Kategorie

Kiedy można wznowić postępowanie - przestępstwa i wydanie decyzji przez osobę lub organ podlegających wyłączeniu

Mariusz Jabłoński
Doradca podatkowy
KPFK dr Piotr Rojek Sp. z o.o.
Kiedy można wznowić postępowanie - przestępstwa i wydanie decyzji przez osobę lub organ podlegających wyłączeniu
Kiedy można wznowić postępowanie - przestępstwa i wydanie decyzji przez osobę lub organ podlegających wyłączeniu
W sytuacji, gdy ostateczna decyzja organu podatkowego została wydana w wyniku popełnienia przestępstwa lub została wydana przez osobę lub organ, które powinny być wyłączone dzisiejszym mamy szansę na wznowienie tego postępowania. Poniżej przedstawione zostaną warunki, jakie musi spełnić podatnik, aby opierając się na tych przesłankach mógł skutecznie złożyć wniosek o wznowienia postępowania.

Przestępstwo

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa.

Aby podatnik mógł więc wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania powołując się na ten przypadek, musi zwrócić uwagę na to czy zostały spełnione łącznie następujące przesłanki:
1) przy wydawaniu decyzji popełnione zostało przestępstwo;
2) istnieje związek przyczynowy pomiędzy faktem popełnienia przestępstwa a wydaniem decyzji;
3) popełnienie przestępstwa zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu.

Wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, że ustawodawca posłużył się zwrotem przestępstwa w rozumieniu przepisów prawa karnego.

Przestępstwem jest więc „czyn człowieka zabroniony przez ustawę pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, bezprawny, zawiniony i społecznie niebezpieczny”. Nie można natomiast w tym przypadku stosować wykładni rozszerzającej, która obejmowałaby także wykroczenia jako przesłanki do wznowienia postępowania.

Podatnik będzie mógł więc przykładowo złożyć wniosek o wznowienie postępowania w przypadku popełnienia przestępstwa użycia przemocy lub groźby bezprawnej wobec organu administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, łapownictwa, płatnej protekcji, fałszywych zeznań, czy też przerabiania lub podrabiania dokumentów.

Przykładowo, w wyroku WSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt SA/Sz 1356/2003, Sąd orzekł, że stwierdzony w protokole przesłuchania świadka brak podpisu osoby przesłuchiwanej nie dowodzi, że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Okoliczność ta wskazuje tylko na to, iż niepodpisany przez świadka protokół jego przesłuchania nie jest dokumentem stanowiącym jakikolwiek dowód w postępowaniu podatkowym.

Z punktu widzenia osoby chcącej złożyć wniosek o wznowienie postępowania na podstawie omawianej przesłanki nie ma znaczenia, czy przestępstwo miało wpływ na treść decyzji. Przestępstwo musi pozostawać w związku przyczynowym z faktem wydania decyzji, nie zaś w związku przyczynowym z jej treścią. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że mimo tego, iż zostało popełnione przestępstwo, podatnik nie zawsze będzie miał możliwość skorzystania z możliwości wznowienia postępowania.

Taka sytuacja może mieć przykładowo miejsce na gruncie podatku od towarów i usług. Okoliczność, że pracownicy organu podatkowego wiedzieli, że faktury dokumentujące zakup jak i sprzedaż nie odzwierciedlają rzeczywistości, nie oznacza, że decyzja podatkowa wydana została w wyniku przestępstwa i powinna zostać uchylona w oparciu o art. 240 § 1 pkt 2 Ordynacji.

Sam ustawodawca nakazał w odniesieniu do takich faktur dokonać wyłączenia podatku naliczonego z tytułu zakupu, natomiast uwzględnić w rozliczeniu podatek należny z tytułu sprzedaży. Skoro działanie organu podatkowego było zgodne z prawem, to brak jest podstaw do twierdzenia, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa (zob. wyrok WSA z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 902/2009).

Oczywiście, podobnie jak to miało miejsce przy omawianiu pierwszej przesłanki, wznowienie na tej podstawie jest dopuszczalne, gdy fakt popełnienia przestępstwa zostanie stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu.

Należy zatem zawsze w pierwszej kolejności złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub poczekać na wyrok, gdy postępowanie jest w toku i dopiero po prawomocnym orzeczeniu sądu wszcząć procedurę wznowienia postępowania.

