Benefity dla pracowników w 2011 roku a podatek VAT

Czy w przypadku odsprzedaży pracownikom usług medycznych oraz nauki języków obcych nadal skorzystamy w 2011 roku ze zwolnienia przedmiotowego w VAT?

Często spotykanym i wykorzystywanym w firmach benefitem są tzw. pakiety medyczne.

Pracownik wykupując określone usługi może korzystać z prywatnych klinik, porad medycznych (nie tylko z zakresu medycy pracy, ale także z pozostałych świadczeń medycznych, w tym również z medycyny rodzinnej). Innym benefitem o jakim warto wspomnieć jest korzystanie z nauki języków obcych, za które pracownicy płacą znacznie niższe wynagrodzenie od zwykłego Kowalskiego.

W sytuacji, gdy przedsiębiorca nabywa przedmiotowe usługi (tut. pakiety medyczne jak i naukę języków obcych) we własnym imieniu, ale na rzecz określonych pracowników, uznaje się że na potrzeby VAT-u sam nabył, a kolejno wyświadczył te świadczenia.

Powyższe wynika z treści art. 30 ust. 3 VAT-u, w którym czytamy, że w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu ale na rzecz osoby trzeciej bierze udział w świadczeniu usług, podstawą opodatkowania jest kwota należna z tytułu świadczenia usług, pomniejszona o kwotę podatku.

Polecamy: serwis PIT

Polecamy: serwis VAT

Przepis powyższy stanowi implementację art. 28 Dyrektywy 206/112/WE, zgodnie z którym w przypadku gdy podatnik we własnym imieniu lecz na rzecz innego podatnika bierze udział w świadczeniu usług, uznaje się, że sam nabył i wyświadczył te usługi.

W takich sytuacjach uznaje się, że dla celów podatku od towarów i usług zleceniobiorca nabył usługę od faktycznego wykonawcy, a następnie wyświadczył usługę zleceniodawcy. W konsekwencji, przedsiębiorca (podatnik) odsprzedając przedmiotowe usługi na rzecz pracowników powinien w szczególności zastanowić się nad sposobem ich opodatkowania na gruncie przepisów VATU.

Jak jest obecnie...

Podatnicy, którzy nabywają przedmiotowe świadczenia we własnym imieniu, ale na rzecz pracowników, co do zasady otrzymują faktury VAT, w których nie występuje kwota podatku naliczonego. Powyższe wynika z faktu, iż podmiot świadczący te usługi (faktyczny usługodawca) korzysta ze zwolnienia przedmiotowego w VAT. Jak czytamy bowiem w treści art. 43 ust. 1 pkt 1 VAT- u, zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. Natomiast w poz. 7 i 9 tego załącznika, zwolnieniu podlegają m.in. szeroko rozumiane usługi w zakresie edukacji (ex 80 PKWiU) oraz usługi w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej, z wyłączeniem usług weterynaryjnych (ex 85 PKWiU).

W konsekwencji, przedsiębiorca (podatnik), który odsprzedaje przedmiotowe usługi na rzecz własnych pracowników, również uprawniony jest do skorzystania z ww. zwolnienia przedmiotowego w VAT. Tym samym, obciążając pracowników za pakiety medyczne oraz usługi w zakresie edukacji stosuje zwolnienie z opodatkowania w VAT.

...a jak będzie w 2011 r.

Ustawa z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (która to nowelizacja została już uchwalona przez obie Izby Parlamentu i trafiła do podpisu Prezydenta RP) zmienia uprawnienia w zakresie korzystania ze zwolnień przedmiotowych w VAT.

Jak wynika z przepisów tej nowelizacji, całkowicie zostanie uchylony art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT wraz z odwołującym się do niego załącznikiem nr 4. Jednocześnie do analizowanego art. 43 ust. 1 zostaną wprowadzone w pkt 17 – 41, nowe przepisy warunkujące korzystanie ze zwolnień przedmiotowych w VAT. Co więcej, w zakresie klasyfikacji usługi Podatnik nie będzie już miał prawa odwoływać się do klasyfikacji statystycznych (tutaj do PKWiU).

Zwolnieniem zostaną objęte usługi, które gospodarczo oraz słownikowo wypełniają zakres czynności wymienionych w art. 43 ustawy o VAT. Tym samym warto przeanalizować najbardziej interesujące podatników zmiany w tym zakresie.

Z analizy pkt 18 oraz pkt 19 art. 43 ustawy o VAT wynika, że zwolnieniu podlegać będą:

- usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane przez zakłady opieki zdrowotnej;
- usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone przez: lekarzy i lekarzy dentystów, pielęgniarki i położne, osoby wykonujące inne zawody medyczne, o których mowa w art. 18d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89, z późn. zm.) oraz psychologów.

Natomiast w pkt 26-29 tego przepisu prawa podatkowego czytamy, że zwolnieniu przedmiotowemu podlegają usługi:

- świadczone przez jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów o systemie oświaty, w zakresie kształcenia i wychowania, uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz jednostki badawczo-rozwojowe, w zakresie kształcenia na poziomie wyższym, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane;
- usługi prywatnego nauczania na poziomie przedszkolnym, podstawowym, gimnazjalnym, ponadgimnazjalnym i wyższym, świadczone przez nauczycieli, a także
- usługi nauczania języków obcych oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, inne niż wymienione w pkt 26, pkt 27 i pkt 29 .

Przy czym należy zasygnalizować, iż zapis dotyczący świadczenia nauki języków obcych został dodany w trakcie trwania prac parlamentarnych. Należy również pamiętać, iż zwolnienie to wykracza poza zakres uprawnień wynikających z przepisów Dyrektywy 2006/112/WE, bowiem możliwość skorzystania ze zwolnienia w zakresie usług edukacyjnych warunkowane jest spełnieniem wymogów podmiotowych (tj. świadczenia te powinny być wykonywane przez powołane ku temu podmioty prawa publicznego lub inne instytucje działające w tej dziedzinie, których cele uznane są za podobne przez dane państwo członkowskie).

Polecamy: serwis Koszty

W konsekwencji, od 2011 r. w przypadku nabycia tzw. pakietów medycznych podatnik otrzyma fakturę VAT, w której podobnie jak obecnie nie będzie widniała kwota naliczonego podatku VAT. Usługi te nadal będą korzystały ze zwolnienia z opodatkowania. Niemniej, w przypadku gdy następnie przedsiębiorca zechce obciążyć pracowników kosztem tych pakietów, z takiego zwolnienia już nie skorzysta.

Należy bowiem pamiętać, iż zwolnienie to może być zastosowane jedynie przez podmioty profesjonalnie wykonujące praktykę medyczną. Skoro zwykły przedsiębiorca nie wypełnia tego warunku podmiotowego, świadczenia medyczne będzie zobowiązany opodatkować wg podstawowej stawki podatku VAT (tut. stawki 23%).

Z kolei, jeśli chodzi o świadczenia usług nauczania języków obcych, i w tym przypadku podatnik nabywając przedmiotowe świadczenia otrzyma fakturę VAT bez kwoty podatku. Jednocześnie odsprzedając te usługi na rzecz faktycznych beneficjentów (pracowników) uprawniony będzie do skorzystania ze zwolnienia podmiotowego, bowiem nauczanie języków obcych nie zostało objęte obowiązkiem spełnienia innych warunków podmiotowych. Niemniej należy pamiętać, iż świadczenia te dotyczą jedynie usług edukacyjnych w zakresie nauki języków obcych.

Spółka w 2011 r. nabyła we własnym imieniu, lecz na rzecz sowich pracowników pakiety medyczne oraz usługi nauki języka rosyjskiego. Odsprzedając przedmiotowe świadczenia na rzecz pracowników powinna:
- zastosować podstawową stawkę podatku VAT – w przypadku odsprzedaży usług medycznych,
- skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania – gdy przedmiotem transakcji jest nauka języków obcych.