie podatku winę ponosi podatnik, płatnik nie ponosi odpowiedzialności za nienależyte wykonanie swoich obowiązków.

Trybunał wskazał, że zarzuty skarżącej dotyczące braku odpowiedniego przygotowania do rozwiązywania kwestii prawnopodatkowych w przypadku notariusza, są chybione. Notariusz nie może się zasłaniać nieznajomością przepisów prawa. Jako profesjonalny uczestnik obrotu prawnego posiadający odpowiednie przygotowanie i praktykę zawodową powinien wykazać się wszechstronną znajomością prawa i opierać się nie tylko na samych przepisach, lecz także na poglądach wypracowanych przez orzecznictwo.

Kolejnym czynnikiem, który minimalizuje ryzyko odpowiedzialności majątkowej notariusza jako płatnika jest możliwość wystąpienia do właściwego organu podatkowego z wnioskiem o dokonanie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego, mających zastosowanie w indywidualnej sprawie rozstrzyganej przez płatnika (art. 14a ordynacji podatkowej).

Polecamy: Kontrola podatkowa

Polecamy: Podatek od spadków i darowizn od A do Z

Zgodnie z art. 14b § 1 w związku z art. 14c ordynacji podatkowej zastosowanie się płatnika do takiej interpretacji nie może mu szkodzić. Ponadto decyzja w sprawie odpowiedzialności płatnika zapada w toku dwuinstancyjnego postępowania, przy czym notariuszowi od ostatecznej decyzji podatkowej przysługuje odwołanie do sądu administracyjnego. Wreszcie istnieje możliwość dochodzenia wpłaconego przez płatnika a niepobranego od podatnika podatku na gruncie przepisów kodeksu cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu. W ocenie Trybunału, odpowiedzialności majątkowej nałożonej na notariusza jako płatnika nie można zatem uznać za nieproporcjonalną i nadmierną. Trybunał Konstytucyjny uznał więc, że art. 30 § 1, 3 i 4 ordynacji podatkowej są zgodne z art. 64 ust. 1-3 w związku z art. 21 ust. 1 oraz w związku z art. 31 ust. 3 konstytucji.

Za nieadekwatny wzorzec kontroli Trybunał Konstytucyjny uznał art. 20 konstytucji. Publicznoprawny element działalności notariusza prowadzi bowiem do wniosku, że w zakresie wykonywania przez notariusza funkcji publicznych notariusz nie może być z jednej strony przedstawicielem władzy publicznej, na którym ciążą obowiązki wykonywania określonych czynności urzędowych, a z drugiej strony adresatem konstytucyjnych uprawnień mieszczących się w zakresie wolności działalności gospodarczej.

Skarżąca jako wzorce kontroli zakwestionowanych przepisów wskazała także art. 2, art. 18, art. 32, art. 65 ust. 1, 2 i 4 konstytucji, jednakże w zakresie kontroli z tymi wzorcami postępowanie zostało umorzone ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. W zakresie zgodności z art. 65 ust. 1 konstytucji zarzuty zawarte w skardze konstytucyjnej zostały ocenione jako oczywiście bezzasadne.

Skarżąca nie odniosła się do relacji art. 30 § 1, 3, 4 ordynacji podatkowej z art. 84 i art. 217 konstytucji.

Rozprawie przewodniczył prezes TK Bohdan Zdziennicki, a sprawozdawcą był sędzia TK Marian Grzybowski.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Źródło: Trybunał Konstytucyjny

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Księgowość
Hala nie była budynkiem. Gmina i tak chce podatku od nieruchomości

Stalowa hala pokryta plandeką stoi na betonowych blokach, które leżą luzem na kostce brukowej. Prezydent Stalowej Woli uznał, że nie jest budynkiem, bo nie jest trwale związana z gruntem. W tej samej interpretacji stwierdził jednak, że jest trwale związanym z gruntem przekryciem namiotowym i podlega podatkowi jako budowla. Jak tę samą cechę jednego obiektu można ocenić na dwa przeciwne sposoby?

VAT w 2027 r. Co obejmie solidarna odpowiedzialność?

