REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Porada Infor.pl

Kiedy można wznowić postępowanie - przestępstwa i wydanie decyzji przez osobę lub organ podlegających wyłączeniu

Mariusz Jabłoński
Doradca podatkowy
KPFK dr Piotr Rojek Sp. z o.o.
Kiedy można wznowić postępowanie - przestępstwa i wydanie decyzji przez osobę lub organ podlegających wyłączeniu
Kiedy można wznowić postępowanie - przestępstwa i wydanie decyzji przez osobę lub organ podlegających wyłączeniu

REKLAMA

REKLAMA

W sytuacji, gdy ostateczna decyzja organu podatkowego została wydana w wyniku popełnienia przestępstwa lub została wydana przez osobę lub organ, które powinny być wyłączone dzisiejszym mamy szansę na wznowienie tego postępowania. Poniżej przedstawione zostaną warunki, jakie musi spełnić podatnik, aby opierając się na tych przesłankach mógł skutecznie złożyć wniosek o wznowienia postępowania.

Przestępstwo

Autopromocja

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa.

Aby podatnik mógł więc wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania powołując się na ten przypadek, musi zwrócić uwagę na to czy zostały spełnione łącznie następujące przesłanki:
1) przy wydawaniu decyzji popełnione zostało przestępstwo;
2) istnieje związek przyczynowy pomiędzy faktem popełnienia przestępstwa a wydaniem decyzji;
3) popełnienie przestępstwa zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu.

Wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, że ustawodawca posłużył się zwrotem przestępstwa w rozumieniu przepisów prawa karnego.

Przestępstwem jest więc „czyn człowieka zabroniony przez ustawę pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, bezprawny, zawiniony i społecznie niebezpieczny”. Nie można natomiast w tym przypadku stosować wykładni rozszerzającej, która obejmowałaby także wykroczenia jako przesłanki do wznowienia postępowania.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Podatnik będzie mógł więc przykładowo złożyć wniosek o wznowienie postępowania w przypadku popełnienia przestępstwa użycia przemocy lub groźby bezprawnej wobec organu administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, łapownictwa, płatnej protekcji, fałszywych zeznań, czy też przerabiania lub podrabiania dokumentów.

Przykładowo, w wyroku WSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt SA/Sz 1356/2003, Sąd orzekł, że stwierdzony w protokole przesłuchania świadka brak podpisu osoby przesłuchiwanej nie dowodzi, że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Okoliczność ta wskazuje tylko na to, iż niepodpisany przez świadka protokół jego przesłuchania nie jest dokumentem stanowiącym jakikolwiek dowód w postępowaniu podatkowym.

Z punktu widzenia osoby chcącej złożyć wniosek o wznowienie postępowania na podstawie omawianej przesłanki nie ma znaczenia, czy przestępstwo miało wpływ na treść decyzji. Przestępstwo musi pozostawać w związku przyczynowym z faktem wydania decyzji, nie zaś w związku przyczynowym z jej treścią. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że mimo tego, iż zostało popełnione przestępstwo, podatnik nie zawsze będzie miał możliwość skorzystania z możliwości wznowienia postępowania.

Taka sytuacja może mieć przykładowo miejsce na gruncie podatku od towarów i usług. Okoliczność, że pracownicy organu podatkowego wiedzieli, że faktury dokumentujące zakup jak i sprzedaż nie odzwierciedlają rzeczywistości, nie oznacza, że decyzja podatkowa wydana została w wyniku przestępstwa i powinna zostać uchylona w oparciu o art. 240 § 1 pkt 2 Ordynacji.

Sam ustawodawca nakazał w odniesieniu do takich faktur dokonać wyłączenia podatku naliczonego z tytułu zakupu, natomiast uwzględnić w rozliczeniu podatek należny z tytułu sprzedaży. Skoro działanie organu podatkowego było zgodne z prawem, to brak jest podstaw do twierdzenia, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa (zob. wyrok WSA z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 902/2009).

Oczywiście, podobnie jak to miało miejsce przy omawianiu pierwszej przesłanki, wznowienie na tej podstawie jest dopuszczalne, gdy fakt popełnienia przestępstwa zostanie stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu.

Należy zatem zawsze w pierwszej kolejności złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub poczekać na wyrok, gdy postępowanie jest w toku i dopiero po prawomocnym orzeczeniu sądu wszcząć procedurę wznowienia postępowania.

Kiedy można wznowić postępowanie - fałszywe dowody

Jeśli sąd stwierdzi, że przestępstwo zostało popełnione, to organ podatkowy orzekający w przedmiocie wznowienia postępowania będzie tym rozstrzygnięciem związany i nie będzie mógł samodzielnie ustalać, czy popełnienie przestępstwa miało miejsce (por. wyrok WSA z dnia 21 czerwca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1326/04).