Kiedy można wznowić postępowanie - fałszywe dowody

Jeśli sąd stwierdzi, że przestępstwo zostało popełnione, to organ podatkowy orzekający w przedmiocie wznowienia postępowania będzie tym rozstrzygnięciem związany i nie będzie mógł samodzielnie ustalać, czy popełnienie przestępstwa miało miejsce (por. wyrok WSA z dnia 21 czerwca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1326/04).

Podatnik złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, uzasadniając go tym, że niekorzystna dla niego decyzja została wydana w związku z nie poddaniem się przez niego korupcyjnej propozycji kontrolujących. Jednocześnie wskazał, że złożył zawiadomienie w o popełnieniu przestępstwa i postępowanie jest w toku. Właściwy organ podatkowy odmówi wznowienia postępowania, gdyż przestępstwo korupcji nie zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu.

Od tej zasady, podobnie jak w przypadku przesłanki wznowienia postępowania opartej na fałszywych dowodach, ustawodawca wprowadził dwa wyjątki.

Po pierwsze, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego, postępowanie może być wznowione również przed wydaniem przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa.

Po drugie, możliwe jest wznowienie postępowania mimo braku prawomocnego orzeczenia w kwestii sfałszowania dowodu, gdy postępowanie przed sądem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn, określonych w przepisach prawa. Najczęstszymi okolicznościami uzasadniającymi w tym przypadku wznowienie postępowania jest przedawnienie ścigania i orzekania w sprawach przestępstw, lub zaistnienie innych okoliczności przewidzianych w przepisach prawa, takich jak np. immunitet, abolicja, amnestia, śmierć oskarżonego.

Kilka miesięcy po otrzymaniu decyzji podatnik dowiedział się, że osoba która zeznawała w charakterze świadka w trakcie postępowania podatkowego złożyła fałszywe zeznania. Podatnik dowiedziawszy się o tym złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Okazało się jednak, że osoba ta już nie żyje. W związku z tym, że postępowanie przed sądem nie może być wszczęte, podatnik będzie mógł złożyć wniosek o wznowienie postępowania pomimo braku prawomocnego orzeczenia w kwestii fałszywych zeznań.

Wyłączenie

Następną przesłanką do wznowienia postępowania podatkowego jest przewidziane w art.240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej wydanie decyzji przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132.

Instytucja wyłączenia stanowi proceduralne zabezpieczenie przed stronniczością pracowników organów administracji publicznej i pozwala uniknąć sytuacji konfliktu ról oraz interesów. Ma za zadanie również zapewnienie zasady prawdy obiektywnej.

W przypadkach określonych w Ordynacji podatkowej, np. stroną jest ich małżonek, rodzeństwo, wstępny, zstępny lub powinowaty pierwszego stopnia, wyłączeniu podlegają zarówno osoby przygotowujące projekty decyzji, jak również pracownicy i organy podatkowe, które podpisują decyzję.

Ustawodawca odróżnia zatem fakt udziału w postępowaniu w danej sprawie od faktu wydania decyzji w tej sprawie.

Podstawą wznowienia może być jednak tylko udział w wydaniu zaskarżonej decyzji odnoszący się do stadium decyzyjnego postępowania, a przejawiający się podpisaniem decyzji przez osobę zajmującą stanowisko organu właściwego do jej wydania albo pracownika imiennie upoważnionego przez osobę sprawującą stanowisko organu (zob. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I FSK 751/08).

Polecamy: Kontrola podatkowa

Polecamy: Podatki 2011

Udział w postępowaniu pracownika lub organu objętego normą art. 130, 131 lub 132, który wprawdzie brał udział w postępowaniu lecz nie wydał decyzji, może być oceniany jako naruszenie prawa, lecz nie stanowi przesłanki wznowienia. Innymi słowy, przed wniesieniem wniosku o wznowienia postępowania należy zwrócić uwagę, czy podmiot, który według wnioskodawcy powinien zostać wyłączony brał udział w postępowaniu, czy też wydał decyzję.

Pracownik urzędu skarbowego opracował projekt decyzji w zakresie określenia prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu VAT za styczeń 2009 r. zaś decyzja została podpisana przez naczelnika urzędu skarbowego. Po kilku miesiącach od otrzymania decyzji podatnik dowiedział się, że projekt decyzji przygotował pracownik, z którym toczy spór o zabudowę wokół jego domu, przez co zgodnie z art. 130 § 1 pkt 2 o.p. pozostawał ze stroną w takim stosunku prawnym, że rozstrzygnięcie sprawy mogło mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki. W związku z tym, że pracownik ten nie podpisał decyzji, brak jest podstaw do wznowienia postępowania.

Omawiana przesłanka będzie miała także zastosowanie w razie wyłączenia wszystkich członków organu kolegialnego, bądź nawet pojedynczego członka, w sytuacji gdy organ ten straci wymagane kworum, np. w przypadku wyłączenia członka składu orzekającego samorządowego kolegium odwoławczego, gdyż kolegium orzeka wyłącznie w składach trzyosobowych.

Tekst ten pod tytułem „Wznowienie postępowania z powodu popełnienia przestępstwa oraz wydania decyzji przez osobę lub organ podlegającą wyłączeniu” został opublikowany w INFORmatorze Prawno-Podatkowym nr 17/2011.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    23 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ulga na powrót w PIT - zmiany od 2022 roku

    Ulga na powrót w PIT. Po konsultacjach związanych z podatkową częścią Polskiego Ładu, rząd zdecydował się zmienić niektóre z jego założeń, m.in. w zakresie konstrukcji ulgi na powrót. Przypomnijmy, że w pierwotnych założeniach Polskiego Ładu ulga na powrót miała mieć konstrukcję odliczenia od podatku indywidualnie wyliczonej kwoty, która miała być ustalona na podstawie podatku należnego za poprzednie lata.

    Czy darowizna od brata jest zwolniona z podatku?

    Darowizna od brata a podatek od spadków i darowizn. Czy darowizna, którą podatnik otrzyma od brata, podlega zwolnieniu z podatku zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn?

    Praca zdalna a obowiązek składania deklaracji CIT-ST

    Deklaracja CIT-ST a praca zdalna. Pandemia wirusa COVID-19 wymusiła na pracodawcach zmiany organizacji pracy w zakładach pracy. Gdzie tylko było to możliwe, pracownicy zostali skierowani do wykonywania pracy w formie zdalnej (home office). Było to ogromne wyzwanie logistyczne, w których dotychczas praca była świadczona głównie stacjonarnie w siedzibie pracodawcy. Zmiana sposobu świadczenia pracy przez osoby zatrudnione wpłynęła na wiele kwestii z zakresu prawa pracy, między innymi wymusiła na rządzących zajęcie się tematem uregulowania pracy zdalnej. Przepisy w tym zakresie są obecnie konsultowane w ramach Rady Dialogu Społecznego. Praca zdalna stawia przed nami jednak o wiele więcej pytań. Jednym z problemów, jaki pojawia się w nawiązaniu do tego tematu, jest obowiązek składania deklaracji CIT-ST do urzędu skarbowego w przypadku, gdy pracodawca posiada zakłady (oddziały) na terenie innej jednostki samorządu niż siedziba przedsiębiorstwa. Czy w przypadku świadczenia pracy zdalnej przez pracowników również możemy mówić o obowiązku składania deklaracji CIT-ST przez podmioty, które przed pandemią nie były do tego zobowiązane?

    Polski Ład w podatkach - jak uniknąć negatywnych zmian

    Polski Ład w podatkach. Już teraz pojawiają się różne pomysły mające na celu uniknięcie negatywnych dla podatników skutków Polskiego Ładu. Są to np.: przekształcenie w spółkę z o.o., w spółkę komandytowo-akcyjną, ucieczka za granicę, przejście na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych albo estoński CIT. Eksperci przestrzegają jednak: każdy przedsiębiorca musi indywidualnie przeanalizować, co mu się opłaca. Radzą też wstrzymać się jeszcze z decyzjami.

    Spłata zaległości jest bez VAT. Problem z korektą odliczenia

    Spłata zaległości a VAT. Kto zalega z podatkiem wobec gminy, może uregulować dług, przekazując jej własność rzeczy lub prawa majątkowego. Ale co w sytuacji, gdy wcześniej przy ich zakupie odliczył VAT naliczony?

    Polski Ład z pakietem ulg podatkowych

    Polski Ład. Już wkrótce podatnicy, po uchwaleniu projektu z dnia 28 czerwca 2021 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, będą mogli skorzystać z wybranych ulg podatkowych. Jakie muszą spełnić warunki, by móc po nie sięgnąć?

    Pośrednictwo w sprzedaży gwarancji a odliczenie VAT

    Transakcje pośrednictwa w sprzedaży rozszerzenia gwarancji. Podatnik prowadzący działalność handlową powinien ujmować w mianowniku proporcji VAT również, zwolnione z VAT, transakcje pośrednictwa w sprzedaży rozszerzenia gwarancji. Nie są one bowiem „pomocniczymi transakcjami finansowymi” - tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Zerowy PIT dla rodzin 4 plus

    Zerowy PIT. Rodzice co najmniej czwórki dzieci nie zapłacą podatku, jeśli ich wspólne dochody nie przekroczą 170 tys. zł rocznie. Taki jest najbardziej prawdopodobny wariant kolejnej poprawki klubu PiS do Polskiego Ładu - pisze "Dziennik Gazeta Prawna".

    Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych już w październiku w Targach Kielce

    Spotkanie, to coś czego brakowało nam wszystkim w ostatnim czasie. A jeśli połączyć to z merytorycznymi wystąpieniami, warsztatami ze specjalistami, a także bankietem? To równanie oznacza tylko jedno – II Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych! Patronem medialnym wydarzenia jest Infor.

    Usługi świadczone przez wspólnika na rzecz spółki komandytowej

    Spółka komandytowa. Organy podatkowe nie kwestionują zakupu usług doradczych od komplementariusza, o ile spełnione będą warunki uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu.

    Efekty zwalczania luki VAT

    Zwalczanie luki VAT przyczynia się do tego, że rząd może o 80 mld zł zwiększyć prognozę dochodów na rok 2021 – powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski podczas konferencji „Uczciwy VAT, zysk dla wszystkich”.

    Orzecznictwo TSUE chroni oszustwa podatkowe w VAT

    Skuteczne działania legislacyjne państw członkowskich mające na celu wyeliminowanie oszustw podatkowych okazują się być (w świetle orzecznictwa TSUE) sprzeczne z prawem wspólnotowym – pisze profesor Witold Modzelewski. Najlepszym tego przykładem jest wyrok z 9 września 2021 r., który na podstawie jakiś mętnych wywodów uzasadnia pogląd, że wprowadzenie w Polsce w 2016 roku granicznej płatności podatnika z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w celu eliminacji oszustw na rynku paliwowym, jest sprzeczny z prawem unijnym.

    Ulga dla klasy średniej - jakie są założenia Polskiego Ładu?

    Ulga dla klasy średniej to jedno z rozwiązań podatkowych w ramach Polskiego Ładu. Kto będzie miał prawo do ulgi? Jak wygląda algorytm dla ulgi przygotowany przez ustawodawcę?

    Opłaty drogowe - zmiany od 1 października

    Opłaty drogowe - zmiany od 1 października. Pozostało już tylko 8 dni do wygaszenia viaTOLL, który to system będzie działał tylko do 30 września 2021 r. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa apelują, by nie zwlekać i zmienić system na e-TOLL. Z nowym systemem można zapłacić zarówno za przejazd po drogach krajowych, jak i po autostradach zarządzanych przez GDDKiA. Od 1 października 2021 r. wprowadzona zostanie nowa organizacja ruchu w Miejscach Poboru Opłat na autostradach A2 (Konin- Stryków) oraz A4 (Wrocław-Sośnica). Od tego dnia nie będą działać viaBOX i viaAUTO. Dotychczasowi użytkownicy tych urządzeń powinni korzystać z aplikacji mobilnej e-TOLL PL lub urządzeń pokładowych kompatybilnych z e-TOLL.

    Aktuariusz, wycena aktuarialna i raport aktuarialny - rola aktuariusza przy wycenie rezerw pracowniczych wg UoR, MSR 19 i KSR 6

    Wycena aktuarialna rezerw na świadczenia pracownicze - aktuariusz i jego rola (wycena aktuarialna rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, nagrody jubileuszowe itp.).

    Zakup obywatelstwa z paszportem - nowy kierunek optymalizacji podatkowej

    Optymalizacja podatkowa. W internecie pojawiły się oferty w rodzaju: Kup paszport - obywatelstwo. Uzyskaj rezydencję podatkową. Eksperci radzą, by dobrze przemyśleć odpowiedź.

