Duplikat faktury zakupu w ewidencji VAT nabywcy

Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, w przypadku gdy faktura ulegnie zniszczeniu albo zaginie podatnik powinien wystawić fakturę ponownie z dopiskiem „duplikat” oraz datą jej wystawienia (art. 106l ustawy o VAT). Sposób ewidencji i termin realizacji prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w przypadku duplikatów faktur jest uzależniony od przyczyny wystawienia duplikatu.

Polecamy: Najnowsze zmiany w VAT. Sprawdź!

Polecamy: Praktyczny przewodnik po zmianach w VAT. Sprawdź!

Przykład 1.
Podatnik zakupił towary, transakcja została udokumentowana fakturą. Faktura została zagubiona podczas doręczania, a podatnik nigdy jej nie otrzymał. W związku z tym nie wprowadził jej również do ewidencji. Data wystawienia faktury pierwotnej 15.01.2019 r., data wystawienia duplikatu 28.03.2019 r.

Jak wskazano w wyjaśnieniach Ministra Finansów do Jednolitego Pliku Kontrolnego (Źródło: https://finanse-arch.mf.gov.pl/pp/jpk/pytania-i-odpowiedzi) „Gdy pierwotna faktura nie trafiła do odbiorcy, należy rozliczyć podatek VAT zgodnie z datą otrzymania duplikatu – podatnik winien wpisać dane z duplikatu faktury, tj. numer faktury i datę wystawienia duplikatu. Dane na duplikacie faktury powinny być tożsame z oryginałem faktury, z wyjątkiem daty wystawienia i dopisku „duplikat".

W powyższym przykładzie faktura pierwotna nie dotarła do nabywcy, w związku z czym ten nigdy nie wprowadził jej do ewidencji. W takiej sytuacji – zgodnie z wyjaśnieniami MF – podatnik powinien wykazać w ewidencji podatkowej datę wystawienia duplikatu faktury (28.03.2019 r.) zamiast daty wystawienia faktury pierwotnej (15.01.2019 r.). W ewidencji sprzedawcy i nabywcy powstanie rozbieżność w tym zakresie, sprzedawca wykaże bowiem w ewidencji już fakturę pierwotną. Jego ewidencja nie ulegnie zmianie po wystawieniu duplikatu. Pozostałe dane w fakturze i duplikacie (oraz w ewidencji nabywcy i sprzedawcy) powinny być identyczne.

Przykład 2.
Podatnik zakupił towary, transakcja została udokumentowana fakturą. Podatnik otrzymał fakturę i wprowadził do ewidencji. Następnie jeden z pracowników pobrał fakturę potrzebną mu do wykonania innych obowiązków służbowych. Po czasie okazało się, że faktura nie została zwrócona i uznano ją za zagubioną. Data wystawienia faktury pierwotnej 11.01.2019 r., data wystawienia duplikatu 28.07.2019 r.

Dalej w wyjaśnieniach do JPK Minister Finansów wskazał, że „Jeżeli duplikat został wydany, bo faktura uległa zniszczeniu lub zagubieniu, ale wcześniej dotarła do odbiorcy i została zaksięgowana, to podatnik nie będzie rozliczał podatku z duplikatu. Nie ulega zatem zmianie nr dowodu i data wystawienia faktury.”

W świetle powyższego można stwierdzić, że ewidencja nabywcy nie ulegnie zmianie. Transakcja zakupu towarów lub usług nadal będzie widniała z datą faktury pierwotnej (11.01.2019 r.). Otrzymany duplikat faktury będzie jedynie uzupełniał braki w dokumentacji, czyli zastąpi papierową formę otrzymanej uprzednio faktury pierwotnej.

Przykład 3.
Podatnik zakupił towary, transakcja została udokumentowana fakturą. Podatnik otrzymał fakturę, jednak ta przed wprowadzeniem do ewidencji zamokła i uległa zniszczeniu. Data wystawienia faktury pierwotnej 1.02.2019 r., data wystawienia duplikatu 8.05.2019 r.

Minister Finansów odniósł się również do tej kwestii: „Jeżeli duplikat został wydany, bo faktura uległa zniszczeniu/zagubieniu, ale wcześniej dotarła do odbiorcy, lecz nie została zaksięgowana, to w polach: „data wystawienia dowodu zakupu" i „data wpływu dowodu zakupu" należy podać datę wystawienia i wpływu faktury pierwotnej.”

Podobnie jak w drugim przykładzie – podatnik miał prawo do realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego już w momencie otrzymania faktury pierwotnej (zakładając, że takie prawo mu przysługuje). Przyczyną wystawienia duplikatu był fakt, że faktura pierwotna była nieczytelna. Nie oznacza to jednak, że faktura pierwotna nie dotarła do nabywcy. W takim przypadku należy więc wskazać w ewidencji datę wystawienia faktury pierwotnej (1.02.2019 r.), a duplikat faktury będzie stanowił tylko uzupełnienie braków w dokumentacji. W konsekwencji dane w ewidencji podatkowej nabywcy w sprzedawcy w tym zakresie będą spójne.

Alicja Ziółek, doradca podatkowy w ECDP Tax Mazur i wspólnicy sp. k.