Podatnik złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, uzasadniając go tym, że niekorzystna dla niego decyzja została wydana w związku z nie poddaniem się przez niego korupcyjnej propozycji kontrolujących. Jednocześnie wskazał, że złożył zawiadomienie w o popełnieniu przestępstwa i postępowanie jest w toku. Właściwy organ podatkowy odmówi wznowienia postępowania, gdyż przestępstwo korupcji nie zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu.

Od tej zasady, podobnie jak w przypadku przesłanki wznowienia postępowania opartej na fałszywych dowodach, ustawodawca wprowadził dwa wyjątki.

Po pierwsze, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego, postępowanie może być wznowione również przed wydaniem przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa.

Po drugie, możliwe jest wznowienie postępowania mimo braku prawomocnego orzeczenia w kwestii sfałszowania dowodu, gdy postępowanie przed sądem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn, określonych w przepisach prawa. Najczęstszymi okolicznościami uzasadniającymi w tym przypadku wznowienie postępowania jest przedawnienie ścigania i orzekania w sprawach przestępstw, lub zaistnienie innych okoliczności przewidzianych w przepisach prawa, takich jak np. immunitet, abolicja, amnestia, śmierć oskarżonego.

Kilka miesięcy po otrzymaniu decyzji podatnik dowiedział się, że osoba która zeznawała w charakterze świadka w trakcie postępowania podatkowego złożyła fałszywe zeznania. Podatnik dowiedziawszy się o tym złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Okazało się jednak, że osoba ta już nie żyje. W związku z tym, że postępowanie przed sądem nie może być wszczęte, podatnik będzie mógł złożyć wniosek o wznowienie postępowania pomimo braku prawomocnego orzeczenia w kwestii fałszywych zeznań.

Wyłączenie

Następną przesłanką do wznowienia postępowania podatkowego jest przewidziane w art.240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej wydanie decyzji przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132.

Instytucja wyłączenia stanowi proceduralne zabezpieczenie przed stronniczością pracowników organów administracji publicznej i pozwala uniknąć sytuacji konfliktu ról oraz interesów. Ma za zadanie również zapewnienie zasady prawdy obiektywnej.

W przypadkach określonych w Ordynacji podatkowej, np. stroną jest ich małżonek, rodzeństwo, wstępny, zstępny lub powinowaty pierwszego stopnia, wyłączeniu podlegają zarówno osoby przygotowujące projekty decyzji, jak również pracownicy i organy podatkowe, które podpisują decyzję.

Ustawodawca odróżnia zatem fakt udziału w postępowaniu w danej sprawie od faktu wydania decyzji w tej sprawie.

Podstawą wznowienia może być jednak tylko udział w wydaniu zaskarżonej decyzji odnoszący się do stadium decyzyjnego postępowania, a przejawiający się podpisaniem decyzji przez osobę zajmującą stanowisko organu właściwego do jej wydania albo pracownika imiennie upoważnionego przez osobę sprawującą stanowisko organu (zob. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I FSK 751/08).

Polecamy: Kontrola podatkowa

Polecamy: Podatki 2011

Udział w postępowaniu pracownika lub organu objętego normą art. 130, 131 lub 132, który wprawdzie brał udział w postępowaniu lecz nie wydał decyzji, może być oceniany jako naruszenie prawa, lecz nie stanowi przesłanki wznowienia. Innymi słowy, przed wniesieniem wniosku o wznowienia postępowania należy zwrócić uwagę, czy podmiot, który według wnioskodawcy powinien zostać wyłączony brał udział w postępowaniu, czy też wydał decyzję.

Pracownik urzędu skarbowego opracował projekt decyzji w zakresie określenia prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu VAT za styczeń 2009 r. zaś decyzja została podpisana przez naczelnika urzędu skarbowego. Po kilku miesiącach od otrzymania decyzji podatnik dowiedział się, że projekt decyzji przygotował pracownik, z którym toczy spór o zabudowę wokół jego domu, przez co zgodnie z art. 130 § 1 pkt 2 o.p. pozostawał ze stroną w takim stosunku prawnym, że rozstrzygnięcie sprawy mogło mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki. W związku z tym, że pracownik ten nie podpisał decyzji, brak jest podstaw do wznowienia postępowania.

Omawiana przesłanka będzie miała także zastosowanie w razie wyłączenia wszystkich członków organu kolegialnego, bądź nawet pojedynczego członka, w sytuacji gdy organ ten straci wymagane kworum, np. w przypadku wyłączenia członka składu orzekającego samorządowego kolegium odwoławczego, gdyż kolegium orzeka wyłącznie w składach trzyosobowych.

Tekst ten pod tytułem „Wznowienie postępowania z powodu popełnienia przestępstwa oraz wydania decyzji przez osobę lub organ podlegającą wyłączeniu” został opublikowany w INFORmatorze Prawno-Podatkowym nr 17/2011.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Własne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Automatyczny zwrot podatku PIT w 2024 roku. Dla nadpłat do 10 tys. zł krócej niż w ciągu 45 dni

Co do zasady urzędy skarbowe mają obowiązek zwrócić nadpłatę podatku PIT w ciągu 45 dni od dnia złożenia zeznania podatkowego za pomocą środków komunikacji elektronicznej (np. w usłudze Twój e-PIT) oraz 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego w tradycyjnej, papierowej formie. Ale w Krajowej Administracji Skarbowej funkcjonuje od 2 lat system AUTOZWROT, który pozwala na szybszy zwrot podatku.

Fiskus kontroluje mniej, ale za to skuteczniej. Kto może spodziewać się kontroli?

Ministerstwo Finansów podało, że w 2023 roku wszczęto prawie 29 proc. mniej kontroli podatkowych niż rok wcześniej. Jednak wciąż są one bardzo skuteczne, w 97,6 proc. stwierdzono nieprawidłowości. Czy w tym roku będzie podobnie? Na pewno w związku z tzw. dyrektywą DAC7, fiskus będzie sprawdzać, czy firmy korzystające z internetowych platform sprzedażowych nie uchylają się od płacenia podatków.

Ulga na złe długi w VAT w 2024 r. Czy może z niej skorzystać podatnik stosujący metodę kasową?

Podatnik prowadzi przedsiębiorstwo rzemieślnicze, ma status małego podatnika i rozlicza VAT według metody kasowej. Czy w takiej sytuacji mały podatnik rozliczający VAT metodą kasową może skorzystać z ulgi na złe długi, gdy ma nieopłacone faktury?

11,532 mln uncji złota w skarbcu NBP. Ich wartość rośnie

W marcu 2024 r. wartość złota w posiadaniu Narodowego Banku Polskiego wzrosła o ponad 8,5 mld zł, choć same zasoby złota pozostały niezmienione w stosunku do lutego. Tak wynika z opublikowanych 19 kwietnia 2024 r. danych NBP o płynnych aktywach i pasywach w walutach obcych.

MF: awaria na e-Urząd Skarbowy. Twój e-PIT działa poprawnie ale trzeba się logować przez epit.podatki.gov.pl

W dniu 19 kwietnia 2024 r. w godzinach przedpołudniowych nastąpiła przerwa w działaniu witryny urzadskarbowy.gov.pl, spowodowana najprawdopodobniej jakąś awarią. Ministerstwo Finansów poinformowało, że usługa Twój e-PIT działa poprawnie tylko, że trzeba się logować wchodząc z linka epit.podatki.gov.pl.

MF przygotowało ustawę o obowiązkowym raportowaniu ESG, implementującą dyrektywę UE

Ministerstwo Finansów przygotowało projekt ustawy implementujący dyrektywę UE o obowiązkowym raportowaniu ESG. MF szacuje, że koszty dla przedsiębiorstw objętych obowiązkiem raportowania w ciągu 10 lat wyniosą 8,7 mld zł.

Twój e-PIT – przedsiębiorca musi uważać! Może pozbawić korzyści finansowych, a nawet narazić na straty

Twój e-PIT, czyli oferowana przez MF usługa jest dla podatnika bardzo wygodna, bo deklarację rozliczeniową wypełnia za niego skarbówka. Ale z racji tego, że żaden system czy urzędnik nie ma pełnej wiedzy na temat zmian jakie zachodzą w życiu podatnika, może pozbawić go wymiernych korzyści finansowych, czyli mówiąc wprost – narazić na straty.

System kaucyjny a VAT. MKiŚ ma opinię MF

Ministerstwo Klimatu i Środowiska uzyskało od Ministerstwa Finansów opinię, że VAT nie będzie naliczany dla opakowań jednorazowych, a w przypadku opakowań wielokrotnego użytku, pojawi się tylko dla tych, które nie wrócą do systemu.

Ulga na dziecko po rozwodzie - były mąż rozliczał ulgę według schematu 50/50%, z czym nie godziła się była małżonka

Po rozwodzie matka dzieci próbowała zawrzeć z byłym mężem porozumienie dotyczące ulgi na dzieci. Proponowała byłemu mężowi proporcjonalne korzystanie z ulgi według proporcji - 30% dla niego i 70% dla niej. Mąż jednak nie godził się na takie rozwiązanie. Co postanowił w tej sprawie organ skarbowy?

Podatek dla superbogaczy, by zwalczać uchylanie się od opodatkowania

Globalny podatek od superbogatych. Francuski minister finansów Bruno Le Maire poinformował, że wraz ze swoim brazylijskim odpowiednikiem Haddadem Fernando rozpoczyna wspólną inicjatywę, by na szczycie G20 w Waszyngtonie podjąć decyzję w sprawie minimalnego opodatkowania najbogatszych osób na świecie.

REKLAMA