    Polski Ład. Ułatwienia związane z rozliczaniem składki zdrowotnej

    Polski Ład jest w tej chwili w Sejmie, jest po pierwszym czytaniu, za chwilę zaczną się prace komisyjne. Jakich zmian możemy się jeszcze spodziewać w trakcie tych prac? W studio DGP rozmawiamy z wiceministrem finansów Janem Sarnowskim.

    Wiążące polecenie dotyczące prowadzenia spraw w grupie spółek

    Wiążące polecenie w grupie spółek. Spółka dominująca uczestnicząca w grupie spółek będzie mogła wydawać spółce zależnej wiążące polecenia – nie zawsze jednak spółka zależna będzie nimi związana. Skutki wiążącego polecenia w grupie spółek i okoliczności odmowy jego wykonania wyjaśnia Bartosz Lewandowski – aplikant radcowski z Lubasz i Wspólnicy – Kancelarii Radców Prawnych.

    Będą wyjaśnienia podatkowe do Polskiego Ładu

    Polski Ład. Chcemy opublikować wyjaśnienia podatkowe, dotyczące rozwiązań wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu dla przedsiębiorców, które będą wiążące dla administracji – powiedział wiceminister finansów Jan Sarnowski podczas EKG w Katowicach

    Ekologia coraz ważniejsza w strategiach firm

    Ekologia w strategiach firm. Prawie 57% firm na świecie uważa, że pandemia przyspieszyła realizację celów środowiskowych w firmie. Instytucje finansowe i rosnące oczekiwania społeczne są głównym katalizatorem zmian – wynika z najnowszego raportu ING i EY Biznes dla klimatu. Raport o zmianie priorytetów.

    Gadżety reklamowe a koszty uzyskania przychodów

    Gadżety reklamowe a koszty. Wydatki poniesione na nabycie drobnych gadżetów z logo podatnika, które są rozdawane dobrowolnie i nieodpłatnie, stanowią wydatki reklamowe. Tego rodzaju wydatki, jako spełniające kryteria z art. 15 ust 1 ustawy o CIT, mogą być w całości uznane za koszty uzyskania przychodów. Tak uznał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 17 września 2021 r.

    Kiedy można odliczyć VAT od zakupu artykułów spożywczych?

    Odliczenie VAT od artykułów spożywczych. Podatnicy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nabywają różnego rodzaju artykuły spożywcze wpływające na komfort organizowania spotkań, motywację pracowników czy postrzeganie przedsiębiorcy na rynku. Kiedy możliwe jest odliczenie VAT od tych artykułów?

    Crowdsourcing jako model wsparcia i rozwoju biznesu

    Crowdsourcing można określić jako tzw. mądrość ludu czy wiedzę tłumu. Wbrew pozorom i anglojęzycznej nazwie, zjawisko to miało swoje odzwierciedlenie w życiu społecznym już w XVIII wieku. Wtedy to brytyjski rząd ogłosił konkurs dla obywateli na opracowanie najlepszego sposobu określania dokładnej pozycji statku na morzu. Ustalono nagrodę w wys. 20 tys. funtów, a proporcjonalnie otrzymywał ją każdy, kto miał choćby minimalny udział w rozwiązanie problemu. To jedna z pierwszych sytuacji, w których pojawiła się idea crowdsourcingu. Jak wykorzystać ją we współczesnym biznesie?

    Sprzedaż firmowego laptopa osobie prywatnej a kasa fiskalna

    Sprzedaż firmowego laptopa osobie prywatnej a kasa fiskalna. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, zarejestrowana jako czynny podatnik VAT, zamierza sprzedać firmowy laptop. Czy jeżeli laptop zostanie sprzedany osobie prywatnej, konieczne będzie nabycie przez osobę fizyczną kasy fiskalnej? Dodam, że obecnie osoba ta nie ma kasy fiskalnej.

    Zakup samochodu w innym kraju UE przez podatnika zwolnionego z VAT

    Zakup samochodu a zwolnienie z VAT. Nasz klient, który korzysta ze zwolnienia z VAT ze względu na obrót, chce kupić w Niemczech, na firmę, używany samochód o wartości około 60 000 zł. Czy należy rozliczyć VAT z tego tytułu? Czy nasz klient straci prawo do zastosowania zwolnienia?