Odpowiedzialność solidarna nabywcy za zaległości podatkowe sprzedawcy obejmie także wybrane usługi niematerialne, w tym doradcze, zarządcze i rachunkowo-księgowe. Nowe przepisy będą mieć zastosowanie do usług, dla których obowiązek podatkowy powstanie od dnia 1 stycznia 2027 r. Podatnik nie poniesie współodpowiedzialności jeśli zapłaci za taką usługę z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Wyższe stawki ZUS w 2027 r. po przekroczeniu limitu Małego ZUS Plus

Pełny ZUS za styczeń 2027 r. może wynieść 2052,15 zł. To o 125,39 zł miesięcznie więcej niż w 2026 r., co w skali roku oznacza wzrost o 1504,68 zł. Znacznie większą zmianę mogą odczuć osoby, które w 2027 r. stracą prawo do Małego ZUS Plus i będą musiały przejść na pełne składki. O utracie ulgi może przesądzić nawet niewielkie przekroczenie limitu przychodów w 2026 r.

Kupiona innowacja to nie B+R. Kiedy projekty AI dają prawo do ulgi badawczo-rozwojowej? Jak udokumentować projekt AI na wypadek kontroli?

Coraz więcej przedsiębiorców inwestuje w sztuczną inteligencję i liczy, że koszty tych projektów rozliczy w ramach ulgi badawczo-rozwojowej. Organy podatkowe i Naczelny Sąd Administracyjny stawiają jednak wyraźną granicę: integracja gotowego modelu AI czy wdrożenie rynkowego systemu – nawet najbardziej zaawansowanego i „samouczącego się” – to nie działalność B+R. Ulga przysługuje dopiero temu, kto sam tworzy nową technologię i ponosi realne ryzyko badawcze. Wyjaśniamy, jak wygląda „podwójny test” fiskusa, co mówi Podręcznik Frascati i orzecznictwo NSA, które koszty w projektach IT są kwalifikowane, a które stanowią pułapkę – oraz jak udokumentować prace, by obronić odliczenie w razie kontroli.

REKLAMA

Rodzic, dziecko i KSeF – kto wystawia fakturę za wynajem nieruchomości małoletniego?

Czy małoletni wynajmujący garaż firmie może być czynnym podatnikiem VAT? Czyje dane i NIP powinny zawierać faktury za wynajem garażu przez małoletniego podatnika VAT?

Działalność nierejestrowana 2027 – ile możesz zarobić bez zakładania firmy?

Od 1 stycznia 2027 r. wzrośnie limit przychodów uprawniający do prowadzenia działalności nierejestrowanej. W związku ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia za pracę osoby fizyczne będą mogły osiągnąć w ciągu kwartału przychód do 11 137,50 zł bez obowiązku rejestracji działalności gospodarczej. Przekroczenie ustawowego limitu będzie skutkowało uznaniem wykonywanej aktywności za działalność gospodarczą i koniecznością dokonania wpisu do CEIDG w terminie 7 dni.

Fundacja rodzinna wynajmuje mieszkania. W jakim wypadku od 2027 r. straci zwolnienie z CIT?

Jeżeli prezydent podpisze nowelizację, od 2027 r. sam najem mieszkań nie odbierze fundacji rodzinnej zwolnienia z CIT. Liczyć się będzie, komu fundacja wynajmuje lokal i czy po drodze stoi operator.

Firma zamknięta, obowiązki zostają – jak prawidłowo rozliczyć VAT na koniec

Podatnicy, którzy zdecydują się na likwidację działalności gospodarczej, muszą złożyć deklarację VAT za ostatni okres jej prowadzenia oraz zgłoszenie VAT-Z. Niektórzy z nich muszą również sporządzić spis z natury. Przedstawiamy krok po kroku, jak należy wykonać te czynności.

REKLAMA

Odszkodowanie zamiast pomocy z ARiMR. Czy rolnik zapłaci podatek? Skarbówka odpowiada

Spółka uprawiająca zboża i rośliny oleiste nie dostała z ARiMR pomocy za straty wywołane napływem płodów rolnych z Ukrainy, choć sąd uznał odmowę za wadliwą. Agencja chce teraz wypłacić tę samą kwotę jako odszkodowanie z ugody. Dyrektor KIS uznał, że odszkodowanie pełni tę samą funkcję co pomoc i tak jak ona jest przychodem z działalności rolniczej, do którego nie stosuje się ustawy o CIT.

Dodatkowa umowa z własnym pracownikiem. Płatnicy wciąż nieprawidłowo stosują złożone wnioski i oświadczenia podatkowe

Pracodawcy często decydują się na podjęcie ze swoimi pracownikami dodatkowej współpracy, np. na podstawie umów cywilnoprawnych. I choć takie postępowanie jest w pełni dopuszczalne, to jednak w praktyce może rodzić pewne trudności, np. związane ze stosowaniem wniosków i oświadczeń podatkowych.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA